Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Borcu Kavramı ve Hukuki Niteliği

Kamu borçlarının hukuki niteliği maliye literatüründe farklı teorilerle açıklanmaktadır. Borçlanma işleminin başlangıcında tasarruf sahiplerinin devlet iç borçlanma senetlerini (DİBS) kendi hür iradeleriyle satın almaları, işlemin bir 'akit (sözleşme)' olduğunu düşündürse de; devletin kamu yararını gerekçe göstererek ilerleyen süreçte borcun vadesi veya faiz oranı gibi şartlarında alacaklıların onayına başvurmaksızın değişiklik yapabilmesi mümkündür.

Buna göre, devletin borç ilişkisinin şartlarında tek taraflı değişiklik yapabilmesine hukuki zemin hazırlayan ve kamu borçlanmasını özel hukuk borçlanmasından ayıran temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin egemenlik gücüne sahip olması ve bu güce dayanarak borç ilişkisini tek taraflı idari işlem olarak yönlendirebilmesiCevap
  2. B
    Kamu borçlanmasında asıl hedefin kâr maksimizasyonu değil, piyasa başarısızlıklarını gidermek ve makroekonomik istikrarı sağlamak olması
  3. C
    Özel hukuk borçlusu temerrüde düştüğünde icra yollarına başvurulabilirken, devletin kamuya tahsis edilmiş mallarının haczedilememesi
  4. D
    Kamu borçlarının tamamının uzun vadeli konsolide borç niteliği taşıması nedeniyle sözleşme şartlarının esnek bırakılması
  5. E
    Bütçe açıklarının kapatılmasında kamu borçlanmasının, vergi gelirlerine kıyasla çok daha hızlı ve ihtiyari bir yöntem olması

Cevap

Devletin egemenlik gücüne sahip olması ve bu güce dayanarak borç ilişkisini tek taraflı idari işlem olarak yönlendirebilmesi
Kamu borçlanması başlangıçta tarafların serbest iradesine dayandığı için bir özel hukuk sözleşmesi (akit) gibi görünse de, devlet kamu gücünü elinde bulunduran egemen bir varlıktır. Devletin, üstlendiği kamu hizmetlerini kesintisiz sürdürebilmek ve üstün kamu yararını korumak adına borcun şartlarında (örneğin tahkim veya konversiyon yoluyla) alacaklının rızası olmadan tek taraflı değişiklik yapabilmesi, tamamen devletin egemenlik hakkına sahip olmasıyla ve işlemin nihai olarak idari bir işlem niteliği taşımasıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metninde vurgulanan temel sorunu ve aranan hukuki kavramı belirleme.
Metin, devletin borçlanma şartlarını (vade, faiz) alacaklının rızası olmadan tek taraflı değiştirebilmesinin hukuki dayanağını sormaktadır.
Kamu ve özel borçlanmayı ayıran çeşitli niteliksel farklar vardır, ancak sorunun odak noktası sözleşmeye müdahale yetkisidir.
2
Seçeneklerdeki kavramların analiz edilmesi ve soru köküyle eşleştirilmesi.
Kâr amacı gütmeme (amaç farkı) veya haczedilememe (yaptırım farkı) kamu borçlarının özellikleridir. Ancak 'tek taraflı değişiklik' yapabilme yetkisi doğrudan devletin 'egemenlik gücü' ile ilgilidir.
Çeldirici nitelikteki diğer doğru özellikleri eleyerek, istenen spesifik neden-sonuç ilişkisine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kamu Borçlarının Hukuki Niteliği: Egemenlik ve Akit Teorisi
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Borcu Kavramı ve Hukuki Niteliği

Bu konudan daha fazla soru