Gini katsayısının tehlikeli sınır olarak kabul edilen 0,40'ı aştığı ve nüfusun en yoksul yüzde 20'lik kesiminin milli gelirden aldığı payın sürekli düştüğü bir ekonomide, maliye otoritesi yapısal bir reform paketi hazırlamaktadır. Bu reformun ana felsefesi, bireylerin elde ettikleri "net mali faydayı" (kamu harcamalarından sağlanan fayda eksi ödenen vergi yükü) alt gelir grupları lehine maksimize etmek ve "dikey adalet" ilkesini maliye politikasının merkezine yerleştirmektir.
Buna göre, aşağıdaki maliye politikası bileşimlerinden hangisinin belirtilen hedeflere ulaşmada dikey adalete en güçlü yapısal katkıyı sağlaması beklenir?
- Yüksek gelir grupları için artan oranlı gelir ve servet vergilerinin etkinliğinin artırılması ve elde edilen fonların doğrudan alt gelir gruplarına yönelik hedefli nakdi transferlerde kullanılmasıCevap
- BSosyal devlet uygulamalarının genişletilmesi amacıyla artan yeniden dağıtıcı harcamaların, vergileme yerine yüksek reel getirili uzun vadeli iç borçlanma senetleriyle finanse edilmesi
- CVergi tabanını genişletmek ve tahsilat maliyetlerini düşürmek amacıyla dolaysız vergilerin ağırlığının azaltılarak, genel ve tek oranlı tüketim vergilerine ağırlık verilmesi
- DMarjinal vergi oranlarının belirgin şekilde düşürülerek tasarruf ve yatırımların teşvik edilmesi, böylece artan ekonomik büyüme temettüsünün piyasa mekanizması yoluyla tüm kesimlere sızmasının beklenmesi
- EKaynak tahsisinde bozulmaya yol açmamak için yatay adalet prensiplerine odaklanılarak, piyasanın belirlediği faktör gelirlerine maliye politikası araçlarıyla müdahaleden kaçınılması
Cevap
Dikey adaleti sağlamak ve net mali faydayı alt gelir grupları lehine artırmak için en uygun yöntem, yüksek gelir gruplarından artan oranlı vergiler alıp bu gelirleri alt gelir gruplarına hedefli transferlerle aktarmaktır.
Doğru yanıt, dikey adalet ilkesinin temel şartı olan 'ödeme gücü yüksek olandan daha yüksek oranda vergi alınması' uygulamasını (artan oranlı gelir ve servet vergileri) barındıran ve toplanan kamu kaynağının net mali fayda hesabı gözetilerek doğrudan yoksul kesimlere (hedefli nakdi transferler) yönlendirilmesini içeren politikadır. Bu çifte müdahale, piyasanın yarattığı eşitsizliği (Gini bozulmasını) hem vergi hem de harcama ayağıyla eşzamanlı olarak düzeltir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Maliye politikasında dikey adalet ve net mali fayda etkileşimi
Tahmini Süre:1m 30s