Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGerçek Artış Nedenleri

Makroekonomik verileri inceleyen bağımsız bir maliye uzmanı, bir ülkenin uzun dönemli kamu harcamaları trendini analiz ederken, harcamalardaki büyümenin bir kısmının devletin ekonomiden çektiği reel kaynakların artmasından (gerçek artış), bir kısmının ise sadece rakamsal ve muhasebesel faktörlerden (görünüşte artış) kaynaklandığını tespit etmiştir.

Buna göre, uzmanın analizinde yer alan aşağıdaki olgulardan hangisi kamu harcamalarında 'görünüşte bir artış' yaratan unsurlar arasında sınıflandırılmalıdır?

  1. Bütçe muhasebe sisteminde net (safi) usulden vazgeçilerek gayrisafi (brüt) usulün benimsenmesiyle, kamu kurumlarının kendi öz gelirleri ile bunlara ilişkin tahsilat giderlerinin bütçede tam tutarlarıyla yer almasıCevap
  2. B
    Emek yoğun nitelik taşıyan kamu hizmetlerinde teknolojik verimlilik artışının yavaş kalmasına karşın, kamu personeli maaşlarının sanayi sektöründeki verimliliğe dayalı ücret artışlarına paralel olarak yükseltilmesi
  3. C
    Savaş veya doğal afet gibi olağanüstü dönemlerde toplumun vergi yüküne olan tahammül sınırının yukarı kayması ve kamu harcamalarının kriz sonrasında da eski seviyesine dönmeyerek yeni bir platoya yerleşmesi
  4. D
    Ekonomik kalkınmanın ileri aşamalarında piyasa mekanizmasının yetersiz kaldığı alanlarda, refah devleti anlayışının bir gereği olarak gelir dağılımını düzenleyici sosyal transferlerin ve eğitim harcamalarının ağırlık kazanması
  5. E
    Sanayileşme ve kentleşme süreçlerinin ivme kazanmasıyla birlikte; altyapı, çevre, asayiş ve karmaşıklaşan sosyo-ekonomik ilişkileri düzenleme gibi yeni kamusal ihtiyaçların devlet müdahalesini zorunlu kılması

Cevap

Doğru yanıt, bütçe muhasebe sisteminde net (safi) usulden gayrisafi (brüt) usule geçilmesini ifade eden seçenektir.
Bütçe tekniğinde safi (net) usulden gayrisafi (brüt) usule geçilmesi, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin hacminde, kalitesinde veya devletin ekonomiden çektiği reel kaynak miktarında hiçbir fiili artış yaratmaz. Sadece bütçe dışında yapılan mahsup işlemlerinin bütçe içerisine alınarak muhasebeleştirilmesi sonucunda harcama ve gelir rakamlarının nominal olarak daha büyük görünmesine neden olur. Literatürde bütçe usulü değişiklikleri tipik bir görünüşte artış nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda istenen 'görünüşte artış' (nominal/muhasebesel artış) kavramının temel kriterinin analiz edilmesi.
Görünüşte artışın, devletin ekonomiden çektiği reel kaynaklarda veya topluma sunduğu hizmetlerin nitelik/niceliğinde bir iyileşme olmaksızın bütçe rakamlarının büyümesi olduğu belirlenir.
Gerçek artış ile görünüşte artış arasındaki temel ayırıcı özellik, devlete ait ekonomik yükün veya kamusal faydanın fiili (reel) olarak değişip değişmediğidir.
2
Seçeneklerde sunulan senaryoların kamu harcamaları artış teorileriyle eşleştirilmesi.
Seçeneklerdeki senaryoların sırasıyla Baumol Hastalığı, Peacock-Wiseman Sıçrama Tezi, Musgrave-Rostow Gelişme Aşamaları ve Wagner Kanunu olduğu tespit edilir.
Bu teorilerin tamamı, devletin fonksiyonlarının neden genişlediğini açıklayan 'gerçek artış' teorileridir.
3
Bütçe tekniğindeki değişikliğin (safi usulden brüt usule geçiş) ekonomik etkisinin değerlendirilmesi.
Bu muhasebesel değişikliğin yalnızca kayıtların şeklini değiştirdiği, yeni bir kamusal hizmet üretmediği görülerek 'görünüşte artış' olarak sınıflandırılır.
Daha önce gelirlerden mahsup edilerek bütçeye yazılmayan giderlerin artık tam tutarıyla yazılması rakamları şişirir ancak reel bir ekonomik genişleme yaratmaz.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Görünüşte Artış Nedenleri ile Artış Teorileri Arasındaki Ayrım
Bu soruyu puanla

Konular

Gerçek Artış Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru