Soru

Zorluk: ZorKalkınmanın İç Finansmanı ve Tasarruf Yaratma

Gelişmekte olan ekonomilerde sermaye birikimi yetersizliği, ekonomik kalkınmanın önündeki en belirgin yapısal engeldir. Bu engeli aşmayı hedefleyen bir politika yapıcı, bireylerin elde ettikleri tüm kazanç yerine yalnızca harcamaya yönelttikleri tutarlar üzerinden vergilendirildiği yeni bir sisteme geçiş yapmış; aynı dönemde kamu altyapı yatırımlarının finansmanı için parasal genişlemeye giderek fiyatlar genel düzeyinin kontrollü biçimde yükselmesine bilinçli olarak müsaade etmiştir.

Bu bağlamda, kalkınmanın iç finansmanı amacıyla uygulanan söz konusu politika setinin işleyiş mekanizması ve makroekonomik sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak doğrudur?

  1. Tüketimin ağırlıklı olarak vergilendirilmesi gönüllü tasarruf eğilimini artırmayı heflerken, fiyat artışları enflasyon vergisi mekanizmasıyla "zorunlu tasarruf" yaratarak reel kaynakları sabit gelirlilerden yatırımcı kesime transfer eder.Cevap
  2. B
    Bu politikalar kaynak tahsisinde etkinliği bozan piyasa başarısızlıklarını gidermek için tasarlanmış otomatik istikrar sağlayıcılardır ve uzun dönemde tam istihdam ile gelir dağılımında adaleti birlikte tesis eder.
  3. C
    Uygulanan vergi reformu ithal ikameci sanayileşmeyi destekleyen bir dış finansman stratejisi olup, enflasyonist ortamla birleştiğinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ülkeye çekmeyi garantiler.
  4. D
    Fiyat artışları, vergi tarifesindeki dilimlerin sabit kalması durumunda yaratacağı mali sürüklenme etkisiyle vergi yükünün oransal olarak üst gelir gruplarına kaymasını sağlayarak toplumsal refahı artırır.
  5. E
    Bu strateji tamamen Klasik maliye yaklaşımına dayanmakta olup, kamu harcamalarının dışlama etkisini (crowding-out) sıfırlayarak faiz oranlarının düşmesini ve özel sektörün yatırımlarını maksimize etmesini öngörür.

Cevap

Tüketimin ağırlıklı olarak vergilendirilmesi gönüllü tasarruf eğilimini artırmayı heflerken, fiyat artışları enflasyon vergisi mekanizmasıyla 'zorunlu tasarruf' yaratarak reel kaynakları sabit gelirlilerden yatırımcı kesime transfer eder.
Ekonomik kalkınmanın iç finansmanında iki temel yöntem vardır: Gönüllü tasarruflar ve zorunlu tasarruflar. Bireylerin gelirleri yerine tüketimlerinin vergilendirilmesi (örneğin Kaldor'un Harcama Vergisi önerisi), kişileri tüketimden vazgeçirip tasarruf etmeye yönlendiren gönüllü bir sermaye birikimi teşvikidir. Diğer yandan, devletin parasal genişleme ile yarattığı enflasyon, sabit gelirlilerin reel gelirini eriterek tüketim kapasitelerini zorla daraltır. Ortaya çıkan bu 'enflasyon vergisi', kaynakların gelirini fiyatlara yansıtabilen girişimci (kâr elde eden) sınıfa ve devlete aktarılmasını sağlar. Bu duruma zorunlu tasarruf yaratılması denir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki birinci politika aracı olan 'harcamaların vergilendirilmesi' uygulamasının amacını analiz et.
Bireyler kazançları yerine harcamaları üzerinden vergilendirildiğinde, vergiden kaçınmak için tüketimlerini kısar ve tasarrufa yönelirler. Bu, kalkınma için gerekli olan 'gönüllü tasarrufları' artırma stratejisidir.
Kalkınmanın iç finansmanında ilk basamak, yetersiz olan yurt içi gönüllü tasarruf hacmini vergi teşvikleri veya harcama vergileri gibi yapısal araçlarla büyütmektir.
2
Soru metnindeki ikinci politika aracı olan 'parasal genişleme ve enflasyonist finansman' uygulamasının etkisini değerlendir.
Hükümetin emisyon yoluyla bütçe açığını finanse etmesi enflasyon yaratır. Enflasyon, sabit ve dar gelirlilerin reel satın alma gücünü eritir (enflasyon vergisi). Tüketilemeyen bu kısım, kaynak olarak devlete ve fiyatlarını artırabilen kâr elde eden kesimlere (yatırımcılara) geçer.
Gönüllü tasarrufların yetersiz kaldığı durumlarda devlet, enflasyon yaratarak toplumun tüketimini zorla kısar ve yatırımlara kaynak aktarır. Buna literatürde 'zorunlu tasarruf' denir.
3
Bulguları birleştirerek gelir dağılımı ve kalkınma finansmanı bağlamında nihai teorik sonucu belirle.
Gönüllü tasarrufları artırıcı vergi politikaları ve zorunlu tasarruf yaratan enflasyonist uygulamalar bir arada değerlendirildiğinde, bu bileşimin temel etkisinin reel kaynakları sabit gelirlilerden sermaye birikimi yapacak kesimlere transfer etmek olduğu görülür.
Maliye politikası araçlarının büyüme amacına hizmet ederken gelir dağılımında adalet amacı ile çatışması kalkınma ekonomisinin temel teorik kabullerinden biridir.

Anahtar Kavram

Kalkınmanın İç Finansmanında Gönüllü ve Zorunlu Tasarruf Yaratma Mekanizmaları
Bu soruyu puanla