Soru

Zorluk: ZorMali Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü Karşılığı

İşletme, 2024 yılında sermayesinin %15\%15'ine sahip olduğu bir şirketin hisse senetlerini 800.000800.000 TL maliyetle satın alarak "242 İştirakler" hesabına kaydetmiştir. 2024 yılı sonu değerleme çalışmalarında bu hisse senetlerinin borsa değerinin 720.000720.000 TL'ye düştüğü belirlenmiş ve gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. 2025 yılı sonu değerleme çalışmalarında ise aynı iştirak hisselerinin borsa değerinin 770.000770.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, işletmenin 2025 yıl sonu itibarıyla yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    654 Karşılık Giderleri hesabı 30.00030.000 TL borçlu; 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı 30.00030.000 TL alacaklı
  2. B
    242 İştirakler hesabı 50.00050.000 TL borçlu; 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı 50.00050.000 TL alacaklı
  3. 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı 50.00050.000 TL borçlu; 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 50.00050.000 TL alacaklıCevap
  4. D
    654 Karşılık Giderleri hesabı 50.00050.000 TL borçlu; 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı 50.00050.000 TL alacaklı
  5. E
    243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı 80.00080.000 TL borçlu; 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 80.00080.000 TL alacaklı

Cevap

İşletme, 2025 yılında 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabını 50.00050.000 TL borçlandırırken, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabını 50.00050.000 TL alacaklandırmalıdır.
Doğru cevap olan kayıt, 2024 yılında ayrılan 80.00080.000 TL'lik karşılığın borsa değerindeki toparlanma neticesinde 30.00030.000 TL seviyesine çekilmesini sağlar. 243 nolu düzenleyici aktif hesabın borçlandırılması pasif karakterli bu hesabın bakiyesini azaltır, alacaklandırılan 644 nolu hesap ise iptal edilen karşılığı dönem geliri olarak sonuç hesaplarına aktarır.

Adım Adım Çözüm

1
2024 yılı sonunda ayrılan mevcut karşılık tutarını belirleyiniz.
800.000800.000 TL (Maliyet) - 720.000720.000 TL (Borsa Değeri) = 80.00080.000 TL karşılık ayrılmıştır.
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıktaki değer düşüklüğü dönem sonunda karşılık olarak kaydedilir.
2
2025 yılı sonu itibarıyla var olması gereken karşılık bakiyesini hesaplayınız.
800.000800.000 TL (Maliyet) - 770.000770.000 TL (Borsa Değeri) = 30.00030.000 TL yeni karşılık ihtiyacı.
Karşılık hesabı kümülatif çalışır; cari dönem sonu itibarıyla toplam değer düşüklüğü kadar bakiye vermelidir.
3
Mevcut karşılık bakiyesi ile yeni ihtiyaç arasındaki farkı ve yapılacak işlemi tespit ediniz.
80.00080.000 TL (Mevcut) - 30.00030.000 TL (Gereken) = 50.00050.000 TL fazlalık.
Değer artışı (toparlanma) nedeniyle önceden ayrılmış karşılığın fazlalık kısmı iptal edilerek gelir kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Karşılık İptali ve Konusu Kalmayan Karşılıklar

İpuçları

1
İştiraklerin bilançoda maliyet bedeli ile göründüğünü, değer düşüşlerinin ise bir indirim hesabı olan 243 nolu hesapta izlendiğini hatırlayın.
2
2024 sonunda bilançoda 243 hesabının 80.00080.000 TL alacak bakiyesi verdiğini düşünün. 2025 sonunda ise fark sadece 30.00030.000 TL'dir.
3
Aradaki 50.00050.000 TL'lik farkın karşılık hesabını azaltması için borçlandırılması ve gelire aktarılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan varlık maliyet bedelinin üzerinde bir tutara satılsaydı yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla