Soru

Zorluk: OrtaKaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Bir devletin kamu harcamalarını finanse etmek amacıyla kendi ulusal piyasalarında ve ulusal para birimi cinsinden ihraç ettiği devlet tahvillerinin önemli bir kısmı, yurt dışında yerleşik yabancı yatırım fonları tarafından satın alınmıştır.

İktisadi yaklaşım (kriter) dikkate alındığında, bu borçlanma işleminin niteliği ve ülkedeki makroekonomik etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Alacaklılar yurt dışında yerleşik olduğu için dış borç kabul edilir ve borcun alındığı dönemde ülkenin kullanabileceği toplam kaynak miktarını artırır.Cevap
  2. B
    İhraç işlemi ulusal piyasada ve ulusal para birimiyle yapıldığından iç borç niteliğindedir, bu nedenle sadece mevcut satın alma gücünün el değiştirmesine neden olur.
  3. C
    Yabancı fonlar tarafından satın alınmasına rağmen bütçe açıklarını kapatmak amacıyla yapıldığından, makroekonomik dengeyi bozmayan konjonktürel bir iç borçlanmadır.
  4. D
    İhraç ulusal parayla yapıldığı için vade yapısından bağımsız olarak dalgalı borç statüsünde değerlendirilir ve para arzını doğrudan daraltır.
  5. E
    Yabancı finansal kuruluşlara satılması, işlemin makroekonomik istikrardan ziyade piyasa getirisi güdüsüyle yapıldığını gösterdiğinden özel borçlanma karakteri taşıyan bir iç borçtur.

Cevap

Alacaklılar yurt dışında yerleşik olduğu için dış borç kabul edilir ve borcun alındığı dönemde ülkenin kullanabileceği toplam kaynak miktarını artırır.
Kamu borçlarının sınıflandırılmasında iktisadi yaklaşım, hukuki şekillere (para birimi veya ihraç piyasası) değil, borç verenin (alacaklının) uyruğuna ve yerleşik olduğu yere bakar. Devlet tahvillerini satın alanlar yurt dışında yerleşik yabancı fonlar olduğuna göre, ulusal para birimi kullanılsa bile bu işlem iktisadi açıdan bir 'dış borç'tur. Dış borçların en temel makroekonomik özelliği, borçlanmanın yapıldığı dönemde ülke dışından ülke içine bir satın alma gücü transferi yaratması ve böylece ekonominin anlık olarak kullanabileceği toplam kaynak miktarını artırmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma işlemindeki alacaklıların yerleşiklik durumunu ve borcun hukuki niteliklerini (para birimi, ihraç yeri) belirlemek.
İşlem ulusal piyasada ve ulusal para birimiyle yapılmış olsa da tahvilleri satın alan alacaklılar yurt dışında yerleşiktir.
Sınıflandırma kriterlerinin uygulanabilmesi için borcun temel özelliklerinin ayrıştırılması gerekir.
2
İktisadi yaklaşımın iç ve dış borç ayrımındaki temel kuralını hatırlamak.
İktisadi yaklaşıma göre; borcun para birimine veya nerede ihraç edildiğine bakılmaz. Alacaklı yurt içi yerleşik ise iç borç, yurt dışı yerleşik ise dış borçtur.
Hukuki yaklaşım ile iktisadi yaklaşım arasındaki temel fark, iktisadi yaklaşımın kaynak transferinin yönüne (yerleşiklik) odaklanmasıdır.
3
Dış borçlanmanın makroekonomik etkisini değerlendirmek.
Yurt dışından yurt içine bir satın alma gücü transferi gerçekleştiği için, borcun alındığı dönemde ülkenin toplam reel kaynakları artar.
İç borçlar sadece ülke içindeki satın alma gücünün özel kesimden devlete geçmesini sağlarken, dış borçlar dışarıdan sisteme yeni kaynak girişini ifade eder.

Anahtar Kavram

İktisadi Kriterlere Göre İç ve Dış Borç Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla