Soru

Zorluk: OrtaÖdemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Dışa açık bir ekonominin mevcut konjonktüründe, kapasite kullanım oranlarının düşüklüğüne bağlı yaygın bir işsizlik sorunu ile birlikte, yüksek hacimli ithalata dayalı kronik bir ödemeler dengesi açığı gözlemlenmektedir.

Hükümetin, hem istihdam seviyesini artırmak hem de dış dengeyi iyileştirmek amacıyla hayata geçirebileceği harcama kaydırıcı (expenditure-switching) maliye politikası uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İthal tüketim mallarına uygulanan gümrük tarifelerini yükseltmek ve yerli ihracatçıya yönelik vergi sübvansiyonları sağlamakCevap
  2. B
    İç piyasayı canlandırmak için kamu harcamalarını artırmak ve vergi oranlarını genel olarak düşürmek
  3. C
    Yurt içi talebi baskılamak amacıyla dolaysız vergi oranlarını artırmak ve kamu yatırımlarını ertelemek
  4. D
    Üretim maliyetlerini düşürmek gerekçesiyle ithal ara mallarından alınan gümrük vergilerini tamamen kaldırmak
  5. E
    Bütçe dengesini sağlamak amacıyla ihracata yönelik sağlanan tüm vergi iadesi ve sübvansiyonları iptal etmek

Cevap

İthal mallara uygulanan gümrük tarifelerini yükseltmek ve yerli ihracatçıya yönelik vergi iadeleri/sübvansiyonları sağlamak.
İşsizlik (iç dengesizlik) ve ödemeler dengesi açığı (dış dengesizlik) aynı anda yaşandığında, geleneksel harcama artırıcı (expenditure-increasing) veya daraltıcı (expenditure-reducing) politikalar bir sorunu çözerken diğerini derinleştirir. Bu durumda harcamaları yabancı mallardan yerli mallara kaydıran politikalara ihtiyaç vardır. Gümrük tarifelerinin artırılması ithalatı kısıp iç talebi yerli sanayiye yönlendirirken, ihracat sübvansiyonları dış talebi uyarır. Böylece eş anlı olarak üretim/istihdam artar ve dış ticaret açığı azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomideki eş anlı iki sorunu tespit etmek: İşsizlik (iç dengesizlik) ve Ödemeler Dengesi Açığı (dış dengesizlik).
Geleneksel genişletici veya daraltıcı politikaların yetersiz kalacağı bir çatışma (trade-off) durumu olduğu görülür.
Genişletici politikalar işsizliği çözerken dış açığı artırır; daraltıcı politikalar dış açığı çözerken işsizliği artırır.
2
Her iki sorunu aynı anda çözecek politika türünü belirlemek.
Toplam harcamaların seviyesini değiştirmek yerine kompozisyonunu değiştiren harcama kaydırıcı (expenditure-switching) politikalara ihtiyaç duyulur.
Talebin yabancı mallardan yerli mallara kaydırılması hedeflenmelidir.
3
Maliye politikası araçları içinden harcama kaydırıcı olanları seçmek.
Gümrük tarifelerinin artırılması ve ihracat sübvansiyonları uygun mali araçlardır.
Tarifeler ithalatı pahalılaştırarak iç talebi yerli üretime yönlendirir (işsizliği ve ithalatı azaltır), sübvansiyonlar ise ihracatı artırarak dış açığı kapatır.

Anahtar Kavram

Harcama Kaydırıcı Politikalar (Expenditure-Switching Policies)
Bu soruyu puanla