Maliye biliminde Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'nın kuramsal temellerini atan Knut Wicksell'e göre; kamu kesiminde kaynak tahsisinde etkinliğin ve 'adil' bir değişimin sağlanabilmesi için siyasal süreçte 'gönüllü rıza' mekanizmasının işletilmesi gereklidir. Ancak Wicksell, oy birliği (veya oy birliğine yakın) kuralı çerçevesinde oylanan bir harcama-vergi paketinin gerçek anlamda toplumsal refahı maksimize eden adil bir sonuç doğurabilmesi için, bu oylama sürecinden önce sağlanması gereken temel kurumsal ön şartın aşağıdakilerden hangisi olduğunu savunmuştur?
- Gelir ve servet dağılımının başlangıçta toplumsal rızaya dayalı ve adil bir biçimde düzenlenmiş olmasıCevap
- BVergi yükünün bireylerin marjinal fedakarlıklarını eşitleyecek şekilde ödeme gücü ilkesine göre paylaştırılması
- CKamu harcamalarının yalnızca piyasanın başarısız olduğu tam kamusal mallar ile sınırlandırılması
- DSiyasal karar alma sürecinde bürokrasinin bütçe maksimizasyonu güdüsünün anayasal kurallarla kısıtlanması
- EBireylerin kamusal hizmetlerden elde ettikleri toplam faydanın, ödedikleri toplam vergi miktarına eşitlenmesi
Cevap
Wicksell'in Değişim Yaklaşımı'nda adil bir sonuç için temel ön şart, başlangıçtaki gelir ve servet dağılımının adil olmasıdır.
Knut Wicksell, 'A New Principle of Just Taxation' adlı çalışmasında, kamu ekonomisindeki kararların adil olabilmesi için iki temel şart öne sürmüştür: 1) Harcama ve verginin eş anlı olarak oy birliği (veya nitelikli çoğunluk) ile belirlenmesi, 2) Bu sürecin işletilebilmesi için toplumdaki mevcut mülkiyet ve gelir dağılımının önceden adil bir şekilde düzenlenmiş olması. Başlangıç dağılımı adil değilse, oy birliği kuralı sadece statükoyu korur ve 'adil değişim' gerçekleşmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wicksell'in Adalet Ön Koşulu
İpuçları
1
Wicksell, piyasadaki 'mübadele'nin adil olabilmesi için tarafların başlangıçtaki konumlarının adaletini sorgulamıştır.
2
Oy birliği kuralı (unanimity) teknik bir etkinlik aracıdır; ancak 'mali adalet' için bu kuralın uygulandığı toplumsal zeminin niteliği önemlidir.
Daha Fazla Pratik
Wicksell'in eş anlılık (simultaneity) ilkesi ile Lindahl dengesi arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s