Soru

Zorluk: ZorStoklar

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine ve tartılı ortalama maliyet esasına göre takip etmektedir. İşletmenin 2025 yılına ait stok verileri aşağıda tabloda özetlenmiştir:

İşlem / Gider TürüMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stoku2002004040 TL
Ticari Mal Alışı3003005050 TL
Alış Nakliye Gideri-2.0002.000 TL
Alış İskontosu-1.0001.000 TL

2025 yıl sonunda yapılan envanter çalışmalarında stokların tamamının mevcut olduğu saptanmış, ancak birim piyasa değerinin 4040 TL'ye düştüğü belirlenerek ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayrılmıştır. 2026 yılı içinde bu stokların 300300 adedi birimi 7070 TL'den (+ %2020 KDV) peşin olarak satılmıştır.

Buna göre, 2026 yılındaki satış işlemi sonucunda yapılması gereken maliyet kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" ve "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesaplarına kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. STMM: 14.40014.400 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 2.4002.400 TLCevap
  2. B
    STMM: 13.80013.800 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 1.8001.800 TL
  3. C
    STMM: 15.00015.000 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 3.0003.000 TL
  4. D
    STMM: 12.00012.000 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 2.4002.400 TL
  5. E
    STMM: 14.40014.400 TL; Konusu Kalmayan Karşılıklar: 4.0004.000 TL

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 14.40014.400 TL, Konusu Kalmayan Karşılıklar ise 2.4002.400 TL'dir.
İşletmenin toplam stok maliyeti dönem başı stoku, dönem içi alışlar ve nakliye giderinin toplamından iskontonun düşülmesiyle 24.00024.000 TL olarak bulunur. 500 adet mal için birim maliyet 4848 TL'dir. Piyasa değeri 4040 TL'ye düştüğünde birim başına 88 TL karşılık ayrılmıştır. 300 adet mal satıldığında, maliyet kaydı birim maliyet olan 4848 TL üzerinden (300×48=14.400300 \times 48 = 14.400 TL) yapılır. Aynı anda, bu 300 adede ait olan 88 TL'lik karşılıklar (300×8=2.400300 \times 8 = 2.400 TL) 644 nolu hesap aracılığıyla kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tartılı ortalama birim maliyetin hesaplanması
Birim Maliyet: 4848 TL
Toplam Stok Maliyeti = (200×40)+(300×50)+2.0001.000=24.000(200 \times 40) + (300 \times 50) + 2.000 - 1.000 = 24.000 TL. Birim Maliyet = 24.000/500=4824.000 / 500 = 48 TL.
2
Dönem sonu birim karşılık tutarının belirlenmesi
Birim Karşılık: 88 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği; Birim Maliyet (4848 TL) - Piyasa Değeri (4040 TL) = 88 TL birim başına karşılık ayrılır (158 nolu hesap).
3
Satış işlemi için STMM tutarının hesaplanması
STMM: 14.40014.400 TL
Satılan miktar (300300 adet) ×\times Ortalama birim maliyet (4848 TL) = 14.40014.400 TL olarak maliyet kaydı yapılır.
4
Satılan stoklara ait karşılığın iptal edilmesi
Konusu Kalmayan Karşılıklar: 2.4002.400 TL
Satılan malların üzerinde bulunan karşılık tutarı (300 adet×8 TL=2.400300 \text{ adet} \times 8 \text{ TL} = 2.400 TL) satışla birlikte '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilerek kapatılır.

Anahtar Kavram

Stoklarda değer düşüklüğü karşılığı ayrılan malların satılması durumunda, maliyet kaydı tarihsel maliyet üzerinden yapılırken, ilgili karşılık tutarı da satış oranında iptal edilerek gelir kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'İlk Giren İlk Çıkar (FIFO)' yöntemiyle çözerek maliyet farklılıklarını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular