Vergiye Karşı Tepkiler

Bir gayrimenkul yatırımcısı, yıllık net kira getirisi $200.000$ TL olan bir iş merkezini satın almayı planlamaktadır. Ancak satın alma işlemi gerçekleşmeden önce, hükümet sadece bu tür ticari binaları kapsayan, yıllık $30.000$ TL tutarında ve kalıcı nitelikte yeni bir vergi ihdas etmiştir. Cari piyasa faiz oranının $\%12$ olduğu bir ekonomik konjonktürde, söz konusu mülkün piyasa değerinde bir değişim meydana gelmiştir.

Buna göre, mülkün piyasa değerinde meydana gelen değişim miktarı ve bu değişimi ifade eden mali olgu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Maliye teorisinde vergiye karşı gösterilen aktif tepkiler sınıflandırılırken; mükelleflerin vergi kanunlarına uymama iradesinin bireysel bir vicdani kanaatten ziyade, belirli bir baskı grubu mantığıyla hükümetin mali kararları üzerinde doğrudan bir etki oluşturmayı hedeflemesi, eylemin kolektif bir dayanışma içerisinde ve eş güdümlü olarak gerçekleştirilmesi durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Bay (A), yıllık kira geliri oldukça yüksek olan bir iş merkezine ilişkin vergi yükünü hafifletmek amacıyla; mülkiyetini kendisinde tuttuğu taşınmaz üzerinde, hiçbir geliri bulunmayan üniversite öğrencisi oğlu lehine tapuda 5 yıl süreli ve bedelsiz bir 'intifa hakkı' tesis etmiştir. Bu işlem sonucunda kira geliri, vergi tarifesinin en alt diliminde yer alan oğlu adına beyan edilmeye başlanmıştır. Vergi incelemesi sırasında, söz konusu hakkın tesis edilmesinin hiçbir makul iktisadi gerekçesinin bulunmadığı, mülkiyet sahibinin rasyonel bir sebep olmaksızın gelirden vazgeçmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve bu yolun sadece vergi matrahını bölerek daha az vergi ödemek amacıyla seçildiği tespit edilmiştir. Buna göre, vergi kanunlarının arkasından dolanmak amacıyla özel hukuk biçimlerinin 'olağan dışı ve dolambaçlı' bir biçimde maske olarak kullanılması durumu maliye literatüründe aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Piyasa koşullarının, vergi yükünün fiyat artışları yoluyla alıcılara devredilmesine izin vermediği (arz esnekliğinin talep esnekliğinden düşük olduğu: $e_s < e_d$) bir ekonomik konjonktürde; bir ana yüklenici firmanın kendisine tahakkuk eden işlem vergisini, alt yüklenicilerine ödediği hak ediş bedellerini düşürerek onlara devretmesi ve alt yüklenicilerin de bu yükü hammadde tedarikçilerine yansıtması süreci aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Kamu maliyesi analizlerinde, belirli bir kamu harcamasındaki artış ile bu harcamayı finanse etmek amacıyla başvurulan vergi artışının, bireylerin veya hanehalklarının reel gelirleri üzerindeki bileşik etkisini bir arada inceleyen yansıma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi teorisinde mükelleflerin vergi yükü karşısında gösterdikleri tepkiler; eylemin yasallığı, vergi doğuran olayla kurulan ilişkinin niteliği ve verginin hazineye intikal edip etmemesi bakımından farklılık göstermektedir. Buna göre, "vergiden kaçınma" (tax avoidance) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Maliye literatüründe vergiye karşı gösterilen aktif tepkiler arasında yer alan 'vergi reddi' ile 'vergi grevi' kavramları arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vergi kapitalizasyonu sürecinin tam tersi bir mekanizma ile işleyen; gelir getiren bir iktisadi kıymet üzerindeki vergi yükünün azaltılması veya kaldırılmasının, o varlığın piyasa değerinde bir artışa yol açması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide hükümetin, belirli bir sektördeki yatırımcıların sahip olduğu ve düzenli getiri sağlayan "lisans ve imtiyaz hakları" üzerinden alınan yıllık vergileri kalıcı olarak düşürmesi, söz konusu hakların piyasa satış bedellerinde bir artışa yol açmıştır. Gelecekteki vergi tasarruflarının bugünkü değerinin varlığın fiyatına eklenmesiyle ortaya çıkan bu olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir tekstil fabrikası, satın aldığı pamuk ipliği üzerine konulan yeni bir vergiyi, ürettiği kumaşların satış fiyatını artırarak konfeksiyon atölyelerine (giysi üreticilerine) devretmiştir. Bu olayda gerçekleşen vergi yansıması türü aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye teorisinde, bir mükellefin vergi kanunlarına aykırı bir davranışta bulunmadan, vergi doğuran olayın kapsamı dışında kalmak amacıyla iktisadi kararlarını değiştirmesi durumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Bir mobilya fabrikası, ürettiği ürün gruplarına getirilen yeni bir vergiyi, piyasadaki yoğun rekabet ve düşük talep esnekliği nedeniyle satış fiyatlarına ekleyememiştir. Bunun yerine işletme, hammadde tedarikçileri ile olan sözleşmelerini revize ederek kereste alış fiyatlarını vergi tutarı kadar düşürmeyi başarmış ve vergi yükünü kereste satıcılarına devretmiştir.

Bu durum, vergi yansıması türlerinden hangisi ile ifade edilir?

Bir ülkede hükümetin tarımsal üretimi desteklemek amacıyla, tarım arazilerinden elde edilen yıllık kira gelirleri üzerinden alınan tevkifat oranını $\%20$ seviyesinden $\%5$ seviyesine indirmesi sonucunda, söz konusu arazilerin satış fiyatlarında meydana gelen artış maliye literatüründe aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Vergi ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi şeklinde ortaya çıkan aktif tepkilerde; eylemin bireysel bir karşı çıkış olmaktan ziyade, organize bir grup tarafından siyasi bir baskı aracı olarak kullanılması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Boş zamanlarını değerlendirmek isteyen bir avukat, evinin bahçe düzenlemesi için dışarıdan profesyonel bir hizmet satın almak yerine bu işi bizzat kendisi yapmaya karar vermiştir. Bu tercihi sonucunda, piyasadan hizmet satın alması durumunda bedel üzerinden doğacak olan vergi yükümlülüğü ile karşılaşmamıştır. Avukatın sergilediği bu davranış ve ekonomik sonuçları, maliye teorisindeki vergiye karşı tepkiler kapsamında aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Vergi yüküyle karşı karşıya kalan bir mükellefin, vergi yasalarının sunduğu boşlukları veya yasal imkanları kullanarak vergi dışı kalma veya vergi yükünü minimize etme çabasına 'vergiden kaçınma' denir.

Buna göre, vergiden kaçınma eyleminin niteliği ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Vergi yansıması sürecinde, vergi yükünün fiyat hareketleri sonucunda nihai olarak belirli bir ekonomik birimin üzerinde kalmasıyla sonuçlanan mikro aşama ile bu yükün zamanla tüm ekonomiye yayılıp genel dengeyi etkilediği makro aşama aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Bay (S), yurt dışında eğitim gören oğluna $2.000.000$ TL tutarında nakit para göndermek istemektedir. Ancak bu işlemin 'ivazsız intikal' olarak değerlendirilip Veraset ve İntikal Vergisi'ne tabi tutulmasını önlemek amacıyla; söz konusu tutarı bir bankaya bloke mevduat olarak yatırmış ve bankanın bu mevduatı teminat kabul ederek oğluna aynı tutarda 'eğitim kredisi' açmasını sağlamıştır. Kredinin tüm ana para ve faiz ödemeleri ise Bay (S) tarafından bankaya yapılmaktadır.

Vergi idaresi yaptığı incelemede, bu işlemler bütününün aslında bir bağışlama olduğunu, ancak vergi yükünden kurtulmak için 'kredi sözleşmesi' görüntüsü altında gizlendiğini ve kullanılan yöntemin ekonomik gerçeklikle bağdaşmadığını ileri sürmektedir.

Buna göre, vergi hukukunda 'özün önceliği' ilkesi kapsamında değerlendirilen ve bir ekonomik amacı gerçekleştirmek için hukuk düzeninin öngördüğü olağan hukuki kalıpların dışına çıkılarak yapay ve dolambaçlı yolların kullanılması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir maden işletmesi, çıkardığı cevherler üzerinden alınan rüsum ve benzeri mali yükümlülüklerdeki artışı, cevher fiyatlarının küresel piyasalarda (Londra Metal Borsası gibi) belirlenmesi nedeniyle satış fiyatlarına yansıtamamıştır. İşletme, kâr marjını koruyabilmek amacıyla, maden sahasının kullanımı için ödediği rödovans (kira) bedelinde vergi artışına paralel bir indirim yapılmasını mülk sahibine kabul ettirmiştir. Bu örnekte gerçekleşen vergi yansıması türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir havayolu işletmesi, dış hat uçuş biletleri üzerinden alınmaya başlanan yeni bir 'Çevre Katkı Payı' vergisini, uluslararası rotalardaki yoğun rekabet ve yolcuların bilet fiyatlarına karşı olan yüksek duyarlılığı (yüksek talep esnekliği) nedeniyle bilet fiyatlarına ekleyememiştir. İşletme yönetimi, bu vergi yükünü telafi edebilmek amacıyla bilet fiyatlarını sabit tutmuş; ancak uçuş esnasında sunulan yemek, alkollü içecek ve bagaj aşımı gibi vergi kapsamında olmayan ek hizmetlerin bedellerini %50 oranında artırmıştır.

Aşağıdaki tablo işletmenin fiyat stratejisini özetlemektedir:

Buna göre, havayolu işletmesinin gerçekleştirdiği vergi yansıması türü aşağıdakilerden hangisidir?