Kamu gelirleri içerisinde yer alan mali tekel gelirleri; devletin mali amaçlarla belirli malların üretimini veya satışını tamamen kendi denetimine almasıyla ortaya çıkar. Bu yöntemde devlet, tekel gücünü kullanarak malın satış fiyatını, o malın marjinal maliyetinin oldukça üzerinde belirlemektedir.
Bu uygulama neticesinde elde edilen kâr payının (mali tekel kârı) ekonomik ve hukuki mahiyetiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ABu gelirler, bireylerin kamusal bir hizmetten doğrudan yararlanmaları karşılığında ödedikleri 'harç' niteliğindedir.
- Satış fiyatı ile maliyet arasındaki bu fark, tüketiciler tarafından fiyat içinde ödendiği için iktisadi olarak bir 'gizli vergi' niteliği taşır.Cevap
- CMali tekel gelirleri, sadece sosyal güvenlik kurumları veya mesleki kuruluşlar tarafından toplanan 'parafiskal' gelirler grubunda yer alır.
- DDevletin özel hukuk hükümlerine tabi olan mülklerinden elde ettiği 'mülk ve teşebbüs' gelirleri kapsamında değerlendirilen saf bir işletme kârıdır.
- EBayındırlık hizmetleri sonucunda gayrimenkul değerinde meydana gelen artış nedeniyle mülk sahiplerinden alınan 'şerefiye' ile aynı statüdedir.
Cevap
Satış fiyatı ile maliyet arasındaki bu fark, tüketiciler tarafından fiyat içinde ödendiği için iktisadi olarak bir 'gizli vergi' niteliği taşır.
Mali tekel gelirlerinde devlet, piyasada rekabeti engelleyerek fiyatı maliyetin üzerinde belirler. Aradaki bu kâr marjı, malı satın alan tüketicilerin bütçeye yaptıkları zorunlu bir katkıdır. Bu durum, verginin fiyat içerisine gizlenmesi anlamına geldiği için iktisadi literatürde bu gelirler 'gizli vergi' (fiyat içinde vergi) olarak tanımlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mali Tekel Gelirlerinin Gizli Vergi Niteliği
Tahmini Süre:2m 0s