Examkin

Soru

Zorluk: ZorTelafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

İşletmenin 20252025 yılı hesap dönemine ait yevmiye kayıtları üzerinde yapılan denetimde; 642642 Faiz Gelirleri hesabının alacak tarafına kaydedilmesi gereken tutarın 3.4003.400 TL yerine 4.3004.300 TL olarak kaydedildiği, buna karşın 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borç tarafına kaydedilmesi gereken tutarın ise 5.2005.200 TL yerine 6.1006.100 TL olarak kaydedildiği saptanmıştır.

Bu bilgilere göre, tespit edilen hataların genel geçici mizan denkliği ve işletmenin dönem net kârı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. Mizan denkliği bozulmaz ve dönem net kârı hatalardan etkilenmez.Cevap
  2. B
    Mizan denkliği bozulmaz ancak dönem net kârı 900900 TL fazla görünür.
  3. C
    Mizan denkliği bozulur ve mizan toplamları arasında 900900 TL fark oluşur.
  4. D
    Mizan denkliği bozulmaz ve mizan toplamları hatalardan etkilenmez.
  5. E
    Mizan denkliği bozulur ve dönem net kârı 1.8001.800 TL eksik görünür.

Cevap

Mizan denkliği bozulmaz ve dönem net kârı hatalardan etkilenmez.
Soruda belirtilen iki hata incelendiğinde; gelir hesabının (alacak tarafı) 900900 TL ve gider hesabının (borç tarafı) yine 900900 TL fazla kaydedildiği görülmektedir. Muhasebede bir borç ve bir alacak kaydının aynı tutarda hatalı yapılması durumunda, mizanın borç ve alacak toplamları eşit miktarda artar veya azalır, bu da denkliğin bozulmamasına neden olur. Ayrıca, 900900 TL'lik gelir fazlalığı kârı artırırken, 900900 TL'lik gider fazlalığı kârı aynı oranda azalttığı için işletmenin dönem net kârı bu hatalardan net bazda etkilenmez. Bu durum literatürde 'Telafi Edici (Denkleştirici) Hata' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir hesabındaki hatanın miktarını ve etkisini hesaplayın.
642642 Faiz Gelirleri hesabının alacak tarafı 4.300−3.400=9004.300 - 3.400 = 900 TL fazla kaydedilmiştir. Bu durum kârı 900900 TL artırır.
Alacak tarafındaki fazlalık, mizanın alacak toplamını artırır ve gelir tablosunda geliri yüksek gösterir.
2
Gider hesabındaki hatanın miktarını ve etkisini hesaplayın.
770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borç tarafı 6.100−5.200=9006.100 - 5.200 = 900 TL fazla kaydedilmiştir. Bu durum kârı 900900 TL azaltır.
Borç tarafındaki fazlalık, mizanın borç toplamını artırır ve gelir tablosunda gideri yüksek gösterir.
3
Mizan denkliği üzerindeki toplam etkiyi değerlendirin.
Mizanın hem borç hem de alacak toplamı 900900 TL artmış olup denklik (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmamıştır.
Karşılıklı hesaplarda eşit tutarlı hatalar yapılması, mizanın denge kontrolü ile bulunmasını engeller (Telafi edici hata).
4
Net kâr üzerindeki toplam etkiyi sentezleyin.
Gelirdeki +900+900 TL artış ile giderdeki +900+900 TL artış birbirini götürür; Net Etki =0= 0.
Hataların parasal değerleri ve sonuç hesapları üzerindeki etkileri birbirine zıt ve eşittir.

Anahtar Kavram

Telafi Edici Hatalar ve Mizana Etkisi

İpuçları

1
Önce her iki işlemdeki hata tutarlarını hesaplayın ve hangi tarafın (borç/alacak) etkilendiğini belirleyin.
2
Gelirlerin kârı artıran, giderlerin ise kârı azaltan unsurlar olduğunu ve her iki hatanın da 900900 TL olduğunu unutmayın.
3
Bir borç hatası ile bir alacak hatası aynı tutarda ise mizan denge verir; etkiler birbirine zıt ise kâr değişmez.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, her iki hatanın da aynı tarafı (örneğin ikisinin de borç tarafını) etkilediği bir senaryoyu çözerek mizan denkliğinin nasıl bozulacağını test edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hataları matematiksel olarak modelleyebilirsiniz: ΔKar=ΔGelir−ΔGider\Delta Kar = \Delta Gelir - \Delta Gider. Burada ΔGelir=+900\Delta Gelir = +900 ve ΔGider=+900\Delta Gider = +900 olduğundan, ΔKar=900−900=0\Delta Kar = 900 - 900 = 0 sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Telafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Bu konudan daha fazla soru