Examkin

Soru

Zorluk: OrtaVergi Politikası

Dışa kapalı bir makroekonomik modelde marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,80 ve oransal gelir vergisi oranı (tt) 0,25'tir. Hükümet, durgunlukla mücadele etmek amacıyla iradi maliye politikası kapsamında kamu harcamalarını ve otonom vergileri eş anlı olarak 100 birim artırma kararı almıştır.

Buna göre, bu politika değişikliğinin milli gelir üzerindeki net etkisi ve denk bütçe (Haavelmo) çarpanının durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milli gelir 250 birim artar; iradi vergi politikası uygulandığı için sistemdeki otomatik istikrar sağlayıcıların çarpan mekanizması üzerindeki zayıflatıcı etkisi ortadan kalkar.
  2. B
    Milli gelir 100 birim artar; Haavelmo teoremine göre harcama ve vergi artışı eşit olduğunda denk bütçe çarpanı vergi oranından bağımsız olarak daima 1 değerini alır.
  3. Milli gelir 50 birim artar; sistemde otomatik istikrar sağlayıcı bir unsur olan oransal gelir vergisinin varlığı denk bütçe çarpanını 1'den küçük yapmıştır.Cevap
  4. D
    Milli gelir değişmez; artan vergi yükünün yarattığı mali sürüklenme etkisi, kamu harcamalarının yarattığı tüm genişletici etkiyi tamamen ortadan kaldırır.
  5. E
    Milli gelir 200 birim azalır; otonom vergi çarpanının değeri -2 olduğu için vergi artışının daraltıcı etkisi harcamaların genişletici etkisini aşar.

Cevap

Milli gelir 50 birim artar; sistemde otomatik istikrar sağlayıcı bir unsur olan oransal gelir vergisinin varlığı denk bütçe çarpanını 1'den küçük yapmıştır.
Oransal verginin olduğu bir modelde kamu harcamaları çarpanı 1/[1−c(1−t)]1 / [1 - c(1-t)] formülüyle 2,5; otonom vergi çarpanı ise −c/[1−c(1−t)]-c / [1 - c(1-t)] formülüyle -2 olarak bulunur. Hükümet hem harcamaları hem otonom vergileri 100 birim artırdığında, harcamalar geliri 250 birim artırırken, vergiler geliri 200 birim daraltır. Net etki 50 birimlik bir gelir artışıdır. Bu durum, oransal gelir vergisinin denk bütçe çarpanını 1'in altına (burada 0,5'e) çektiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamaları çarpanını (KGK_G) hesapla.
KG=11−c(1−t)=11−0,8(1−0,25)=11−0,8(0,75)=11−0,6=10,4=2,5K_G = \frac{1}{1 - c(1-t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1-0,25)} = \frac{1}{1 - 0,8(0,75)} = \frac{1}{1 - 0,6} = \frac{1}{0,4} = 2,5
Milli gelirdeki değişimi bulmak için öncelikle kamu harcamalarındaki artışın etkisini ölçecek katsayı bulunmalıdır.
2
Otonom vergi çarpanını (KTK_T) hesapla.
KT=−c1−c(1−t)=−c×KG=−0,8×2,5=−2K_T = \frac{-c}{1 - c(1-t)} = -c \times K_G = -0,8 \times 2,5 = -2
İradi olarak artırılan otonom vergilerin ekonomiyi ne kadar daraltacağını bulmak için vergi çarpanı hesaplanmalıdır.
3
Milli gelirdeki net değişimi (ΔY\Delta Y) hesapla.
ΔY=(KG×ΔG)+(KT×ΔT)=(2,5×100)+(−2×100)=250−200=+50\Delta Y = (K_G \times \Delta G) + (K_T \times \Delta T) = (2,5 \times 100) + (-2 \times 100) = 250 - 200 = +50 birim.
Eş anlı yapılan harcama ve vergi artışlarının toplam etkisini bulmak için iki etki toplanır.
4
Denk bütçe çarpanının durumunu yorumla.
Denk bütçe çarpanı = KG+KT=2,5+(−2)=0,5K_G + K_T = 2,5 + (-2) = 0,5 olarak bulunmuştur. (0,5 < 1)
Sistemde otomatik istikrar sağlayıcı olan oransal gelir vergisi (t>0t>0) bulunduğunda, denk bütçe çarpanı klasik Haavelmo teoremindeki gibi 1'e eşit olmaz, 1'den küçük değer alır.

Anahtar Kavram

Otonom Vergi Çarpanı ve Haavelmo Teoremi İstisnaları
Bu soruyu puanla

Konular

Vergi Politikası

Bu konudan daha fazla soru