Soru

Zorluk: ZorKamu Giderlerinin Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Üzerindeki Etkileri

Bir ülkede siyasi otorite, uzun vadeli potansiyel hasılayı artırmak ve yapısal dönüşümü hızlandırmak amacıyla kapsamlı bir mali paket açıklamıştır. Bu paket kapsamında öngörülen temel harcama politikaları şunlardır:

I. Ar-Ge faaliyetlerine yönelik kurumsal teşviklerin ve doğrudan kamu desteklerinin artırılması
II. Düşük gelirli hanelere yönelik şartsız nakdi transferlerin (sosyal yardımların) reel olarak yükseltilmesi
III. Beşeri sermayeyi güçlendirecek ileri teknoloji odaklı mesleki eğitim programlarının bütçeden finanse edilmesi

Maliye teorisi çerçevesinde söz konusu politikaların makroekonomik dinamikler üzerindeki yansımaları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    II. politikanın kısa dönemde milli gelir üzerindeki genişletici etkisi, transfer harcamaları çarpanı mekanizması aracılığıyla marjinal tüketim eğilimine bağlı olarak şekillenir.
  2. B
    Bu harcama paketinin uygulanmasının ekonomide kesin olarak enflasyonist baskı yaratacağı söylenemez; oluşacak fiyat hareketleri ekonomideki mevcut atıl kapasite oranına bağlıdır.
  3. II. numaralı politikanın temel ekonomik işlevi, fiziki ve beşeri sermaye stokuna doğrudan ilave yaparak uzun dönemli toplam arz kapasitesini artırmasıdır.Cevap
  4. D
    III. politikanın kamu kaynaklarıyla finanse edilmesi, işgücü niteliğini artırarak özel sektör yatırımları üzerinde içeri çekme (crowding-in) etkisi yaratma potansiyeline sahiptir.
  5. E
    II. politika, alt gelir gruplarının marjinal tüketim eğiliminin nispeten daha yüksek olması nedeniyle makroekonomik düzeyde efektif talebi uyarıcı bir nitelik taşır.

Cevap

II. numaralı politikanın fiziki ve beşeri sermaye stokuna doğrudan ilave yaparak uzun dönemli toplam arz kapasitesini artırdığını ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt, sosyal yardımların fiziki ve beşeri sermaye stokuna doğrudan ilave yaptığını iddia eden seçenektir. Sosyal yardımlar ve şartsız nakdi transferler, devletin mal ve hizmet alımında bulunmadığı, yalnızca satın alma gücünün bireylere aktarıldığı transfer harcamalarıdır. Bu harcamaların temel işlevi üretim kapasitesi yaratmak (arzı artırmak) değil, alt gelir gruplarının yüksek tüketim eğilimi üzerinden efektif talebi (toplam talebi) uyarmaktır. Uzun dönemli kapasite yaratıcı etki; Ar-Ge teşvikleri (I) veya mesleki eğitim yatırımları (III) gibi gerçek (kalkınma) harcamaları sonucunda ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Mali paket kapsamındaki harcama türlerinin ekonomik sınıflandırmasının yapılması.
I ve III numaralı politikalar kalkınma ve verimlilik artışı hedefleyen gerçek (yatırım) harcamalar iken, II numaralı politika karşılıksız bir transfer harcamasıdır.
Farklı kamu harcaması türlerinin makroekonomik etkilerini analiz edebilmek için sınıflandırmalarının doğru yapılması gerekir.
2
Transfer harcamalarının (II. politika) ekonomik etkilerinin belirlenmesi.
Transfer harcamaları, devletin doğrudan mal veya hizmet satın almadığı harcamalardır; satın alma gücünün el değiştirmesini sağlayarak temel olarak toplam talebi etkilerler.
Kamu harcamalarının milli gelir üzerindeki etkileri, harcamanın talep yaratıcı veya kapasite yaratıcı nitelikte olmasına göre değişir.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin büyüme ve kalkınma teorileri ışığında değerlendirilmesi.
Transfer harcamalarının doğrudan fiziki veya beşeri sermaye stokunu artırarak uzun dönemli arz kapasitesini genişlettiği iddiası teorik olarak geçersizdir.
Kapasite yaratıcı etki, altyapı veya eğitim gibi doğrudan yatırım niteliğindeki harcamaların (I ve III) bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Kapasite ve Talep Yaratıcı Etkileri
Bu soruyu puanla