Soru

Zorluk: ZorKaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Bir ülkenin hazinesi, yatırımcı tabanını genişletmek ve sistem dışındaki döviz cinsi tasarrufları finansal sisteme kazandırmak amacıyla, yalnızca yurt içi piyasada ihraç edilmek üzere Euro cinsinden 33 yıl vadeli Devlet tahvili satışı gerçekleştirmiştir. Bu ihraç işlemine yalnızca o ülkede yerleşik olan ticari bankalar ve bireysel yatırımcılar katılmıştır.

Kamu borçlarının "kaynağına göre" sınıflandırılmasında kullanılan teorik kıstaslar dikkate alındığında, bu borçlanma işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Borçlanma yabancı para birimi üzerinden yapılmış olsa da, ihraç yeri yurt içi piyasa ve alıcılar yerleşik kişiler olduğundan bu işlem bir iç borçlanma niteliği taşır.Cevap
  2. B
    Kullanılan borçlanma aracı yabancı bir para birimine endeksli olduğu için, piyasanın konumuna ve alıcıların kimliğine bakılmaksızın işlem doğrudan dış borç statüsünde tasnif edilir.
  3. C
    Borç senedini satın alanlar devlete ait kurumlar değil, özel ticari bankalar ve bireyler olduğu için bu durum kamu borcundan ziyade özel kesim borçlanması kapsamında değerlendirilir.
  4. D
    Devlet tahvili ihracıyla sağlanan bu fonlar vadesi itibarıyla dalgalı borç niteliği taşıdığından, döviz cinsinden olması dış borç sayılması için yeterli bir kriterdir.
  5. E
    Yurt içinden döviz cinsinden borçlanılması, bütçe açıklarının yapısal nedenlerden kaynaklandığını gösterdiğinden işlem mecburi dış borç sınıfına girer.

Cevap

İşlem yurt içi piyasada gerçekleştiği ve alıcılar yerleşik kişi olduğu için bu borçlanma iç borçlanma niteliği taşır.
Kamu borçlarının sınıflandırılmasında günümüzde 'mekân (piyasa)' ve 'uyruk (yerleşiklik)' kıstasları ağır basmaktadır. Bir devletin, kendi sınırları içerisindeki (yurt içi piyasa) kişi ve kurumlara (yerleşiklere) döviz cinsinden borçlanması işlemi, ekonomik ve hukuki sonuçları itibarıyla iç borçlanma olarak kabul edilir. Bu tür senetlere uygulamada 'Döviz Cinsinden İç Borçlanma Senedi' adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen ihraç işleminin temel özelliklerini analiz et.
İşlem döviz cinsinden (Euro), yurt içi piyasada ve yerleşik kişilere yönelik yapılmıştır.
Borcun niteliğini belirlemek için para, mekân ve uyruk kıstaslarındaki verileri saptamak gerekir.
2
İç borç ve dış borç ayrımındaki teorik kıstasları (Para, Mekân, Uyruk) uygula.
Para kıstasına göre dış borç görünümünde olsa da, Mekân (yurt içi) ve Uyruk (yerleşik kişi) kıstaslarına göre iç borç şartlarını sağlamaktadır.
Güncel uygulamalarda ve maliye teorisinde sadece paranın cinsine bakılarak sınıflandırma yapılmaz.
3
Kıstasların ağırlığını ve genel kabul gören sınıflandırmayı değerlendir.
Modern borç yönetiminde ihraç piyasası ve kreditörün yerleşiklik durumu (uyruk) asıl belirleyicidir. Dolayısıyla yurt içindeki döviz cinsi ihraçlar 'iç borç' kabul edilir.
Ekonomik etkiler ve hukuki yargı yetkisi bakımından işlemin yurt içinde ve yerleşikler arasında gerçekleşmesi onu iç borç statüsüne sokar.

Anahtar Kavram

İç ve Dış Borç Ayrımında Kullanılan Kıstaslar (Para, Mekân ve Uyruk Kıstasları)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla