Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNiskanen Bürokrasi Modeli

Kamu ekonomisi literatüründe harcama artışlarını açıklamaya yönelik çeşitli yaklaşımlar bulunmaktadır. William Niskanen tarafından geliştirilen Bürokrasi Modeli, bu artışı kamu hizmetini sunan ve onu finanse eden aktörler arasındaki asimetrik ilişki üzerinden inceler.

Niskanen'in analiz çerçevesine göre, rasyonel bir kamu bürokratının ulaşmayı hedeflediği denge üretim seviyesi ve bu seviyenin toplumsal optimal noktayla ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Bürokratlar, bilgi asimetrisini kullanarak üretim miktarını marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF = MM) noktadan öteye taşır ve toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TMTB = TM) noktaya kadar genişleterek aşırı üretime neden olurlar.Cevap
  2. B
    Bürokratlar, bütçe açıklarını ve kamu borçlanmasını kullanarak vergi yükünü seçmenlerden gizler, böylece seçmenlerin kamu hizmetlerinin maliyetini olduğundan düşük algılamasını sağlarlar.
  3. C
    Sanayileşme ve kentleşmenin yarattığı yeni sosyal ihtiyaçlar doğrultusunda, devlet faaliyetlerinin kapsamı sürekli olarak genişler ve bürokratik bütçeler ekonomik büyümeye paralel olarak artar.
  4. D
    Kamu hizmetlerinin emek-yoğun yapısı nedeniyle verimlilik artışının yavaş olması, bürokratların üretim miktarını sabit tutmalarına rağmen bütçe maliyetlerinin sürekli artmasına yol açar.
  5. E
    Bürokratik bütçeler normal dönemlerde sabit bir seyir izlerken, yalnızca büyük toplumsal krizlerin tetiklediği vergi toleransı artışlarıyla sıçramalı bir büyüme gösterir.

Cevap

Bürokratlar, bilgi asimetrisini kullanarak üretim miktarını marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF = MM) noktadan öteye taşır ve toplam bütçenin toplam maliyete eşitlendiği (TB=TMTB = TM) noktaya kadar genişleterek aşırı üretime neden olurlar.
Niskanen'in Bürokrasi Modeli'ne göre bürokratlar, yönettikleri birimlerin bütçelerini maksimize ederek kendi kişisel faydalarını artırmayı amaçlayan rasyonel bireylerdir. Hizmeti finanse eden siyasiler (sponsorlar) ile aralarındaki bilgi asimetrisini kullanan bürokratlar, toplumsal refahı maksimize eden MF=MMMF = MM (Marjinal Fayda = Marjinal Maliyet) noktasında durmazlar. Bunun yerine, elde edebilecekleri maksimum bütçe miktarının (toplam faydanın) toplam üretim maliyetini karşıladığı en uç noktaya (TB=TMTB = TM) kadar hizmet arzını artırırlar. Sonuç olarak kamu hizmetlerinde allocative (tahsis etkinliği) bozulur ve aşırı üretim/harcama gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Niskanen Modeli'nin temel aktör varsayımlarını değerlendirmek
Bürokratların kamu yararını değil, kendi kişisel faydalarını (güç, yüksek maaş, prestij) maksimize ettikleri belirlenir.
Teorinin davranışsal temeli rasyonel, fayda maksimizasyoncusu bireylere (bürokratlara) dayanır.
2
Bürokratların bu hedefe ulaşma aracını tespit etmek
Bürokratlar kendi faydalarını artırmak için yönettikleri kurumun bütçesini mümkün olan en üst seviyeye (Bütçe Maksimizasyonu) çıkarmaya çalışırlar.
Kurumun bütçesi ne kadar büyükse, bürokratın gücü ve imkanları o kadar artar.
3
Bilgi asimetrisinin sonuçlarını ve denge noktasını analiz etmek
Siyasiler (sponsorlar) hizmetin gerçek maliyetini bilemezler. Toplumsal optimum nokta marjinal faydanın marjinal maliyete eşit olduğu (MF=MMMF = MM) noktadır. Ancak bürokratlar, ellerindeki tüm bütçe imkanını kullanarak üretim miktarını toplam bütçenin toplam maliyeti karşıladığı son sınıra (TB=TMTB = TM) kadar iterler.
Bürokrat, siyasilerin tahsis etmeye razı olduğu maksimum bütçe tutarını, hizmetin toplam maliyetine eşitleyene kadar üretimi artırarak bütçesini maksimize etmiş olur. Bu da aşırı kamu üretimine yol açar.

Anahtar Kavram

Bütçe Maksimizasyonu ve Üretim Miktarı (TB=TMTB = TM)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Niskanen Bürokrasi Modeli

Bu konudan daha fazla soru