Kalkınmanın İç Finansmanı ve Tasarruf Yaratma
13 soru
Bir ülkenin ekonomi yönetimi, planlanan büyük ölçekli sanayileşme projelerini dış borçlanmaya başvurmadan ve genel fiyat düzeyini istikrarsızlaştırmadan finanse etmeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda, özellikle yüksek gelir gruplarının lüks tüketime yönelen fonlarının kısıtlanarak doğrudan yurt içi sermaye birikimine kanalize edilmesi amaçlanmaktadır. Yönetim, geleneksel gelir vergisi oranlarının artırılmasının bireylerin çalışma ve yatırım gayretini kırabileceği endişesiyle, tasarrufu doğrudan ödüllendiren yapısal bir vergi reformu arayışına girmiştir.
Buna göre, ekonomi yönetiminin kalkınmanın iç finansmanını sağlamak amacıyla uygulaması beklenen en uygun maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Dışa açık, gelişmekte olan bir ekonomide, iletişim olanaklarının genişlemesiyle birlikte uluslararası 'gösteriş etkisi' (demonstration effect) belirginleşmiş ve üst gelir gruplarının lüks ithal tüketim alışkanlıkları hızla yaygınlaşmıştır. Bu davranış kalıbı, yatırımlar için hayati önem taşıyan ulusal tasarruf havuzunun daralmasına yol açmaktadır. Uluslararası piyasalardan fon sağlama maliyetlerinin aşırı yüksek olduğu bir konjonktürde, söz konusu ekonomi, kalkınma yatırımlarını tamamen kendi öz kaynaklarıyla finanse etme stratejisine yönelmiştir.
Bu yapısal kısıtlar altında, hem yüksek gelir gruplarının savurgan tüketimini caydırmak hem de yatırımlara yönlendirilebilir iç fon kapasitesini maksimize etmek için uygulanması gereken en rasyonel maliye politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın iç finansmanını sağlamak ve yetersiz olan sermaye birikimini artırmak temel makroekonomik hedeflerden biridir. Bu amaca ulaşmak için ekonomideki tasarruf oranlarının yükseltilmesi gerekmektedir.
N. Kaldor tarafından ileri sürülen; tasarruf edenleri cezalandıran standart uygulamalar yerine, özellikle yüksek gelir gruplarının lüks tüketimlerini kısıtlayarak onları tasarrufa zorlamayı ve böylece yatırımlara kaynak yaratmayı hedefleyen vergi politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Gelişmekte olan bir ülkenin ekonomi yönetimi, dışa bağımlılığı azaltmak ve ekonomik kalkınmayı yerel kaynaklarla gerçekleştirmek amacıyla "kalkınmanın iç finansmanı" stratejisini benimsemiştir. Bu doğrultuda, ekonomideki toplam tasarruf hacmini artırmaya yönelik bir dizi maliye ve kamu finansmanı politikası uygulanması planlanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın iç finansmanı ve tasarruf yaratma hedefine uygun bir politika aracı değildir?
Gelişmekte olan ekonomilerde sermaye birikimi yetersizliği, ekonomik kalkınmanın önündeki en belirgin yapısal engeldir. Bu engeli aşmayı hedefleyen bir politika yapıcı, bireylerin elde ettikleri tüm kazanç yerine yalnızca harcamaya yönelttikleri tutarlar üzerinden vergilendirildiği yeni bir sisteme geçiş yapmış; aynı dönemde kamu altyapı yatırımlarının finansmanı için parasal genişlemeye giderek fiyatlar genel düzeyinin kontrollü biçimde yükselmesine bilinçli olarak müsaade etmiştir.
Bu bağlamda, kalkınmanın iç finansmanı amacıyla uygulanan söz konusu politika setinin işleyiş mekanizması ve makroekonomik sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak doğrudur?
Kalkınmanın iç finansmanında sermaye birikimi sağlamak amacıyla, devletin para arzını artırarak fiyatlar genel düzeyini yükseltmesi ve bu yolla bireylerin elindeki paranın satın alma gücünü azaltarak kaynakları kamu kesimine aktarması şeklinde ortaya çıkan zorunlu tasarruf yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi için gerekli olan sermaye birikimi, temel olarak iç ve dış kaynaklardan finanse edilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın iç finansman kaynakları arasında yer almaktadır?
Ekonomik kalkınmanın iç finansmanını sağlamak amacıyla tasarruf oranlarını artırmayı hedefleyen gelişmekte olan bir ülkede, vergi sisteminin yeniden yapılandırılması tartışılmaktadır. Bu süreçte, yüksek gelir gruplarının gösteriş amaçlı lüks tüketimlerini caydırarak sermaye birikimini hızlandırmak ve mevcut gelir vergisinin çifte vergilendirmeye yol açarak tasarrufları cezalandıran yapısını ortadan kaldırmak hedeflenmektedir. Bu amaçla, Nicholas Kaldor'un savunduğu teorik çerçevenin benimsenmesi önerilmiştir.
Bu politika önerisine göre, söz konusu ülkede hayata geçirilmesi planlanan maliye politikası aracı ve bunun iç finansman yaratma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Sermaye birikimi yetersiz olan bir ülke, altyapı yatırımlarını dışarıdan kaynak kullanmadan kendi imkânlarıyla finanse etmeyi hedeflemektedir. Ancak piyasa mekanizması içinde bireylerin kendi iradeleriyle yaptıkları birikimler, planlanan yatırımlar için yetersiz kalmaktadır. Bunun üzerine yasama organı yeni bir kanun çıkararak, tüm ücretli çalışanların aylık gelirlerinden belirli bir oranda kesinti yapılmasını ve bu tutarların devlet denetimindeki bir kalkınma sandığında toplanmasını zorunlu kılmıştır.
Maliye politikası uygulamaları bağlamında, bu ülkenin başvurduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ekonomi yönetimi, yatırımların iç finansmanını sağlamak amacıyla yeni bir maliye politikası paketi hazırlamaktadır. Bu paketin gerekçesinde şu ifadelere yer verilmiştir:
"Kalkınmanın finansmanında emisyon artışına dayalı yöntemlerin gelir dağılımını bozucu etkisinden kesinlikle kaçınılmalıdır. Ayrıca, salt kazanç üzerinden alınan klasik dolaysız vergilerin artırılması özel kesimin tasarruf ve yatırım şevkini kıracaktır. Bunun yerine, bireylerin elde ettikleri gelirin tüketime yönelen kısmını caydıran, vergi matrahını kişilerin tasarruf etmeyip harcadıkları tutar üzerinden belirleyen ve böylece sistemin kendiliğinden tasarruf eğilimini ödüllendirdiği bir yapıya geçilmelidir."
Buna göre, ekonomi yönetiminin kalkınmanın iç finansmanını sağlamak için temel aldığı vergi politikası yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Kalkınma ekonomisi literatüründe, piyasa mekanizmasının yetersiz kaldığı durumlarda devletin cebri gücüyle oluşturduğu fonlar 'zorunlu tasarruf' olarak nitelendirilir. Maliye politikası çerçevesinde vergi oranlarının artırılması bu fonları oluşturmanın klasik bir yoludur.
Ancak, uygulanan vergi politikasının ülkedeki toplam ulusal tasarruf hacmini (kamu ve özel kesim toplamı) net olarak artırabilmesi ve yatırımlara kaynak oluşturabilmesi kesin bir kural değildir.
Bu teorik çerçeveye göre, vergi artışlarının başarılı bir iç finansman kaynağına dönüşebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi teorik olarak zorunludur?
Bir ülkenin ekonomi yönetimi, altyapı ve sanayi yatırımlarını dış borca başvurmadan finanse etmek amacıyla dolaysız ve dolaylı vergi oranlarını artırarak ekonomide 'zorunlu kamu tasarrufu' yaratmayı hedeflemiştir. Ancak izleyen bütçe dönemlerinde, elde edilen ilave vergi gelirlerinin yatırımlar yerine büyük ölçüde kamu personel giderlerine ve diğer cari tüketim harcamalarına tahsis edildiği görülmüştür. Sonuç olarak, artan vergi yükü özel kesim tasarruflarını daraltırken, kamu kesiminde de planlanan tasarruf artışı sağlanamamış ve ekonomideki toplam ulusal tasarruf hacmi hedeflenenin gerisinde kalmıştır.
Kalkınmanın iç finansmanı sürecinde, artan vergi gelirlerinin kamu tüketim harcamalarını teşvik etmesi nedeniyle toplam tasarruf artışının sınırlanması veya engellenmesi olgusu, maliye literatüründe aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Ekonomik kalkınmanın finansmanında, yatırımlar için gerekli fonların makroekonomik istikrar bozulmadan yurt içinden karşılanması kritik öneme sahiptir. Devlet, maliye politikası araçlarını kullanarak bireylerin tüketim tercihlerini değiştirebilir ve piyasa mekanizması içinde fon birikimini sağlayabilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin vergilendirme yetkisini kullanarak doğrudan zorunlu tasarruf yaratmak yerine, bireyleri vergiden kaçınma güdüsüyle 'gönüllü tasarrufa' yönlendirerek kalkınmanın iç finansmanını desteklemeye yönelik bir uygulamadır?