Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, vadesine henüz üç yıl bulunan faizli devlet tahvillerini piyasadan çekmek amacıyla yatırımcılara faizli yeni tahviller teklif etmiş; bu değişimi kabul etmeyen yatırımcılara ise senet anaparalarının nakit olarak derhal ödeneceğini duyurmuştur. Ancak piyasada cari faiz oranlarının seviyesinde seyretmesi nedeniyle yatırımcıların büyük bir kısmı yeni tahvili almak yerine nakit ödeme seçeneğini tercih etmiştir.
Buna göre, Hazine tarafından gerçekleştirilmeye çalışılan borç yönetimi işlemi ile bu işlemin yatırımcılar nezdinde başarısız olmasının temel makroekonomik nedeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
- Yarı zorunlu (fakültatif) konversiyon — Piyasa faiz oranlarının teklif edilen yeni tahvil faizinden yüksek olması ve yatırımcının alternatif getiri imkanlarına yönelmesiCevap
- BTahkim (Konsolidasyon) — Vade yapısındaki uzatımın yatırımcılar tarafından yüksek riskli bulunarak doğrudan reddedilmesi
- CZorunlu konversiyon — Devletin egemenlik gücünü kullanarak yatırımcıları yasal olarak sadece yeni senetleri almaya mecbur bırakması
- DZımni (gizli) itfa — Yüksek enflasyon beklentisinin, ihraç edilecek yeni senetlerin reel getirisini negatif seviyeye düşürmesi
- EMoratoryum — Devletin vadesi gelmeden borç servisini durdurarak ödeme aczine düştüğünü piyasalara ilan etmesi
Cevap
Gerçekleştirilen işlem yarı zorunlu (fakültatif) konversiyondur ve başarısızlık nedeni cari piyasa faiz oranlarının teklif edilen yeni tahvil faizinden yüksek olmasıdır.
Doğru yanıt, işlemin yarı zorunlu (fakültatif) konversiyon olduğunu ve başarısızlık nedeninin piyasa faizinin teklif edilen orandan yüksekliği olduğunu belirten ifadedir. Devletin yatırımcıya yeni senet veya nakit ödeme şeklinde iki alternatif sunması işlemin 'fakültatif (yarı zorunlu) konversiyon' olduğunu gösterir. Bu tür işlemlerin başarılı olabilmesi (yatırımcının parayı çekmek yerine yeni tahvili alması) için makroekonomik ortamda cari piyasa faiz oranlarının teklif edilen yeni tahvil faiz oranına yakın veya ondan düşük olması şarttır. Piyasada %14 getiri varken yatırımcılar %9'luk teklifi reddederek rasyonel davranmışlardır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Konversiyon (Değiştirme) İşlemi Türleri ve Başarı Şartları