Vergi Teorisi

Vergi teorisi çerçevesinde bir ekonomide $GSYİH$ düzeyi, sektörel dağılım ve dışa açıklık oranı gibi yapısal unsurlar sabit kalırken; hükümetin yeni bir teşvik paketi kapsamında vergi harcamalarını (muafiyet ve istisnaları) genişletmesi durumunda, bu ekonominin vergi kapasitesi ve vergi gayreti üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Modern maliye teorisinde verginin 'mahiyeti' (yapısal özellikleri) ile 'amaçları' (fonksiyonları) arasındaki teorik ayrım dikkate alındığında, vergiye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Modern maliye anlayışında devlet, sadece bütçeye gelir sağlamak (fiskal amaç) için değil; aynı zamanda gelir dağılımını düzenlemek, ekonomik istikrarı sağlamak veya belirli sektörleri teşvik etmek (ekstra-fiskal amaç) için de vergilendirme yetkisini kullanmaktadır. Bu bağlamda, devletin ekonomik veya sosyal bir hedefi gerçekleştirmek amacıyla vergi koyması, verginin mahiyeti (yapısal özellikleri) açısından aşağıdakilerden hangisine yol açar?

Bir ekonomide milli gelir %20 oranında artış gösterirken, vergi mevzuatında herhangi bir düzenleme (oran veya matrah değişikliği gibi) yapılmadığı halde toplam vergi hasılatında %25'lik bir artış gerçekleşmiştir. Buna göre, ilgili ekonomideki vergi esnekliği katsayısı kaçtır?

Tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren ve azalan maliyetli (dışsal ekonomilere sahip) bir endüstride, üretilen mal üzerine spesifik bir birim vergi konulmuştur. Talep esnekliğinin arz esnekliğinden mutlak değerce daha düşük olduğu ($|E_d| < |E_s|$) bilindiğine göre, verginin ileriye doğru yansıması sonucunda ortaya çıkacak fiyat değişimi ve vergi yükü dağılımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vergi yükü analizlerinde; bir mükellefin ödediği toplam vergi tutarı nedeniyle mahrum kaldığı satın alma gücünden, kamu harcamaları ve transfer ödemeleri yoluyla kendisine sağlanan mal ve hizmetlerin parasal değerinin düşülmesiyle ulaşılan ve verginin mükellef üzerindeki gerçek maliyetini ölçen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi matrahı yükseldikçe vergi oranının da arttığı, ancak her yeni vergi oranının matrahın tamamına değil, sadece o orana karşılık gelen matrah dilimine uygulandığı tarife yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi teorisinde bir ülkenin ekonomik yapısı, sektörel dağılımı ve kişi başına düşen milli geliri gibi unsurlar çerçevesinde ulaşabileceği teorik azami vergi düzeyi ile bu potansiyelin kullanım derecesi arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi uygulamaları sonucunda ortaya çıkan mali yükün, yansıma süreci tamamlandıktan sonra mükellefin gerçek ödeme gücü üzerinde yarattığı reel azalmayı ve verginin nihai olarak kimin üzerinde kaldığını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi yükünün, kanuni mükellef tarafından mal veya hizmetin satış fiyatına eklenerek işlem zincirindeki bir sonraki aşamaya, yani alıcıya (tüketiciye) doğru aktarılması sürecine ne ad verilir?

Vergi ödemesi nedeniyle mükellefin üzerinde oluşan psikolojik baskıyı, katlanılan fedakarlığı ve bireyin refah düzeyinde hissettiği öznel azalmayı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide toplam vergi gelirlerinin yapısı ve bu gelirlerin esnekliklerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Söz konusu ekonomide milli gelirin $$ oranında arttığı bir dönemde, hükümet tarafından yapılan vergi oranı ve matrah düzenlemeleri (discretionary changes) sonucunda toplam vergi hasılatında, dönem başındaki toplam vergi hasılatının $$'i kadar ilave bir artış daha sağlanmıştır.

Buna göre, bu dönemde vergi sisteminin bütününe ilişkin vergi canlılığı (tax buoyancy) katsayısı kaçtır?

Bir ekonominin makroekonomik verileri ve vergi tahsilat sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Dönem içinde yapılan yasal düzenlemeler (vergi oran artışları ve bazı muafiyetlerin daraltılması) sonucunda vergi gelirlerinde $16$ milyar TL'lik ilave bir artış sağlandığı tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu ekonomideki vergi esnekliği katsayısı kaçtır?

Bir ekonomide vergi mevzuatında herhangi bir yasal düzenleme yapılmadığı bir dönemde, milli gelirde meydana gelen $\%10$ oranındaki artışın vergi hasılatında $\%14$ oranında bir artışa yol açtığı tespit edilmiştir. Bu verilere göre, söz konusu vergi sisteminin vergi esneklik katsayısı ($E_t$) kaçtır?

Marjinal maliyetlerin sabit olduğu ve sabit esneklikli (izoelastik) bir talep eğrisi ile karşı karşıya olan bir monopolcü firma üzerine, üretim birimi başına spesifik bir vergi konulmuştur. Buna göre, yeni denge durumunda malın piyasa fiyatında meydana gelecek değişim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir malın talebinin fiyat esnekliğinin sonsuz ($e_d = \infty$) olduğu bir piyasa yapısında, bu malın üretimi üzerine birim başına spesifik bir vergi konulması durumunda vergi yansımasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda bir ülkede uygulanan dilim usulü artan oranlı gelir vergisi tarifesi verilmiştir:

Buna göre, $80.000$ TL vergi matrahına sahip bir mükellefin ödeyeceği toplam vergi tutarı ve bu matrah düzeyindeki ortalama vergi oranı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomiye ait iki farklı döneme ilişkin makroekonomik veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Söz konusu dönemde vergi mevzuatında yapılan yasal düzenlemeler ve vergi oranlarındaki artışlar sonucunda toplam vergi hasılatında $60$ Milyar TL tutarında ilave (iradi) bir artış sağlandığı tespit edilmiştir. Buna göre, bu ekonomideki 'vergi esnekliği' ($E_t$) katsayısı kaçtır?

Vergi sisteminin gelir toplama performansını ve ekonomik dalgalanmalara karşı duyarlılığını ölçen 'vergi esnekliği' kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ekonomide belirli bir dönemde ulaşılan fiili vergi hasılatı, o ekonominin sahip olduğu teorik vergi kapasitesinin altında kalmışsa; vergi gayreti (çabası) rasyosu ve bu durumun iktisadi yorumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?