Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin Kaynak Tahsisi Üzerindeki Etkileri

X ülkesinin ekonomisi tam istihdam seviyesinde dengedeyken, hükümet stratejik altyapı projelerini finanse etmek amacıyla iç borçlanma yoluna giderek kamu yatırım harcamalarını önemli ölçüde artırma kararı almıştır. Merkez Bankası ise bu süreçte para arzını sabit tutma politikası izlemektedir.

Bu senaryoda, kamu giderlerindeki artışın kaynak tahsisi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi ekonomik açıdan en doğru değerlendirmedir?

  1. Hükümetin iç borçlanma talebi piyasa faiz oranlarını yukarı çekecek, bu durum özel kesim yatırımlarını daraltarak mevcut kaynakların kullanım yönünü özel kesimden kamu kesimine kaydıracaktır.Cevap
  2. B
    Kamu harcamalarındaki artış özel kesim yatırımlarını tamamlayıcı bir işlev göreceğinden, özel kesimin kaynak kullanımı daralmayacak ve ekonomideki toplam fiziki üretim kapasitesi anında artacaktır.
  3. C
    Yatırım harcamalarındaki bu artış mutlak bir enflasyonist etki yaratacağından, fiyat mekanizması bütünüyle felç olacak ve piyasadaki reel kaynak tahsisi oranlarında hiçbir yapısal değişiklik yaşanmayacaktır.
  4. D
    Altyapı projeleri doğası gereği faydası kısa sürede tükenen cari harcama niteliği taşıdığından, kaynakların özel sektörden kamuya transferi sadece günlük tüketim alışkanlıklarını değiştirecektir.
  5. E
    Kamu ve özel kesimin yatırım yaparken temel motivasyonu finansal kâr maksimizasyonu olduğundan, piyasa mekanizması faiz oranlarına duyarsız kalarak kaynakları iki kesim arasında eşit olarak bölüştürecektir.

Cevap

Hükümetin iç borçlanma talebi piyasa faiz oranlarını yukarı çekecek, bu durum özel kesim yatırımlarını daraltarak mevcut kaynakların kullanım yönünü özel kesimden kamu kesimine kaydıracaktır.
Doğru yanıt, tam istihdam düzeyindeki bir ekonomide dışlama etkisinin (crowding out) nasıl çalıştığını eksiksiz bir şekilde açıklamaktadır. Ekonomi tam kapasiteyle çalışırken atıl kaynak bulunmaz. Hükümetin altyapı projeleri için iç borçlanmaya başvurması ve Merkez Bankasının para arzını artırmaması, piyasadaki ödünç verilebilir fonlara olan talebi artırarak faiz oranlarını yükseltir. Yükselen faiz oranları özel sektör yatırımlarını kârsız hale getirip daraltır. Böylece, özel sektörün kullanamadığı üretim faktörleri (kaynaklar) kamu sektörünün altyapı projelerine kayar. Sonuç olarak, ekonomideki kaynak tahsisi özel kesim aleyhine, kamu kesimi lehine değişmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonominin başlangıç durumunu analiz etme.
Ekonomi tam istihdamdadır ve Merkez Bankası para arzını sabit tutmaktadır.
Tam istihdam, ekonomideki tüm üretim faktörlerinin halihazırda kullanımda olduğunu, atıl kapasite bulunmadığını gösterir.
2
Hükümetin maliye politikasının piyasalara etkisini belirleme.
İç borçlanmaya gidilmesi, ödünç verilebilir fonlar piyasasında fon talebini artırır ve faiz oranlarının yükselmesine neden olur.
Sabit para arzı altında artan kamu borçlanma talebi paranın fiyatı olan faizi yukarı çeker.
3
Faiz oranlarındaki değişimin özel sektöre etkisini değerlendirme.
Yükselen faiz oranları, özel kesim için yatırım maliyetlerini artırır ve özel yatırımların daralmasına (Dışlama Etkisi - Crowding Out) yol açar.
Özel kesim yatırımları faiz oranlarına duyarlıdır ve maliyetler artınca kârlı proje sayısı azalır.
4
Kaynak tahsisindeki nihai değişimi tespit etme.
Tam istihdam ortamında toplam üretim kapasitesi sabittir. Kamunun artan talebi, daralan özel kesim yatırımlarından açığa çıkan kaynakları kamu sektörüne kaydırır.
Kaynaklar sınırlı olduğundan (tam istihdam), bir sektörün genişlemesi ancak diğerinin daralmasıyla (kaynakların transferiyle) mümkündür.

Anahtar Kavram

Dışlama Etkisi (Crowding Out) ve Tam İstihdamda Kaynak Tahsisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Kaynak Tahsisi Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru