Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Türkiye Cumhuriyeti’nin bütçe tarihi ve anayasal gelişimi çerçevesinde; bütçe komisyonunun oluşumu, bütçe yasasının içeriği ve denetim sürecine ilişkin mekanizmaların 1961 ve 1982 Anayasaları (2017 değişiklikleri dâhil) arasındaki farkları değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    1961 Anayasası'nda bütçe karma komisyonu 35 üyeden, 1982 Anayasası'nda (ilk halinde) ise 40 üyeden oluşmuş; ancak her iki anayasa metninde de iktidar grubuna verilecek üye sayısı için sayısal bir alt sınır belirtilmeyip yalnızca 'salt çoğunluk' ifadesine yer verilmiştir.
  2. 1982 Anayasası ile getirilen düzenleme uyarınca, Kesin Hesap Kanunu teklifinin yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülüp karara bağlanması zorunluluğu, bütçe hakkının denetimi ile bütçeleme süreci arasında yapısal ve organik bir bağ kurmuştur.Cevap
  3. C
    2017 anayasa değişiklikleri sonrasında, bütçe kanununun süresinde yürürlüğe girmemesi durumunda geçici bütçe kanunu çıkarma imkânı tamamen ortadan kaldırılmış; doğrudan bir önceki yıl bütçesinin yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanması yöntemi benimsenmiştir.
  4. D
    Bütçenin dış denetiminde kilit rol oynayan Sayıştay'ın Genel Uygunluk Bildirimi'ni sunma süresi, 1961 Anayasası döneminde denetimin hızı için 75 gün olarak belirlenmişken, 1982 Anayasası'nda bu süre daha kapsamlı analiz için 6 aya çıkarılmıştır.
  5. E
    Bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili olmayan hükümlerin konulmasını yasaklayan 'bütçe eklemi' (bütçe rider) yasağı, ilk kez 1924 Anayasası ile hukuk sistemimize girmiş ve sonraki tüm cumhuriyet anayasalarında korunmuştur.

Cevap

1982 Anayasası ile Kesin Hesap Kanunu teklifinin yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülmesi ve karara bağlanması zorunluluğunun getirilmiş olmasıdır.
Doğru ifade, 1982 Anayasası'nın kesin hesap süreci ile bütçe sürecini birleştiren düzenlemesini vurgular. 1982 Anayasası Madde 164 uyarınca kesin hesap kanunu teklifi, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yeni yılın bütçesiyle birlikte görüşülmek zorundadır. Bu, yasamanın geçmiş yılın harcamalarını denetlemeden gelecek yıla onay vermemesini sağlayan, bütçe hakkını güçlendiren yapısal bir farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasalardaki bütçe komisyonu ve üye sayılarını karşılaştırın.
1961'de 35 üye (en az 20 iktidar), 1982'de 40 üye (en az 25 iktidar) belirlenmiştir. Sayısal alt sınırlar anayasada açıkça yazılıdır.
Salt çoğunluk yorumuna dayalı ifadelerin neden yanlış olduğunu belirlemek için.
2
Bütçe dışı hüküm yasağının (bütçe eklemi) tarihsel kökenini analiz edin.
Yasak 1924'te yoktur, ilk kez 1961 Anayasası ile hukukumuza girmiştir.
Seçeneklerdeki tarihsel süreklilik iddialarını doğrulamak için.
3
Kesin hesap ve bütçe görüşme usulündeki 1982 yeniliğini inceleyin.
1982 Anayasası m. 164 uyarınca kesin hesap ve bütçe tekliflerinin Plan ve Bütçe Komisyonu'nda birlikte görüşülmesi zorunludur.
Bütçe hakkının denetim boyutu ile hazırlık boyutunun nasıl birleştirildiğini anlamak için.
4
2017 sonrası bütçenin geçikmesi durumundaki hiyerarşiyi kontrol edin.
Hiyerarşi: Geçici Bütçe Kanunu -> Başarısızlık halinde Yeniden Değerleme Oranı ile önceki yıl bütçesinin uygulanması.
Yeniden değerleme sisteminin tek ve doğrudan yöntem olmadığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Anayasal Bütçe Süreçleri ve 1982 Anayasası Yenilikleri

Daha Fazla Pratik

Bütçe Komisyonu'nun 2017 sonrası İçtüzük ile belirlenen güncel yapısını ve 'Geçici Bütçe' ile 'Yeniden Değerleme' arasındaki farkları çalışınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Bu konudan daha fazla soru