Maliye Bilimi ve Maliye Yaklaşımları

Kamu kesiminin finansman ihtiyacını karşılamak üzere kurumlar vergisi oranının $\%20$ seviyesinden $\%25$ seviyesine yükseltilmesi kararı alınmıştır. Bu kararın; sermaye birikimi ve yatırımlar üzerindeki marjinal etkisinin (ikame etkisi) ekonometrik yöntemlerle ampirik olarak incelenmesi ile söz konusu düzenlemenin 'verginin geriye yürümezliği' ve 'hukuki güvenlik' ilkeleri ışığında yargısal denetimden geçirilmesi süreçleri, maliye biliminin ilişkili olduğu hangi iki disiplini sırasıyla temsil etmektedir?

Maliye teorisinde kamu kesimi ile özel kesimin işleyiş kuralları karşılaştırıldığında; özel kesimde bireylerin her bir mal veya hizmet için "ayrıştırılmış" (münferit) kararlar verebildiği, kamu kesiminde ise seçmenlerin farklı politikaları içeren bir siyasal programı "bütünsel" olarak oyladığı görülür.

Buna göre, kamu kesimindeki karar alma sürecini özel kesimden ayıran bu temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'na göre kamu ekonomisi, bireylerin kamusal hizmetlerden elde ettikleri fayda ile bu hizmetlerin maliyetine katlanmaları arasındaki gönüllü bir takas süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu yaklaşımın öncülerinden olan Knut Wicksell, 'adil vergileme' idealine ulaşabilmek için siyasal karar alma sürecinde piyasa mekanizmasına benzer bir yapının kurulması gerektiğini savunmuştur.

Buna göre, Wicksell'in bu değişim sürecinin adil ve etkin işlemesini sağlamak amacıyla önerdiği temel siyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel maliye yaklaşımları, mali olayları modern iktisadi analizlerden farklı kuramsal çerçevelerde ele almaktadır. Buna göre; mali olayları ve kamu kesiminin büyümesini sanayileşme, şehirleşme, teknolojik değişim ve demografik yapı gibi temel toplumsal ve ekonomik dinamiklerle ilişkilendiren geleneksel maliye yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye teorisinde, bir mali olayın mevcut durumunu objektif verilerle betimleyen 'olan' analizi ile toplumsal refah hedefleri ve değer yargıları doğrultusunda 'ne olması gerektiğini' belirleyen analizler birbirinden ayrılmaktadır. Bu bağlamda, aşağıdakilerden hangisi normatif bir yaklaşımla ifade edilmiştir?

Maliye biliminin metodolojik yaklaşımında, mali olayların mevcut durumunu, neden-sonuç ilişkilerini ve değişkenler arasındaki etkileşimleri değer yargılarına yer vermeksizin inceleyen disipline 'pozitif maliye' adı verilir. Buna karşın, toplumsal refahı artırmak amacıyla mali araçların nasıl kullanılması gerektiğine dair öneriler sunan ve 'ne olması gerektiğini' tartışan yaklaşım ise 'normatif maliye'dir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi maliye biliminin 'pozitif' nitelikli bir analizi olarak değerlendirilebilir?

Kamu tercihi (public choice) teorisinde; siyasal aktörlerin veya temsilcilerin, kendileri için çok önemli olan bir yasa teklifinin kabul edilmesini sağlamak amacıyla, başka temsilcilerin tekliflerine de 'evet' oyu vererek karşılıklı destek sağlamaları süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye teorisinde devletin temel amacını toplumsal refahı maksimize etmek olarak tanımlayan; bu doğrultuda kamu faaliyetlerinin kapsamını belirlerken 'toplumsal marjinal fayda' ile 'toplumsal marjinal maliyet' dengesini temel alan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Refah İktisadı Yaklaşımı (A.C. Pigou ve H. Dalton), kamu maliyesi kararlarını toplumsal refahın maksimizasyonu hedefiyle normatif bir çerçevede ele alır. Bu yaklaşımın temelini oluşturan 'Azami Sosyal Fayda' ($Maximum$ $Social$ $Advantage$) ilkesinin işleyişi ve bütçe büyüklüğünün belirlenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımın metodolojik varsayımlarına uygundur?

Maliye biliminin tarihsel gelişiminde disiplinin tanımı ve kapsamı önemli bir evrim geçirmiştir. Klasik maliye anlayışında maliye bilimi, devletin kamusal hizmetlerini finanse etmek için ihtiyaç duyduğu "gelir ve giderlerin analizi" ile sınırlı ve ekonomiye müdahale etmeyen tarafsız (neutral) bir disiplin olarak tanımlanırken; modern maliye anlayışında devletin mali faaliyetleri iktisadi ve sosyal hedeflere ulaşmada aktif birer araç olarak kabul edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi maliye biliminin modern tanımı çerçevesinde disiplinin kapsamına dahil edilen ancak klasik yaklaşımda reddedilen bir unsurdur?

Mali olayları ve kurumları bağımsız değişkenler olarak değil; toplumun sahip olduğu üretim güçleri, teknolojik seviye ve mülkiyet biçimleri gibi ekonomik 'altyapı' unsurlarının bir yansıması olan 'üstyapı' kurumları olarak tanımlayan; bu doğrultuda mali sistemdeki temel dönüşümlerin ancak ekonomik bünyedeki (örneğin tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş) değişimlerle gerçekleşebileceğini savunan geleneksel maliye yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye teorisinde kamu ekonomisini bireylerin piyasadaki gönüllü mübadele ilişkisine benzeten Değişim (Mübadele) Yaklaşımı çerçevesinde; Knut Wicksell'in 'oybirliği' kuralını sadece bir etkinlik aracı değil, aynı zamanda bir 'mali adalet' aracı olarak görmesinin temelinde yatan ve modelin ahlaki ve hukuki geçerliliği için ön koşul olarak ileri sürdüğü husus aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede uygulanan gelir vergisi tarifesinin artan oranlılık yapısının, anayasal 'mali güç' ve 'verginin yasallığı' ilkeleri açısından incelenmesi ile; aynı tarife yapısının bireylerin çalışma arzusu, tasarruf eğilimi ve işgücü arzı esnekliği üzerindeki etkilerinin ampirik olarak araştırılması arasındaki fark, maliye biliminin hangi bilim dallarıyla olan ilişkisini ve bu disiplinlerin öncelikli inceleme alanlarını yansıtmaktadır?

Maliye teorisinde kamu ekonomisini, bireylerin piyasada gerçekleştirdiği gönüllü alışverişlerin bir uzantısı olarak gören Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'na göre; kamu hizmetlerinin sunumu ve vergilendirme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ekonomik faaliyetlerin yürütülmesinde kamu kesimi ile özel kesimin işleyiş prensipleri karşılaştırıldığında; tercihlerin ortaya konuluş biçimi ve alınan kararların bireyler üzerindeki hukuki/iktisadi etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu kesimi ile özel kesim arasındaki temel farklardan biri, sunulan hizmetten faydalanma ile bu hizmetin maliyetine katlanma (bedel ödeme) arasındaki ilişkinin kurulma biçimidir. Bu iki kesimin finansman ve hizmet sunum özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Richard Musgrave tarafından 1959 yılında yayımlanan 'The Theory of Public Finance' adlı eserle sistemleştirilen 'İktisadi Maliye Yaklaşımı' (Economic Approach), kamu ekonomisini modern iktisat biliminin araçlarıyla analiz etmektedir. Bu yaklaşım kapsamında Musgrave, devletin ekonomik hayattaki rolünü üç temel bütçe dairesi (fonksiyonu) ile açıklamıştır.

Buna göre; ekonomideki toplam talep düzeyini etkileyerek enflasyon ve işsizlikle mücadele edilmesi, Musgrave’in aşağıdaki fonksiyonlarından hangisinin kapsamında yer alır?

Maliye teorisinde, kamu ekonomisini piyasa mekanizmasının bir yansıması olarak değerlendiren Değişim (Mübadele) Yaklaşımı çerçevesinde; kamu hizmetlerinin sunumu ile vergilendirme süreci arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımın temel varsayımıyla örtüşmektedir?

Maliye biliminin çalışma alanını belirleyen temel unsurlar; devletin egemenlik gücünü kullanarak gerçekleştirdiği faaliyetler ve bu faaliyetlerin toplumsal ihtiyaçlar üzerindeki etkileridir. Bu bağlamda maliye bilimi, hem bir 'sosyal bilim' hem de 'uygulamalı bir disiplin' olma özelliğini taşır. Buna göre, maliye biliminin konusu ve özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

Kamu ekonomisinde yürütülen bilimsel tartışmalarda kullanılan önermeler, maliye biliminin metodolojik ayrımına göre pozitif veya normatif olarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi normatif maliye yaklaşımına bir örnek teşkil eder?