Soru

Zorluk: Çok zorÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Zirve Madencilik İşletmesi, 2024 yılında yeni bir linyit sahası için 900.000900.000 TL tutarında arama harcaması (271271) ve 1.200.0001.200.000 TL tutarında hazırlık ve geliştirme harcaması (272272) yapmıştır. Teknik raporlara göre sahadaki toplam rezerv 700.000700.000 tondur. 2024 yılında sahada 100.000100.000 ton üretim yapılmış ve dönem sonunda ilgili tükenme payı ayrılmıştır. 2025 yılı başında yapılan yeni bir ölçümde, sahadaki kalan rezerv miktarının (önceki üretimler hariç) 450.000450.000 ton olduğu saptanmıştır. İşletme 2025 yılında 80.00080.000 ton linyit çıkarmıştır.

Buna göre, işletmenin 2025 yılı sonunda ayırması gereken tükenme payı tutarı ve alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 320.000320.000 TL - 278278 Birikmiş Tükenme PaylarıCevap
  2. B
    320.000320.000 TL - 257257 Birikmiş Amortismanlar
  3. C
    240.000240.000 TL - 278278 Birikmiş Tükenme Payları
  4. D
    360.000360.000 TL - 278278 Birikmiş Tükenme Payları
  5. E
    320.000320.000 TL - 272272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri

Cevap

320.000320.000 TL tutarındaki tükenme payı 278278 Birikmiş Tükenme Payları hesabının alacağına kaydedilmelidir.
2025 yılı başındaki net defter değeri olan 1.800.0001.800.000 TL, yeni saptanan 450.000450.000 tonluk rezerve bölündüğünde birim tükenme payı 44 TL olarak güncellenir. 80.00080.000 tonluk üretim ile bu tutar çarpıldığında 320.000320.000 TL sonucuna ulaşılır. Kayıt ise aktifi düzenleyici bir hesap olan Birikmiş Tükenme Payları hesabının alacağına yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam aktifleştirilen maliyetin belirlenmesi
900.000+1.200.000=2.100.000900.000 + 1.200.000 = 2.100.000 TL
Arama (271271) ve Hazırlık (272272) giderleri maden varlığının toplam maliyetini oluşturur.
2
2024 yılı birim tükenme payının hesaplanması
2.100.000/700.000=32.100.000 / 700.000 = 3 TL/ton
Toplam maliyet, başlangıçtaki tahmini toplam rezerve bölünür.
3
2024 yılı birikmiş tükenme payının bulunması
100.000×3=300.000100.000 \times 3 = 300.000 TL
İlk yıl yapılan üretim miktarı ile birim pay çarpılarak o yılın gideri bulunur.
4
2025 yılı başı net defter değerinin hesaplanması
2.100.000300.000=1.800.0002.100.000 - 300.000 = 1.800.000 TL
Rezerv revizyonu yapıldığında, kalan maliyet (net defter değeri) üzerinden yeni pay hesaplanır.
5
2025 yılı revize edilmiş birim tükenme payının hesaplanması
1.800.000/450.000=41.800.000 / 450.000 = 4 TL/ton
Net defter değeri, teknik inceleme sonucu saptanan yeni kalan rezerve bölünür.
6
2025 yılı toplam tükenme payının hesaplanması
80.000×4=320.00080.000 \times 4 = 320.000 TL
Cari yıl üretim miktarı ile yeni birim pay çarpılarak dönem giderine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Rezerv miktarında meydana gelen değişiklikler sonucunda birim tükenme payı, kalan net defter değeri üzerinden yeniden hesaplanır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla