Ödemeler Dengesi Dengesizliklerinde Maliye Politikası

Dışa açık bir ekonominin mevcut konjonktüründe, kapasite kullanım oranlarının düşüklüğüne bağlı yaygın bir işsizlik sorunu ile birlikte, yüksek hacimli ithalata dayalı kronik bir ödemeler dengesi açığı gözlemlenmektedir.

Hükümetin, hem istihdam seviyesini artırmak hem de dış dengeyi iyileştirmek amacıyla hayata geçirebileceği harcama kaydırıcı (expenditure-switching) maliye politikası uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Dışa açıklık oranının yüksek olduğu bir ekonomide, eşanlı olarak yüksek işsizlik (daralma) ve sürdürülemez boyutlara ulaşmış bir cari işlemler açığı gözlemlenmektedir. İktisat teorisine göre, politika yapıcıların bu durumda salt "harcama değiştirici" (expenditure-changing) genel maliye politikası araçlarını kullanması makroekonomik hedefler arası çatışma (trade-off) yaratacaktır.

Bu kısıtlar altında, söz konusu ekonomide iç dengeyi (tam istihdam) ve dış dengeyi (ödemeler dengesi) eşanlı olarak iyileştirmeye yönelik en uygun maliye politikası bileşimi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkenin istatistik kurumu tarafından yayımlanan son raporlarda, ulusal ekonomide işsizlik oranının doğal seviyenin çok üzerine çıktığı ve aynı dönemde cari işlemler açığının sürdürülemez boyutlara ulaştığı vurgulanmıştır. Ekonomi yönetimi, bu iki makroekonomik dengesizliği gidermek için salt maliye politikası araçlarına başvurma kararı almıştır.

Bu senaryoda, politika yapıcıların hem istihdam hacmini artırmak hem de dış açığı daraltmak için tercih etmesi gereken en rasyonel maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ödemeler dengesi açığı veren bir ekonomide, toplam harcama düzeyini değiştirmek yerine harcamaların kompozisyonunu ithal mallardan yerli mallara kaydırmayı amaçlayan "harcama kaydırıcı" (expenditure switching) maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir açık ekonomide, yetersiz efektif talep kaynaklı yüksek işsizlik (iç dengesizlik) ile birlikte sürdürülemez boyutlara ulaşmış cari işlemler açığı (dış dengesizlik) eş anlı olarak yaşanmaktadır. Karar alıcılar, bu ikili dengesizliği sadece maliye politikası araçlarını kullanarak çözmeyi hedeflemektedir.

Mundell-Fleming ve Swan modelleri çerçevesinde, salt 'harcama değiştirici' (expenditure-changing) makroekonomik politikaların hedefler arası çatışma (trade-off) yaratacağı dikkate alındığında; hem iç dengeyi (tam istihdam) hem de dış dengeyi (ödemeler dengesi) eş anlı olarak iyileştirecek 'harcama kaydırıcı' (expenditure-switching) odaklı en uygun maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ödemeler dengesi açığı veren bir ekonomide, toplam harcama düzeyini daraltmak yerine harcamaların kompozisyonunu değiştirerek talebi ithal mallardan yerli mallara yönlendirmeyi amaçlayan 'harcama kaydırıcı' (expenditure switching) maliye politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Ödemeler dengesi açığı (cari açık) veren bir ekonomide, toplam yurt içi harcamaları (absorpsiyonu) kısıtlayarak ithalat talebinin düşürülmesini amaçlayan 'harcama daraltıcı' (expenditure reducing) maliye politikası uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

Makroekonomik göstergeleri değerlendiren bir karar alıcı otorite, ülkede hem atıl kapasiteye bağlı yüksek işsizlik sorununun yaşandığını hem de sürdürülemez boyutlarda dış ticaret açığı verildiğini saptamıştır. Hükümet, yurt içi üretimi ve istihdamı desteklemek üzere kamu harcamalarında artışa gitmeyi hedeflemektedir. Ancak bu adımın, marjinal ithalat eğilimi aracılığıyla mevcut dış dengesizliği daha da derinleştirmesinden endişe edilmektedir.

Bu politika ikileminin aşılması ve genişletici hamlenin dış açık üzerindeki bozucu etkisinin dengelenmesi amacıyla, yerli malların uluslararası piyasalardaki nispi fiyatını ucuzlatarak dış ticaret dengesini iyileştirecek (harcama kaydırıcı) aşağıdaki mali araçlardan hangisinin eş anlı olarak kullanılması en uygundur?

Açık bir ekonomide makroekonomik dengeler incelendiğinde, eş anlı olarak yüksek oranlı işsizlik (eksik istihdam) ve sürekli bir ödemeler dengesi fazlası sorunu yaşandığı tespit edilmiştir.

Bu ekonomide hem tam istihdam düzeyine ulaşmak (iç denge) hem de ödemeler dengesi denkliğini sağlamak (dış denge) amacıyla politika yapıcıların alması gereken en uygun mali önlem aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal bir ekonomide, parlamento tarafından kabul edilen yeni mali torba yasa ile iki temel düzenleme hayata geçirilmiştir:

I. Hanehalkının gelir vergisi oranları ile yurt içi üretim yapan firmaların kurumlar vergisi oranları düşürülmüştür.
II. İthal nihai tüketim malları üzerindeki gümrük vergileri ile özel tüketim vergisi oranları yükseltilmiş ve ihracatçı sektörlere yönelik yeni vergi iadesi mekanizmaları kurulmuştur.

Hayata geçirilen bu maliye politikası bileşiminin, aşağıdaki makroekonomik dengesizliklerden hangisini eş anlı olarak gidermeye yönelik olduğu savunulabilir?

Bir ülkede açıklanan son makroekonomik verilere göre, kapasite kullanım oranlarındaki düşüşe bağlı olarak işsizlik oranlarında belirgin bir artış yaşanırken, aynı dönemde yapısal nedenlerle cari işlemler açığının da tehlikeli boyutlara ulaştığı raporlanmıştır. Bu eş anlı dengesizlikleri gidermek isteyen hükümet; bir yandan kamu altyapı yatırımlarını artırıcı bir ek bütçe hazırlarken, diğer yandan spesifik ithal mallara uygulanan gümrük vergisi oranlarını yükseltmiş ve ihracatçı sektörlere yönelik vergi iadesi (sübvansiyon) programını genişletmiştir.

Buna göre, uygulanan bu maliye politikası bileşimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi teorik olarak doğrudur?

Makroekonomik istikrarın sağlandığı ve üretim faktörlerinin tam istihdam düzeyinde olduğu bir ekonomide, son dönemde hanehalkı gelirlerindeki artışın yüksek marjinal ithalat meyli nedeniyle lüks yabancı mallara yöneldiği tespit edilmiştir. Bu durum, ülkede herhangi bir enflasyonist baskı yaratmamasına rağmen sürdürülemez bir ödemeler dengesi açığına (cari açık) yol açmıştır.

Ekonomi yönetiminin, mevcut tam istihdam seviyesinden taviz vermeden (toplam talebi daraltmadan) sadece dış açığı gidermek amacıyla alması gereken en uygun maliye politikası kararı aşağıdakilerden hangisidir?

Küresel piyasalarla entegre bir ülkede, ithalata bağımlılığın yüksek olması sebebiyle sürekli bir dış ticaret açığı sorunu yaşanırken, aynı dönemde yurt içinde üretim daralması ve artan işten çıkarmalar gözlemlenmektedir. Hükümet, bu ikili sorunu çözerken toplam talebi topyekûn daraltan geleneksel istikrar tedbirlerinin üretim kaybını daha da kötüleştireceğini öngörmektedir. Bu nedenle, salt 'harcamaları kısan (expenditure-reducing)' politikalar yerine, talebin yönünü değiştirmeye odaklanan spesifik mali araçların kullanımı gündeme gelmiştir.

Bu ekonomik konjonktürde, politika yapıcıların hem dış açığı daraltmak hem de yurt içi istihdamı desteklemek hedefine ulaşması için aşağıdaki maliye politikası hamlelerinden hangisini gerçekleştirmesi en uygundur?

Hızlı büyüme sürecindeki dışa açık bir ekonomide, artan yurt içi gelir seviyesine bağlı olarak ithalata yönelik tüketim eğilimi hızla yükselmiş ve bu durum ödemeler dengesinde sürdürülemez bir cari açık yaratmıştır. Ekonomi yönetimi, dış açığı kontrol altına almayı hedeflemekte ancak bunu yaparken ekonomik büyümeyi sekteye uğratacak ve genel bir durgunluğa (resesyon) yol açacak geniş çaplı talep daraltıcı önlemlerden kaçınmak istemektedir.

Buna göre, ekonomi yönetiminin söz konusu kısıtlar altında ödemeler dengesi açığını azaltmak için başvurması gereken en uygun maliye politikası adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide uzun süredir devam eden yapısal dış ticaret açığını gidermek amacıyla politika yapıcılar harekete geçmiştir. Ancak, karar alıcılar yurt içi istihdamı ve üretimi olumsuz etkilememek için toplam talebi daraltıcı genel politikalar uygulamaktan kaçınmaktadır. Bunun yerine, nispi fiyatları değiştirerek hem yurt içi hem de yurt dışı talebi yerli mallara yönlendirmeyi hedefleyen harcama kaydırıcı (expenditure switching) mali araçları kullanmaya karar vermişlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söz konusu amaca uygun bir maliye politikası uygulamasıdır?

Bir ülkenin ekonomi yönetimi, son yıllarda artan dış ticaret açığını kontrol altına almak istemektedir. Ancak aynı dönemde yurt içi ekonomide durgunluk (resesyon) ve yüksek işsizlik oranları gözlemlenmektedir. Dış açığı kapatmak için kamu harcamalarını kısmak veya genel gelir vergilerini artırmak, mevcut işsizlik sorununu daha da derinleştirecektir. Bu politika açmazını aşmak isteyen karar alıcılar, toplam talebin hacmini daraltmadan dış açığı azaltmak amacıyla ithal mallar üzerindeki gümrük ve özel tüketim vergilerini artırırken, ihracatçı sektörlere yönelik vergi iadesi ve sübvansiyon programlarını devreye sokmuştur.

Buna göre, ekonomi yönetiminin iç denge (tam istihdam) ve dış denge (ödemeler dengesi) çatışmasını çözmek için başvurduğu bu spesifik politika seti aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ulusal ekonomide, ithalata olan bağımlılığın yüksek olması sebebiyle cari işlemler dengesinde sürekli açık verilmektedir. Hükümet, bu sorunu çözerken toplam harcama düzeyini düşürüp yurt içinde işsizliğe yol açmamak için 'harcama azaltıcı' politikalar yerine farklı bir maliye politikası stratejisi izlemeye karar vermiştir.

Buna göre, hükümetin belirlediği bu kısıtlar altında aşağıdaki uygulamalardan hangisini hayata geçirmesi en uygun olur?

Yurt içi piyasalarda üretim daralmasının yaşandığı ve eş zamanlı olarak cari işlemler açığının yapısal bir sorun haline geldiği bir ekonomide, genel talep kısıcı politikaların kullanılması mevcut işsizliği daha da artıracaktır. Bu nedenle politika yapıcıların, toplam talebi düşürmek yerine talebin bileşimini değiştiren araçlara yönelmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, yurt içi üretimi ve istihdamı ilave bir daralmaya itmeden ödemeler dengesi açığını azaltmak amacıyla kullanılabilecek en uygun maliye politikası bileşimi aşağıdakilerden hangisidir?