Soru

Zorluk: OrtaVerginin Mahiyeti ve Amaçları

Modern maliye teorisinde verginin yapısal özellikleri (mahiyeti) ile bu aracın kullanım süreçlerinde güdülen amaçlar arasında kurumsal bir ayrım yapılmaktadır. Verginin mahiyetine dair en temel unsurlardan biri olan "karşılıksız" (unrequited) olma niteliği, onu harç ve resim gibi diğer kamu gelirlerinden teorik düzeyde ayırmaktadır.

Buna göre, verginin mahiyetinde yer alan "karşılıksızlık" ilkesi çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi bu niteliği tam olarak yansıtmaktadır?

  1. Vergi ödeyen mükellefin, bu ödemesi karşılığında devletten kendisine yönelik özel, doğrudan ve ölçülebilir bir hizmet veya menfaat talep etme hakkının bulunmamasıdır.Cevap
  2. B
    Verginin yasalarla belirlenmiş olması ve devletin egemenlik gücüne dayanarak yükümlülerden iradeleri dışında zorla (cebri) tahsil edilmesidir.
  3. C
    Belirli bir kamu hizmetinden doğrudan fayda sağlayan kişilerin, bu hizmetin maliyetine katılmak amacıyla kamu idaresine yaptıkları ödemeleri tanımlar.
  4. D
    Sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar gibi özerk kurumların, üyelerine sundukları hizmetlerin finansmanı için üyelerinden topladıkları gelirlerdir.
  5. E
    Verginin sadece bütçe gelirlerini artırmak değil, gelir dağılımını düzenlemek veya ekonomik istikrarı sağlamak gibi mali olmayan (ekstra-fiskal) bir gaye ile alınmasıdır.

Cevap

Verginin karşılıksızlık özelliği, mükellefin ödediği tutar karşılığında devletten doğrudan ve özel bir hizmet veya menfaat talep edememesini ifade eder.
Verginin 'karşılıksız' (unrequited) olması, mükellefin yaptığı vergi ödemesi ile devletin sunduğu kamu hizmeti arasında doğrudan bir mübadele (değişim) ilişkisinin bulunmamasıdır. Yani, bir birey daha fazla vergi ödediği için devletten daha fazla veya daha kaliteli bir kamu hizmeti (örneğin daha iyi bir ulusal savunma) alma hakkına sahip değildir; kamu hizmetleri kolektif olarak sunulur ve bireysel bir bedel-karşılık dengesi aranmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Verginin mahiyetini (yapısal özelliklerini) tanımla.
Vergi; cebri, karşılıksız, nihai ve para olarak alınan bir kamu geliridir.
Karşılıksızlık ilkesini diğer özelliklerden (cebrilik gibi) ayırmak gerekir.
2
Karşılıksızlık kavramını kamu hizmetleri ile ilişkilendir.
Vergi ödemesi sonucunda sunulan hizmetler 'bireysel' değil 'toplumsal' fayda sağlar.
Harç gibi karşılıklı gelirlerde bireysel bir fayda varken, vergide bu ilişki yoktur.
3
Seçeneklerdeki tanımları analiz et.
Bireysel menfaat ve doğrudan hizmet ilişkisinin reddedildiği tanım, karşılıksızlık ilkesini tam olarak yansıtır.
Amaca yönelik (mali/sosyal) veya cebre yönelik tanımlar mahiyeti değil, işleyişi ve hedefi açıklar.

Anahtar Kavram

Verginin Karşılıksızlık Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla