E. R. A. Seligman'ın kamu gelirlerini; sunulan hizmetten yararlananların elde ettiği "özel fayda" ile toplumun bütününe sağlanan "genel fayda" arasındaki dengeye göre yaptığı hiyerarşik sıralama dikkate alındığında; kamu fiyatlarından vergiye doğru ilerleyen süreçte aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
- Ödemelerin cebri (zorlayıcı) niteliği artarken, hizmetten elde edilen özel fayda azalır.Cevap
- BKamu yararı unsuru azalırken, bireyin hizmetten sağladığı özel doyum ve iradi katılım artar.
- CWagner’in teorisindeki gibi, devletin egemenlik gücüne dayanmayan özel hukuk gelirlerinin payı yükselir.
- DŞerefiyelerin bu hiyerarşideki konumu nedeniyle ödemeler, tamamen karşılıksız ve gönüllü bağışlara dönüşür.
- EHizmetin finansmanında harçların yerini vergilerin almasıyla birlikte, devlet ile birey arasındaki ilişki özel hukuk sözleşmelerine dayanır.
Cevap
Hizmetten sağlanan özel faydanın azaldığı ve ödemenin cebri niteliğinin arttığını belirten seçenek doğrudur.
Seligman hiyerarşisinde 'Kamu Fiyatı'ndan 'Vergi'ye doğru gidildikçe, bireyin hizmetten aldığı doğrudan ölçülebilir özel fayda azalırken, toplumun tamamının elde ettiği genel yarar (kamu yararı) artar. Bu durum, ödemenin gönüllü (iradi) bir işlem olmaktan çıkıp devletin egemenlik gücüne dayalı zorunlu (cebri) bir yükümlülüğe dönüşmesine neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Seligman Kamu Gelirleri Hiyerarşisi