Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkileri

Devletin sunduğu kamusal malların (özellikle altyapı yatırımları ve adalet sistemi) özel kesim firmalarının üretim fonksiyonunda verimliliği artırıcı bir girdi olduğu varsayımına dayanan modern maliye yaklaşımlarında, kamu kesiminin optimal bir büyüklüğe sahip olması gerektiği savunulur.

Bu yaklaşıma göre, kamu harcamalarının belirli bir seviyeyi (optimum noktayı) aşmasından sonra ekonomik büyüme oranını ivmelendirmek yerine yavaşlatmaya başlamasının temel teorik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kamu harcamalarındaki her ilave artışın, borçlanma gereksinimini artırarak faiz oranlarını yükseltmesi ve özel kesim yatırımlarını mutlak surette dışlaması
  2. İlave kamu harcamasının özel sektöre sağladığı marjinal verimlilik katkısının, bu harcamayı finanse etmek için toplanan ilave verginin yarattığı refah kaybının gerisinde kalmasıCevap
  3. C
    Ekonomik gelişmenin ileri evrelerinde, sosyal devlet anlayışının terk edilerek kamu harcamalarının yalnızca sabit sermaye yatırımlarına kaydırılmasının genel verimliliği düşürmesi
  4. D
    Genişleyen kamu hacminin her durumda efektif talebi aşırı uyararak enflasyonist baskı yaratması ve bu durumun yatırım kararlarındaki belirsizliği artırması
  5. E
    Kamu hizmetlerini yürüten personelin maaş ödemeleri ile sarf malzemesi alımlarının doğrudan üretim kapasitesini artıran yatırım harcamaları niteliği taşıması ve azalan verimler yasasına tabi olması

Cevap

İlave kamu harcamasının özel sektöre sağladığı marjinal verimlilik katkısının, bu harcamayı finanse etmek için toplanan ilave verginin yarattığı refah kaybının gerisinde kalması
Robert Barro tarafından geliştirilen modelde, devletin sağladığı altyapı ve mülkiyet hakları gibi hizmetler özel sektör için verimlilik artırıcıdır. Ancak bu hizmetlerin finansmanı vergilerle sağlanır. Harcamaların optimal seviyesi, marjinal kamu harcamasının sağladığı verimlilik artışının, marjinal vergilendirmenin yarattığı refah kaybına (dar dara) eşit olduğu noktadır. Bu noktanın ötesinde, ilave vergilerin yarattığı bozucu etkiler ilave kamu hizmetinin sağladığı faydayı aşar ve ekonomik büyüme yavaşlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen teorik çerçevenin hangi modele ait olduğunu saptamak.
Altyapı ve mülkiyet haklarının özel sektör üretim fonksiyonunda bir girdi olduğu ve kamu kesiminin optimal bir büyüklüğe sahip olması gerektiği fikri, Robert Barro'nun 'İçsel Büyüme ve Kamu Harcamaları' modeline aittir.
Sorunun yöneldiği spesifik teoriyi ve kavramsal arka planı doğru belirlemek çözümün ilk adımıdır.
2
Modelin işleyiş mekanizmasındaki maliyet-fayda unsurunu analiz etmek.
Modelde kamu harcamalarının faydası özel sektör için 'verimlilik artışı' yaratmasıdır. Maliyeti ise bu harcamaların 'vergilerle' finanse edilmesidir.
Harcamanın büyüme üzerindeki net etkisini bulabilmek için getiri ve götürülerini karşılaştırmak gerekir.
3
Büyümeyi yavaşlatan kırılma noktasının (optimum noktanın aşılmasının) nedenini belirlemek.
Marjinal verginin ekonomide yarattığı tahribat (refah kaybı), marjinal kamu harcamasının sağladığı verimlilik katkısını aştığında net ekonomik büyüme hızı düşmeye başlar.
Teorinin merkezinde yer alan vergi distorsiyonu ile kamu hizmeti verimliliği arasındaki ödünleşimi (trade-off) tespit etmek doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Kamu Kesiminin Optimal Büyüklüğü (Barro Modeli)
Bu soruyu puanla