Kamu harcamalarının zaman içindeki artışı; devletin topluma sunduğu mal ve hizmetlerin hacim ve niteliğindeki fiili genişlemeyi ifade eden 'gerçek artışlar' ile yalnızca bütçe rakamlarındaki nominal büyümeyi yansıtan 'görünüşte artışlar' olarak ikiye ayrılmaktadır. Maliye literatüründe yer alan yapısal ve sosyo-ekonomik teoriler de ağırlıklı olarak gerçek artış dinamiklerini açıklamaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarında gerçek bir artışa neden olan faktörlerden biri değildir?
- AEkonomik kalkınma aşamalarına paralel olarak devletin altyapı, eğitim ve sağlık yatırımlarının milli gelir içindeki payının yükselmesi
- BSavaş, kriz veya doğal afet gibi olağanüstü dönemlerde üstlenilen yeni kamu görevlerinin kriz sonrasında da kalıcı hale gelmesi
- Ekonominin parasallaşma düzeyinin artmasıyla birlikte, kamu çalışanlarına önceden ayni (mal) olarak sağlanan bazı imkânların nakdi ödemelere dönüştürülmesiCevap
- DSanayileşme süreciyle karmaşıklaşan toplumsal yapıda, devletin hukuki düzenleyici ve koruyucu faaliyet alanlarının fiilen genişlemesi
- EKamu hizmetlerinin ağırlıklı olarak emek yoğun yapısı gereği verimlilik artışı sınırlı kalmasına rağmen, personel ücretlerinin genel maaş seviyesine uyum sağlaması
Cevap
Ekonominin parasallaşma düzeyinin artmasıyla birlikte önceden ayni sağlanan imkânların nakdi ödemelere dönüştürülmesi, fiili hizmet hacminde genişleme yaratmayan 'görünüşte' bir artış nedenidir.
Ekonominin parasallaşması (ayni ödemelerden nakdi ödemelere geçiş), devletin sunduğu hizmet veya faydanın fiili hacminde hiçbir değişiklik yaratmadan sadece bu işlemlerin bütçede parasal bir harcama kalemi olarak görünmesine yol açar. Devletin reel sınırları genişlemediği için bu durum yalnızca bütçe büyüklüğünü kağıt üzerinde değiştiren 'görünüşte' artış nedenleri arasında sınıflandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gerçek ve Görünüşte Artış Ayrımı ile Kamu Harcaması Artış Teorileri