Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorGerçek Artış Nedenleri

Gelişmekte olan bir ekonomideki mali yapısal dönüşümleri inceleyen bir araştırma komitesi, kamu kesimi harcama dinamiklerine dair şu tespitlerde bulunmuştur:

I. Kadınların iş gücüne katılım oranının yükselmesi neticesinde, daha önce hanehalkı bünyesinde karşılanan çocuk ve yaşlı bakım hizmetlerinin kurumsallaşarak büyük ölçüde devlet tarafından sunulmaya başlanması.
II. Kamu idarelerinin kendi öz gelirleriyle yürüttükleri faaliyetlerin bütçeleştirilmesinde safi hasılat usulünden vazgeçilerek, tüm gelir ve giderlerin ayrı ayrı genel bütçeye yazılmasını öngören gayrisafi usule geçilmesi.
III. Kamu personel maaşları ile mal ve hizmet alım bedellerinin, genel fiyat düzeyinde yaşanan yüksek enflasyonu telafi etmek amacıyla her mali yılbaşında endekslenerek artırılması.
IV. Ulusal savunma stratejisindeki değişim doğrultusunda siber güvenlik komutanlığının ihdas edilmesi ve uzay teknolojileri alanında yeni nesil altyapı yatırımlarına başlanması.

Kamu giderlerindeki artış nedenleri ve bu artışı açıklayan yaklaşımlar bağlamında, söz konusu tespitlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. I ve IV numaralı tespitler, devletin ifa ettiği hizmetlerin fiziksel ve niteliksel çapının genişlediğini gösteren gerçek artış nedenleri iken; II ve III numaralı tespitler, kamu hizmet miktarında reel bir artış yaratmaksızın harcama rakamlarını büyüten görünüşte artış nedenleridir.Cevap
  2. B
    II numaralı tespit, mali saydamlığı artırarak devletin fonksiyonel hacmini doğrudan büyüttüğü için gerçek bir artış nedeni olarak sınıflandırılırken; III numaralı tespit mali illüzyon olgusundan kaynaklanan görünüşte bir artıştır.
  3. C
    III numaralı tespit, emek yoğun kamu sektöründe verimlilik artışının sağlanamaması durumunu açıklayan Baumol Hastalığı'nın doğrudan bir sonucu olup, kamu maliyesinde gerçek bir harcama artışı olarak kabul edilir.
  4. D
    IV numaralı tespit, Peacock ve Wiseman'ın sıçrama tezinde öne sürülen ve yalnızca savaş gibi olağanüstü dönemlerde ortaya çıkarak kamu harcamalarını geçici olarak yükselten görünüşte artış dinamiklerini yansıtmaktadır.
  5. E
    I numaralı tespit, Musgrave ve Rostow'un ekonomik gelişme aşamaları yaklaşımında sadece kalkınmanın ilk evrelerinde devlet tarafından üstlenilmesi gereken temel altyapı yatırımlarına işaret eden gerçek bir artış dinamiğidir.

Cevap

I ve IV numaralı gelişmeler gerçek artış nedeni, II ve III numaralı gelişmeler ise görünüşte artış nedenidir.
Kamu harcamalarındaki gerçek artış, devletin ekonomiden çektiği kaynakların ve topluma sunduğu hizmetlerin fiziksel veya niteliksel olarak genişlemesini ifade eder. Kadınların iş gücüne katılımıyla devletin bakım hizmetlerini üstlenmesi (I) ve yeni nesil teknolojik yatırımlar yapması (IV) hizmet hacmini doğrudan büyüten gerçek artış nedenleridir. Buna karşın, safi usulden gayrisafi usule geçiş gibi bütçe tekniğindeki değişiklikler (II) ve enflasyon nedeniyle paranın değer kaybetmesi (III), sunulan hizmet miktarında hiçbir değişiklik yaratmadan yalnızca bütçe rakamlarının parasal ifadesini büyüttüğü için görünüşte artış nedeni olarak sınıflandırılır. Bu doğru sentez, kamu maliyesinin temel ölçütleriyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tespit edilen öncüllerin kamu harcaması üzerindeki yapısal etkilerinin incelenmesi.
I numaralı (sosyal değişim kaynaklı) ve IV numaralı (teknolojik ve güvenlik kaynaklı) gelişmelerin devletin sunduğu hizmet miktarında doğrudan bir genişleme yarattığı saptanır.
Gerçek artış, devletin ekonomiden çektiği kaynakların ve ifa ettiği fonksiyonların fiilen büyümesi demektir.
2
Bütçe tekniği ve fiyatlar genel seviyesi etkilerinin değerlendirilmesi.
II numaralı (gayrisafi usule geçiş) ve III numaralı (enflasyon endekslemesi) gelişmelerin, hizmet hacmini değiştirmeden yalnızca bütçede yer alan sayısal değerleri büyüttüğü tespit edilir.
Görünüşte artış, sunulan kamusal mal veya hizmet miktarında hiçbir değişiklik yaratmayan muhasebesel veya parasal büyüme anlamına gelir.
3
Seçeneklerdeki teorik çıkarımların ayıklanması.
Musgrave-Rostow, Baumol ve Peacock-Wiseman kuramlarını bağlamından koparan veya gerçek/görünüşte ayrımını ters kurgulayan hatalı seçenekler elenir.
Soru metninde teorilerle harmanlanmış şeldiriciler bulunduğundan, tanımların eksiksiz doğrulanması şarttır.

Anahtar Kavram

Kamu harcamalarında gerçek artış ile görünüşte artış ayrımı ve artış teorileri
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Gerçek Artış Nedenleri

Bu konudan daha fazla soru