Soru

Zorluk: OrtaÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Özel tükenmeye tabi varlıklar kapsamında bir bakır madeni sahası işleten işletme, ilgili sahaya ilişkin aşağıdaki harcamaları yapmış ve üretim verilerini kaydetmiştir:

KalemTutar / Miktar
Arama Giderleri850.000850.000 TL
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri1.150.0001.150.000 TL
Toplam Tahmini Rezerv400.000400.000 Ton

İşletme, 2024 yılında 45.00045.000 ton, 2025 yılında ise 55.00055.000 ton bakır cevheri üretimi gerçekleştirmiştir.

Buna göre, 2025 yılı sonu mizanında '278 Birikmiş Tükenme Payları (-)' hesabının alacak kalanı kaç TL'dir?

  1. 500.000500.000 TLCevap
  2. B
    275.000275.000 TL
  3. C
    225.000225.000 TL
  4. D
    2.000.0002.000.000 TL
  5. E
    287.500287.500 TL

Cevap

İşletmenin 2025 yılı sonu itibarıyla '278 Birikmiş Tükenme Payları (-)' hesabının alacak kalanı 500.000500.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenekteki tutar, işletmenin yapmış olduğu toplam 2.000.0002.000.000 TL tutarındaki harcamanın, toplam 400.000400.000 tonluk rezerve bölünmesiyle bulunan 55 TL/ton birim maliyetin, iki yıl boyunca üretilen toplam 100.000100.000 ton ile çarpılması (5×100.000=500.0005 \times 100.000 = 500.000) sonucu elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel tükenmeye tabi varlığın toplam maliyetini belirleyiniz.
850.000+1.150.000=2.000.000850.000 + 1.150.000 = 2.000.000 TL
Hem arama hem de hazırlık/geliştirme giderleri aktifleştirilerek tükenme payı matrahını oluşturur.
2
Birim tükenme payı oranını hesaplayınız.
2.000.000 TL/400.000 Ton=52.000.000 \text{ TL} / 400.000 \text{ Ton} = 5 TL/Ton
Toplam maliyetin toplam rezerv miktarına bölünmesiyle birim başına düşen tükenme payı bulunur.
3
2025 yılı sonuna kadar olan toplam üretim miktarını belirleyiniz.
45.000+55.000=100.00045.000 + 55.000 = 100.000 Ton
Birikmiş tükenme payı, varlığın işletmeye alındığı tarihten itibaren yapılan toplam üretimi esas alır.
4
Toplam birikmiş tükenme payını hesaplayınız.
100.000 Ton×5 TL/Ton=500.000100.000 \text{ Ton} \times 5 \text{ TL/Ton} = 500.000 TL
Toplam üretim miktarı ile birim tükenme payı çarpılarak birikmiş amortisman mantığındaki toplam tükenme tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Özel tükenmeye tabi varlıklarda tükenme payı, üretim miktarı yöntemiyle (maliyet / rezerv * üretim) hesaplanır ve birikmiş tutarlar bilançoda eksi karakterli bir hesapta izlenir.

İpuçları

1
Birikmiş tükenme payını bulmak için önce birim başına düşen maliyeti hesaplamalısınız.
2
271 ve 272 numaralı hesaplardaki tutarların toplamını, tahmini toplam rezerv miktarına bölerek ton başına maliyeti bulun.
3
Bulduğunuz ton başına maliyeti (55 TL), 2024 ve 2025 yıllarının toplam üretim miktarı ile çarparak birikmiş bakiyeye ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Eğer 2026 yılında rezerv miktarının yeniden tahmin edildiği bir senaryo olsaydı, tükenme payı hesaplamasının 'Kalan Net Değer / Kalan Yeni Rezerv' şeklinde değişeceğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla