Examkin

Kamu Borçlarının Sona Ermesi

166 soru

Soru 161Soru →

Kamu borç yönetiminde; devletin herhangi bir hukuki düzenleme yapmasına veya idari bir karar almasına gerek kalmaksızın, ekonomideki beklenmedik fiyat artışları sonucunda sabit nominal faizli borçlarının reel yükünden kurtulması ve bu yolla alacaklıdan borçluya (devlete) bir servet transferi gerçekleşmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zımni (Gizli) İtfa

Cevap

Zımni (Gizli) İtfa
Zımni (gizli) itfa, devletin ihraç ettiği sabit nominal faizli borçların vadesi boyunca gerçekleşen enflasyonun, paranın satın alma gücünü düşürmesi sonucunda borcun reel değerinin aşınmasıdır. Bu süreçte devlet herhangi bir karar almadığı halde, enflasyon nedeniyle alacaklıdan borçluya gizli bir servet transferi gerçekleşir ve devletin borç yükü reel olarak hafifler.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlanma enstrümanının niteliğini analiz etme
Borçlanma senetleri sabit nominal faizli ve belirli bir vadeye sahiptir; bu da ödemelerin nominal tutarının değişmez olduğu anlamına gelir.
Zımni itfanın gerçekleşebilmesi için borcun enflasyona karşı korumalı (endeksli) olmaması gerekir.
2
Enflasyonun reel değer üzerindeki etkisini hesaplama
ReelDeg˘er=NominalDeg˘erFiyatlarGenelDu¨zeyiReel Değer = \frac{Nominal Değer}{Fiyatlar Genel Düzeyi} formülü uyarınca, fiyatlar genel düzeyi arttıkça borcun reel değeri düşer.
Beklenmedik enflasyon, borç verenin (alacaklı) satın alma gücünü aşındırırken borçlunun (devlet) reel geri ödeme yükünü azaltır.
3
Hukuki/idari süreç kontrolü
Bu azalma piyasa koşulları (enflasyon) nedeniyle kendiliğinden gerçekleşir, devletin ek bir kanun veya karar çıkarmasına gerek yoktur.
Bu 'kendiliğinden' gerçekleşme özelliği, süreci tahkim veya konversiyon gibi 'iradi' borç yönetimi işlemlerinden ayırır.

Anahtar Kavram

Beklenmedik enflasyonun sabit nominal faizli kamu borçlarının reel değerini düşürerek devlete sağladığı gizli avantaj.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 162Soru →

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu borç yükünü hafifletmek amacıyla piyasadaki faiz düşüşlerini fırsat bilerek yüksek faizli tahvilleri düşük faizli yenileriyle değiştirmek (konversiyon) istemektedir. Ancak bazı durumlarda bu işlem, bütçeye beklenen tasarrufu sağlamamakta ve bir "teknik engel" ile karşılaşmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi konversiyon işleminin önündeki teknik engellerden biri olarak değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç senetlerinin başabaşın altında (iskontolu) ihraç edilmiş olması

Cevap

Borç senetlerinin başabaşın altında (iskontolu) ihraç edilmiş olması, konversiyonun önündeki teknik bir engeldir.
Konversiyon işleminin önündeki en önemli teknik engellerden biri tahvillerin başabaşın altında ihraç edilmiş olmasıdır. Bu durumda, tahvilin nominal değeri ile ihraç fiyatı arasındaki fark (ihraç iskontosu), konversiyon anında devlet tarafından karşılanması gereken bir maliyete dönüşür. Eğer bu maliyet, yeni düşük faizli tahvillerden elde edilecek faiz tasarrufundan fazlaysa, hazine konversiyon yapmaktan vazgeçer.

Adım Adım Çözüm

1
Konversiyonun amacını tanımla.
Hazinenin yüksek faizli borçları, daha düşük faizli yeni borçlarla değiştirerek faiz yükünü azaltmasıdır.
Konversiyonun temel mantığı bütçeden çıkan faiz giderlerini minimize etmektir.
2
Teknik engel kavramını analiz et.
Konversiyonun bütçeye sağladığı faiz tasarrufunun, işlem maliyetleri veya anapara farkları nedeniyle ortadan kalkması durumudur.
Eğer işlem maliyeti tasarruftan fazlaysa konversiyon rasyonel olmaz.
3
Başabaşın altında ihraç durumunu değerlendir.
İskontolu ihraçta devlet örneğin 9090 TL borç alıp 100100 TL nominal değerli senet verir. Konversiyonda nominal değer (100100 TL) üzerinden işlem yapılacağı için aradaki 1010 TL'lik fark bütçeye anında yük olur.
Anapara farkı ödemesi, faiz tasarrufunu gölgelediği için bu durum 'teknik engel' olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Konversiyonun Teknik Engelleri

İpuçları

1
Konversiyonun temel amacı faiz giderlerini azaltmaktır.
2
Bir işlemin teknik engel oluşturması için, o işlemin maliyetinin getirisinden fazla olması gerekir.
3
Borçlanırken nominal değerden daha düşük bir bedel tahsil edildiğinde (iskontolu ihraç), erken değişimde aradaki farkın ödenmesi gerekir mi?

Daha Fazla Pratik

Fakültatif konversiyonun başarı şartlarını ve likidite ihtiyacı ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 163Soru →

Piyasa faiz oranlarının, mevcut devlet tahvillerinin kupon faizlerinin altına düştüğü bir dönemde Hazine; bütçe üzerindeki faiz yükünü azaltmak amacıyla, alacaklıların onayını almadan ve ana paralarını geri alma hakkı tanımadan borç faizlerini tek taraflı bir kararla düşürmüştür.

Maliye literatüründe 'zorunlu (cebri) konversiyon' olarak tanımlanan bu operasyonu 'borcun reddi' (repudiasyon) kavramından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin borcun ana para yükümlülüğünü tanımaya devam etmesi, sadece faiz yükünü azaltmayı amaçlaması

Cevap

Devletin borcun ana para yükümlülüğünü tanımaya devam etmesi, sadece faiz yükünü azaltmayı amaçlaması
Zorunlu konversiyon, devletin alacaklılara ana paralarını geri alma hakkı tanımadan faiz oranlarını düşürdüğü bir işlemdir. Bu işlemde devlet borcu inkar etmez (ana parayı tanır), sadece borç yükünü hafifletmek için faizi düşürür. Borcun reddinde ise devlet borcun tamamını ödemeyeceğini ilan eder. Bu nedenle ana paranın tanınmaya devam edilmesi en temel farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Zorunlu konversiyonun tanımlanması
Alacaklılara seçenek sunulmadan faizlerin tek taraflı düşürülmesi
Konversiyonun en sert türü olan zorunlu konversiyonda, devlet ana parayı ödeme taahhüdünü sürdürür ancak faiz akdini bozar.
2
Borcun reddi (repudiasyon) kavramı ile karşılaştırılması
Ana paranın durumu
Borcun reddinde devlet borcu tamamen sildiğini ilan ederken, konversiyonda sadece borcun şartlarını (faizini) iyileştirmeyi hedefler.
3
Ayırt edici temel farkın tespiti
Ana paranın tanınması
Zorunlu konversiyon, borcun aslına sadık kalınması bakımından repudiasyondan kesin olarak ayrılır.

Anahtar Kavram

Konversiyon ve Diğer Olağanüstü Borç Yönetimi Yöntemleri Arasındaki Farklar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 164Soru →

Kamu borç yönetiminde, bütçe üzerindeki faiz yükünü hafifletmek amacıyla yüksek faizli eski borç senetlerinin daha düşük faizli yeni senetlerle değiştirilmesi (konversiyon) işleminin başarıyla uygulanabilmesi için gerekli olan temel şartlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Piyasa faiz oranlarının mevcut borç senetlerinin kupon faiz oranının altına düşmesi ve devletin, yeni şartları reddeden alacaklılara ödeme yapabilecek yeterli nakit likiditesine sahip olması gerekir.

Cevap

Konversiyonun başarısı için piyasa faiz oranlarının borç senedi faizinden düşük olması ve devletin nakit likiditesinin yeterli olması gerekir.
Doğru ifade, konversiyonun hem iktisadi temelini (piyasa faizlerinin kupon faizinden düşük olması) hem de teknik uygulama şartını (likidite yeterliliği) bir arada sunmaktadır. Alacaklıların gönüllü olarak düşük faizli yeni senedi kabul etmesi için piyasadaki genel faiz oranlarının bu yeni orana yakın veya altında olması gerekir. Ayrıca, değişim teklifini reddedenlere anaparalarının geri ödenebilmesi için devletin kasasında yeterli nakit bulunmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Konversiyonun temel amacını analiz etme.
Devletin yüksek faizli borçlarını daha düşük faizli olanlarla değiştirerek bütçe üzerindeki faiz yükünü azaltmak.
Konversiyon işlemi sadece faiz oranlarındaki düşüşü bütçeye yansıtmak için yapılır.
2
İktisadi şartı değerlendirme.
Piyasa faiz oranı < Kupon faiz oranı.
Piyasa faizleri kupon faizinin altına düşmezse, alacaklılar daha düşük faizli yeni senetleri kabul etmek yerine sermayelerini piyasada değerlendirmeyi tercih ederler.
3
Teknik ve hukuki şartı değerlendirme.
Devletin yeterli nakit rezervine sahip olması.
Özellikle ihtiyari (fakültatif) konversiyonda, yeni şartları kabul etmeyen alacaklıların ana paralarının nakit olarak ödenmesi gerektiğinden devletin likidite sıkıntısı yaşamaması gerekir.

Anahtar Kavram

Konversiyonun Başarı Koşulları ve Likidite Gereksinimi

Daha Fazla Pratik

Konversiyon işlemlerinde 'teknik engel' kavramını ve borsa rayicinin başabaş değerle olan ilişkisini daha detaylı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 165Soru →

Kamu borç yönetiminde hazine, bütçe üzerindeki faiz yükünü hafifletmek amacıyla yüksek faizli eski tahvilleri daha düşük faizli yeni tahvillerle değiştirmek istediğinde; alacaklılara düşük faizli yeni tahvilleri kabul etme veya tahvillerin anaparasını nakit olarak geri alma seçeneklerinden birini tercih etme zorunluluğu getirebilir.

Söz konusu bu işlem aşağıdakilerden hangisidir ve işlemin başarıyla sonuçlanabilmesi için devletin sahip olması gereken en kritik teknik şart nedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fakültatif (yarı zorunlu) konversiyon - Devletin yeterli nakit likiditesine sahip olması

Cevap

Fakültatif (yarı zorunlu) konversiyon - Devletin yeterli nakit likiditesine sahip olması
Fakültatif konversiyon, devletin alacaklılara sunduğu bir seçenekli değişim yöntemidir. Alacaklı eski senedini tutma hakkına sahip değildir; ya daha düşük faizli yeni senedi kabul edecek ya da anaparasını alarak sistemden ayrılacaktır. Bu yöntemde, yeni şartları reddeden alacaklıların anaparalarının geri ödenebilmesi için devletin yeterli nakit rezervine sahip olması 'başarı şartı' olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Konversiyon
Yüksek faizli borçların düşük faizli borçlarla değiştirilmesi amaçlandığı için bu bir konversiyon işlemidir.
2
Sunulan seçeneklerin yapısını analiz et
Fakültatif (Yarı Zorunlu) Türü
Alacaklıya 'yeni şartları kabul etme' veya 'parayı alıp çıkma' zorunluluğu getirilmesi, alacaklıyı bir tercihe zorladığı için yarı zorunlu niteliktedir.
3
İşlemin başarısı için gereken teknik gereksinimi tespit et
Nakit Likiditesi
Düşük faizi kabul etmeyen alacaklılara anaparalarının nakden ödenmesi taahhüt edildiği için hazinenin bu ödemeyi yapabilecek yeterli paraya sahip olması gerekir.

Anahtar Kavram

Fakültatif Konversiyon ve Likidite Şartı

Daha Fazla Pratik

Konversiyonun başarılı olması için gerekli olan piyasa şartlarını (piyasa faiz oranı ve likidite ilişkisi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 166Soru →

Bir devletin, alacaklıların onayına başvurmadan, mevcut borç ilişkisinin temelini oluşturan hukuki bağı kopardığını ve yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini 'kesin ve süresiz' bir irade beyanıyla açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Repudiasyon

Cevap

Borcun reddi (repudiasyon), devletin borç ilişkisini tek taraflı olarak feshetmesi ve borçlu sıfatını tanımadığını ilan etmesidir.
Repudiasyon (borcun reddi), borçlu devletin vadesi gelmiş veya gelecek olan borçlarını, alacaklıların rızasını almaksızın ve herhangi bir ödeme niyetinde olmadığını beyan ederek tek taraflı bir kararla tanımamasıdır. Bu işlem, borcun olağanüstü bir şekilde sona ermesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Borç yönetiminde kullanılan terimlerin niteliğini analiz etme
İşlemin 'tek taraflı' ve 'kesin/süresiz' olduğu belirlendi.
Soruda borcun geçici olarak ertelenmesi değil, hukuki bağın tamamen koparılması vurgulanmaktadır.
2
Kavramsal eşleştirme yapma
Tanımlanan durumun repudiasyon (borcun reddi) kavramına karşılık geldiği saptandı.
Mali literatürde devletin egemenlik hakkına dayanarak borçlarını tanımaması bu terimle ifade edilir.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi (Repudiasyon)
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 9 / 9
Kamu Borçlarının Sona Ermesi Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 9 | Examkin