Soru

Zorluk: OrtaAcente ve Aracılar Cari Hesap İşlemleri Muhasebesi

Bir sigorta işletmesi ile acentesi arasındaki cari hesap hareketlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem DetayıTutarı / Oranı
Düzenlenen poliçelerin toplam brüt primi300.000300.000 TL
Brüt prim üzerinden hesaplanan BSMV (%5\%5)15.00015.000 TL
Acenteye tanınan komisyon oranı%12\%12
İptal edilen (storno) poliçelerin brüt primi50.00050.000 TL

Acente, dönem sonunda oluşan cari hesap borç bakiyesinin %50\%50'sini banka aracılığıyla işletmeye ödemiştir. Buna göre, yapılan bu ödeme işleminden sonra acentenin cari hesabında kalan borç bakiyesi kaç TL'dir?

  1. 116.250116.250 TLCevap
  2. B
    232.500232.500 TL
  3. C
    113.250113.250 TL
  4. D
    117.500117.500 TL
  5. E
    109.500109.500 TL

Cevap

Acentenin cari hesabında kalan borç bakiyesi 116.250116.250 TL'dir.
Acentenin cari hesabındaki net borç bakiyesi, üretim nedeniyle oluşan borçlar (315.000315.000 TL prim+vergi ve 6.0006.000 TL komisyon iadesi) ile alacaklar (36.00036.000 TL komisyon ve 52.50052.500 TL iptal edilen prim+vergi) arasındaki fark olan 232.500232.500 TL'dir. Bu tutarın %50\%50'si ödendiğinde, hesapta kalan borç bakiyesi 116.250116.250 TL olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçe üretimi nedeniyle acentenin borçlandırılacağı tutarı hesaplayınız.
300.000300.000 (Brüt Prim) + 15.00015.000 (BSMV) = 315.000315.000 TL
Sigorta şirketleri, acente aracılığıyla düzenlenen poliçelerin brüt primini ve vergisini acentenin borcuna kaydeder.
2
Acentenin hak kazandığı komisyon tutarını (alacak) hesaplayınız.
300.000×0,12=36.000300.000 \times 0,12 = 36.000 TL
Komisyon, poliçelerin brüt prim tutarı üzerinden hesaplanarak acentenin alacağına kaydedilir.
3
İptal edilen poliçeler nedeniyle acenteye yapılacak alacak kaydını ve komisyon iadesi nedeniyle yapılacak borç kaydını hesaplayınız.
Alacak kaydı (Prim+BSMV): 50.000+(50.000×0,05)=52.50050.000 + (50.000 \times 0,05) = 52.500 TL; Borç kaydı (Komisyon İadesi): 50.000×0,12=6.00050.000 \times 0,12 = 6.000 TL
Poliçe iptallerinde ilgili prim ve vergi acenteye iade edilir (alacak), ancak bu poliçeler için önceden tahakkuk eden komisyon geri alınır (borç).
4
Ödeme öncesi net borç bakiyesini bulunuz.
Toplam Borç: 315.000+6.000=321.000315.000 + 6.000 = 321.000 TL; Toplam Alacak: 36.000+52.500=88.50036.000 + 52.500 = 88.500 TL; Net Bakiye: 321.00088.500=232.500321.000 - 88.500 = 232.500 TL
Acenteler hesabının borç ve alacak toplamları arasındaki fark, acentenin şirkete olan net yükümlülüğünü gösterir.
5
Ödeme sonrası kalan bakiyeyi hesaplayınız.
232.500×0,50=116.250232.500 \times 0,50 = 116.250 TL
Borcun yarısı ödendiğinde, hesapta kalan bakiye toplam borcun diğer yarısına eşit olur.

Anahtar Kavram

Sigorta acenteleri cari hesaplarında borç tarafı prim üretimi ve komisyon iadelerini, alacak tarafı ise komisyon haklarını ve poliçe iptallerini temsil eder.

İpuçları

1
Cari hesabı bir T cetveli olarak düşünün; poliçe üretimi acenteyi borçlandırırken, iptaller alacaklandırır.
2
Komisyon oranını sadece brüt prim üzerinden hesaplamayı unutmayın; BSMV matraha dahil edilmez.
3
Unutmayın: Poliçe iptal edildiğinde sadece prim değil, BSMV de iade edilir ve acentenin o poliçeden aldığı komisyon geri istenir.

Daha Fazla Pratik

Acente cari hesabının borç bakiyesi vermesi durumunda sigorta şirketi bilançosunda hangi grupta raporlanacağını araştırınız.

Alternatif Yöntem

Net nakit akışı üzerinden hesaplama yapılabilir: Üretimden Gelen Nakit (315.000315.000) - Komisyon (36.00036.000) - İptal İadesi (52.50052.500) + Komisyon İadesi (6.0006.000) = 232.500232.500. Ödenen yarısı olduğundan kalan da yarısıdır.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla