Examkin

Soru

Zorluk: ZorKaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Hazine ve Maliye Bakanlığı, yurt içi tasarruf sahiplerinin döviz talebini azaltmak ve yastık altı birikimleri finansal sisteme kazandırmak amacıyla, yurt içindeki bankalara ve bireysel yatırımcılara yönelik ABD doları cinsinden 3 yıl vadeli Devlet Tahvili ihraç etmiştir.

Kamu borçlarının sınıflandırılmasına ilişkin teorik ve hukuki kriterler dikkate alındığında, söz konusu ihraç işleminin niteliği ve sınıflandırılma gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. A
    Söz konusu ihraç işlemi sonucunda devlete döviz cinsinden bir ödeme yükümlülüğü doğduğundan, piyasa ve alacaklı fark etmeksizin dış borç statüsünde değerlendirilir.
  2. B
    İhraç edilen tahvilin Türk lirası cinsinden değeri döviz kuruna bağlı olarak günden güne değişeceği için, vade yapısından bağımsız olarak dalgalı borç sınıfında yer alır.
  3. İhraç işlemi yurt içi piyasada gerçekleştirildiği ve alacaklı taraf yerleşik (mukim) tasarruf sahipleri olduğu için, borcun para birimi yabancı para dahi olsa teknik ve hukuki açıdan iç borç olarak sınıflandırılır.Cevap
  4. D
    Devlet makroekonomik istikrar veya kamu hizmeti amacından ziyade doğrudan kur avantajı sağlamayı hedeflediğinden, bu işlem kamu borçlanmasından ziyade özel kesim nitelikli bir dış borçlanmadır.
  5. E
    Bu uygulama yalnızca ekonomik dalgalanmaların yarattığı geçici bütçe açıklarını finanse etmek için kullanılabileceğinden, kaynağı itibarıyla kısa vadeli bir dış borçlanma yöntemidir.

Cevap

İhraç işlemi yurt içi piyasada gerçekleştirildiği ve alacaklı taraf yerleşik (mukim) tasarruf sahipleri olduğu için, borcun para birimi yabancı para dahi olsa teknik ve hukuki açıdan iç borç olarak sınıflandırıldığını belirten seçenek doğrudur.
Kamu maliyesi literatüründe iç borç ve dış borç ayrımı yapılırken günümüzde kabul gören en temel kriter 'alacaklının uyruğu (yerleşik/mukim olması)' ve 'borcun ihraç edildiği piyasa'dır. Paranın cinsi (TL veya döviz olması) artık tek başına belirleyici bir kriter değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın tamamen yurt içindeki tasarruf sahiplerine yönelik, ülkenin kendi yasal mevzuatı çerçevesinde çıkardığı döviz cinsi tahviller, kaynağı itibarıyla 'iç borç' sınıfında yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma işlemindeki alacaklıların kimliğini ve ihracın yapıldığı piyasayı tespit etmek.
İhracın 'yurt içindeki bankalara ve bireysel yatırımcılara' yani 'yerleşik' kişilere ve 'yurt içi piyasada' yapıldığı belirlenir.
İç borç - dış borç ayrımında belirleyici olan hukuki ve ekonomik temel kriter; borçlanılan piyasanın neresi olduğu ve alacaklının uyruğudur (ikametgahıdır).
2
Borçlanmada kullanılan para biriminin sınıflandırmaya etkisini analiz etmek.
Borç ABD doları cinsinden olsa dahi, alacaklılar yerleşik kişiler olduğu için borcun cinsi (para birimi) sınıflandırmayı değiştirmez.
Günümüz maliye teorisinde ve uygulamasında devletler, kur riskinden korunmak veya tasarruf sahiplerinin taleplerini karşılamak adına yurt içi piyasaya 'dövize endeksli' veya 'döviz cinsinden' iç borçlanma senedi ihraç edebilmektedir.
3
Sınıflandırmayı sonuçlandırmak.
İşlem kesin olarak 'İç Borç' niteliğindedir ve kullanılan araç 3 yıl vadeli olduğu için 'Konsolide Borç' kapsamındadır.
Milli sınırlar içinde ve kendi tabi olduğu yasal mevzuat çerçevesinde kendi vatandaşlarına borçlanan devlet, bir iç borçlanma işlemi gerçekleştirmiş olur.

Anahtar Kavram

İç ve Dış Borç Ayrım Kriterleri (Uyruk ve Piyasa Kriteri)
Bu soruyu puanla

Konular

Kaynağına Göre Kamu Borçları (İç ve Dış Borçlar)

Bu konudan daha fazla soru