Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYarı Kamusal Mallar ve Kulüp Mallar

Maliye literatüründe karma mallar kategorisinde incelenen yarı kamusal mallar ile kulüp malları, teknik özellikleri bakımından tam kamusal mallardan ayrılmaktadır. James Buchanan tarafından geliştirilen kulüp malları teorisi, bu malların belirli bir grubun kullanımına özgülenmesi ve dışlama mekanizmasının etkinliği üzerinde durmaktadır. Bu iki mal türünün rekabet ve dışlanabilirlik kriterleri göz önüne alındığında, kulüp mallarını yarı kamusal mallardan ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tüketimden dışlamanın teknik ve ekonomik olarak mümkün olması sayesinde faydanın sadece belirli bir üye grubu (kulüp) ile sınırlandırılabilmesiCevap
  2. B
    Tüketim sonucunda ortaya çıkan pozitif dışsallıkların tüm topluma yayılması nedeniyle faydanın bölünemez nitelik taşıması
  3. C
    Tüketimden dışlamanın teknik olarak imkansız olması sebebiyle bedavacılık (free-rider) sorununun ortaya çıkması
  4. D
    Tüketimin tamamen rakip olması ve marjinal maliyetin her yeni tüketici için üretim maliyetine eşit olması
  5. E
    Devletin bu malları toplumsal refahı artırmak için 'merit' (erdemli) mal kategorisinde görerek zorunlu tüketim kapsamına alması

Cevap

Kulüp mallarını yarı kamusal mallardan ayıran temel fark, tüketimden dışlamanın teknik ve ekonomik olarak mümkün olması ve faydanın belirli bir grup ile sınırlandırılabilmesidir.
Doğru seçenek olan tüketimden dışlamanın mümkün olması ve faydanın sınırlandırılması ifadesi, kulüp mallarının teknik tanımına tam olarak uymaktadır. Kulüp malları (örneğin sinemalar, kablolu TV, paralı yollar), bedelini ödemeyenlerin dışlanabildiği ancak kapasite dolana kadar bir kişinin tüketiminin diğerinin faydasını azaltmadığı (rekabetin olmadığı) mallardır. Yarı kamusal mallarda ise (eğitim, sağlık) dışlama teknik olarak mümkün olsa da, taşıdıkları yüksek pozitif dışsallıklar nedeniyle toplumsal fayda bireysel faydanın önüne geçer ve dışlama genellikle tercih edilmez veya tam olarak uygulanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Mal türlerinin teknik kriterlerini (rekabet ve dışlanabilirlik) karşılaştırmak.
Kulüp malları dışlanabilir ancak sıkışıklığa kadar rekabetçi değildir; yarı kamusal mallarda ise dışlama zordur ve dışsallıklar ön plandadır.
Malları birbirinden ayıran teknik sınırları belirlemek için bu kriterler temel alınır.
2
Kulüp malları teorisinin (James Buchanan) özünü analiz etmek.
Buchanan'a göre kulüp malları, dışlama maliyetinin düşük olduğu ve faydanın sadece üyelerce paylaşıldığı mallardır.
Kulüp mallarının 'dışlanabilirlik' özelliğinin yarı kamusal mallardan daha belirgin olduğunu anlamak.
3
Doğru ayırt edici özelliği belirlemek.
Dışlamanın mümkün olması ve faydanın sınırlanabilirliği temel farktır.
Yarı kamusal mallarda dışlama sosyal veya teknik nedenlerle zorken, kulüp mallarında bu bir tercih ve imkandır.

Anahtar Kavram

Kulüp Malları vs Yarı Kamusal Mallar Ayrımı

İpuçları

1
Malın adındaki 'kulüp' ifadesi, bu maldan kimlerin faydalanabileceği hakkında size bir ipucu verebilir.
2
Kulüp mallarında üye olmayanları maldan mahrum bırakmak (dışlamak) kolay mıdır zor mudur?
3
Buchanan'ın kulüp malları teorisi, dışlanabilirliğin teknik imkanına ve sıkışıklık maliyetine dayanır.

Daha Fazla Pratik

Kulüp mallarında 'optimum üye sayısı' ve 'sıkışıklık maliyeti' arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yarı Kamusal Mallar ve Kulüp Mallar