Examkin

Soru

Zorluk: ZorDeğişim (Mübadele) Yaklaşımı

Maliye teorisinde kamu ekonomisini bireylerin piyasadaki gönüllü mübadele ilişkisine benzeten Değişim (Mübadele) Yaklaşımı çerçevesinde; kamusal mallar ile özel malların piyasa denge koşulları arasındaki temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Özel mallarda fiyat tüm tüketiciler için aynıyken tüketilen miktar değişmekte; kamusal mallarda ise miktar tüm tüketiciler için aynıyken her bireyin ödediği 'vergi fiyatı' farklılaşmaktadır.Cevap
  2. B
    Özel malların talebi bireysel tercihlerle belirlenirken, kamusal malların talebi sadece devletin kurumsal yapısı ve bürokratik kararlar tarafından belirlenmektedir.
  3. C
    Özel malların toplam talep eğrisi bireysel talep eğrilerinin dikey toplamı ile elde edilirken; kamusal malların toplam talep eğrisi yatay toplama ile elde edilmektedir.
  4. D
    Kamusal mallarda 'fayda ilkesi' gereği her birey toplam maliyetin eşit bir kısmını üstlenirken; özel mallarda her birey marjinal maliyete eşit bir fiyat ödemektedir.
  5. E
    Özel mallar 'gönüllü mübadele' mekanizması ile piyasada işlem görürken; kamusal mallar piyasa başarısızlığı nedeniyle sadece zorunlu vergilendirme ile sunulmaktadır.

Cevap

Özel mallarda tüm bireyler aynı piyasa fiyatı ile karşılaşırken farklı miktarlar talep ederler; kamusal mallarda ise (Lindahl dengesi uyarınca) tüm bireyler aynı miktarı tüketmekte ancak bu hizmet için ödemeye razı oldukları marjinal fayda (vergi payı) düzeyinde farklı fiyatlarla karşılaşmaktadırlar.
Değişim (Mübadele) Yaklaşımı ve özellikle Lindahl modeli, kamu ekonomisini bir 'piyasa simülasyonu' olarak ele alır. Özel malların piyasasında fiyat (PP) sabittir ve denge miktarı (QQ) bireysel taleplerin yatay toplamıyla bulunur. Ancak tam kamusal mallar aynı anda ve aynı miktarda herkes tarafından tüketildiği için (QQ sabittir), dengeyi sağlayan unsur bireylerin bu maldan elde ettikleri marjinal faydaya göre ödemeye razı oldukları 'vergi fiyatları'nın (PP) toplamıdır. Bu durum iktisadi literatürde 'dikey toplama' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel mal ve kamusal mal tüketim özelliklerini karşılaştır.
Özel mallar rakip (rival) ve dışlanabilir özelliktedir; kamusal mallar ise rakip değildir ve dışlanamaz.
Mübadele yaklaşımı, bu fiziksel farkların fiyatlandırma mekanizmasına nasıl yansıdığını analiz eder.
2
Piyasa analojisindeki (market analogy) fiyat-miktar simetrisini incele.
Özel mallarda P1=P2P_1 = P_2 ve Qtoplam=Q1+Q2Q_{toplam} = Q_1 + Q_2; kamusal mallarda Q1=Q2Q_1 = Q_2 ve Ptoplam=P1+P2P_{toplam} = P_1 + P_2 (Lindahl fiyatları).
Lindahl modeline göre kamusal malların toplam talebi, bireylerin ödeme istekliliklerinin (marjinal faydalarının) dikey toplamıdır.
3
Değişim yaklaşımının temel sonucuna ulaş.
Kamusal mallarda denge, bireylerin farklı vergi paylarını (tax shares) gönüllü olarak kabul ettiği noktada oluşur.
Bu durum, piyasadaki gönüllü mübadele mantığının kamu ekonomisine dikey toplama yoluyla yansıtılmasıdır.

Anahtar Kavram

Lindahl Dengesi ve Dikey Toplama (Vertical Summation)

İpuçları

1
Kamusal malların tüketiminde 'rekabet olmaması' (non-rivalry) durumunun fiyatlandırmaya nasıl yansıyacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Lindahl dengesinin sağlanabilmesi için bireylerin tercihlerini doğru beyan etmeleri (bedavacılık sorununun olmaması) gerektiğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Değişim (Mübadele) Yaklaşımı

Bu konudan daha fazla soru