Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Kamu Borç Yönetimi ve Hazine İşlemleri

Türkiye'deki kamu finansmanı mevzuatına göre, Hazine operasyonlarının ve kamu borç yönetiminin yürütülmesinden sorumlu olan bakanlık, borçlanma stratejilerini piyasa koşullarını gözeterek belirler. Yasal çerçeveye göre, ilgili mali yılın bütçe kanununda öngörülen başlangıç açığı tutarı kadar net borçlanma yapılabilmektedir.

Yıl içinde makroekonomik koşullardaki beklenmedik değişimler nedeniyle Hazine'nin finansman ihtiyacının öngörülenin üzerine çıkması durumunda, net borçlanma limitinin artırılmasına yönelik mevzuata uygun usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bütçe açığını finanse etmek için piyasaya ihraç edilen kısa vadeli dalgalı borçlar, yılsonu itibarıyla konsolide borç stokuna doğrudan dahil edilerek yasal borçlanma tavanını otomatik olarak yükseltir.
  2. B
    Borç servisinin kesintisiz sürdürülebilmesi amacıyla Hazine senetlerinin vadesinin uzatılması (tahkim) işlemi sonucunda oluşan ek faiz yükü, borçlanma limitinden tam muaf tutularak sınırsız şekilde karşılanır.
  3. Hazine ve Maliye Bakanının onayıyla net borçlanma limiti en fazla yüzde beş oranında artırılabilir, bu tutarın da yetersiz kalması durumunda Cumhurbaşkanı kararı ile ilave bir yüzde beşlik artış daha yapılabilir.Cevap
  4. D
    Çoklu fiyat ihale yöntemiyle satışı gerçekleştirilen Devlet iç borçlanma senetlerinden elde edilen iskontolu gelirler, ilgili yılın borçlanma limitini otomatik olarak başlangıç açığının iki katına çıkarır.
  5. E
    Nakit açıklarının kapatılması için Merkez Bankasından sağlanan kısa vadeli avanslar (monetizasyon), Hazine'nin net borçlanma limitine eklenerek bütçe kanunundaki tavanı doğrudan esnetir.

Cevap

İlgili yılın borçlanma limiti, öncelikle Hazine ve Maliye Bakanının onayıyla %5'e kadar, bu tutarın da yetersiz kalması durumunda Cumhurbaşkanı kararıyla ilave %5 oranında artırılabilir.
Mevcut kamu finansmanı mevzuatına (4749 sayılı Kanun) göre, bütçe başlangıç açığı kadar olan net borçlanma limiti kuralı esastır. Ancak ihtiyaç duyulması halinde bu limit, Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yüzde 5 oranında artırılabilir. Bu artışın da yeterli olmaması durumunda, Bakanlığın talebi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla ilave bir yüzde 5 artış daha sağlanabilmektedir. Bu kademeli yetki, Hazine'ye acil finansman ihtiyacı durumunda yasal bir hareket alanı sunar.

Adım Adım Çözüm

1
Net borçlanma limitinin temel yasal dayanağını belirle
Net borçlanma limiti, mali yılın bütçe kanununda öngörülen başlangıç açığı tutarı kadar uygulanmaktadır.
Kamu maliyesinde disiplini sağlamak amacıyla borçlanma sınırı, bütçe dengesine endekslenmiştir.
2
Limitin yetersiz kalması durumunda uygulanacak istisnai kuralları incele
Mevzuat, ilk aşamada Hazine ve Maliye Bakanına %5 oranında artırım yetkisi verirken, ikinci aşamada Cumhurbaşkanına ilave %5 oranında artırım yetkisi tanımıştır.
Öngörülemeyen makroekonomik dalgalanmalarda veya kriz dönemlerinde Hazine'nin esneklik kazanması için kademeli bir yetki mekanizması oluşturulmuştur.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Kamu Borç Yönetimi ve Hazine İşlemleri - Borçlanma Limitlerinin Artırılması
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Kamu Borç Yönetimi ve Hazine İşlemleri

Bu konudan daha fazla soru