Soru

Zorluk: ZorAcente ve Aracılar Cari Hesap İşlemleri Muhasebesi

XYZ Sigorta A.Ş., Nisan ayı içerisinde acentesi aracılığıyla 120.000120.000 TL brüt prim tutarında poliçe düzenlemiş; bu poliçeler üzerinden %5\%5 BSMV hesaplanmış ve acenteye %15\%15 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir. Aynı dönemde, geçmiş aylarda düzenlenen ve brüt primi 20.00020.000 TL (%5\%5 BSMV, %15\%15 komisyon dahilinde) olan bir poliçe iptal edilmiştir. Acente, dönem sonunda tüm işlemler neticesinde oluşan net borcunu şirkete nakden ödemiştir.

Buna göre, poliçe iptali ve komisyon iadesine ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Poliçe iptali nedeniyle 120 Acenteler hesabı 21.00021.000 TL alacaklandırılırken, acenteden geri alınan komisyon tutarı için aynı hesap 3.0003.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    Poliçe iptal kaydında acentenin cari hesabından düşülecek tutar için 120 Acenteler hesabı sadece brüt prim tutarı olan 20.00020.000 TL tutarında alacaklandırılır.
  3. C
    Acenteden geri alınan komisyon tutarı, sigorta şirketi için bir gider artışı olduğundan 721 Acente Komisyonları hesabının borç tarafına kaydedilir.
  4. D
    Nisan ayı sonundaki üretimler ve iptaller sonrası acentenin şirkete ödemesi gereken net nakit tutar 100.000100.000 TL'dir.
  5. E
    Sigorta şirketinin prim gelirleri, genel muhasebe ilkeleri gereği 600 Yurtiçi Satışlar hesabının alacağında izlenir.

Cevap

Poliçe iptali ve komisyon iadesi işlemlerinde 120 Acenteler hesabı, iptal edilen prim ve vergiler için alacaklandırılırken (21.00021.000 TL), geri alınan komisyon için borçlandırılır (3.0003.000 TL).
Doğru seçenek, poliçe iptali durumunda acentenin cari hesabının nasıl çalıştığını tam olarak açıklamaktadır. İptal edilen poliçenin toplam bedeli (prim + vergi) acentenin ödeme yükümlülüğünü azalttığı için hesap alacaklandırılırken; iptal nedeniyle acentenin iade etmesi gereken komisyon tutarı borcunu tekrar artırdığı için hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen poliçeye ilişkin acente cari hesabındaki azalmayı hesapla.
İptal Tutarı = 20.00020.000 TL (Brüt Prim) + (20.000×0,0520.000 \times 0,05) BSMV = 21.00021.000 TL.
Sigorta iptallerinde acentenin şirkete olan borcu, sigortalıya iade edilecek toplam tutar kadar azalır.
2
İptal edilen poliçe üzerinden acenteden geri alınacak komisyonu hesapla.
Geri Alınan Komisyon = 20.000×0,15=3.00020.000 \times 0,15 = 3.000 TL.
İptal edilen poliçeye ait daha önce ödenen veya tahakkuk ettirilen komisyon, acenteden geri talep edilir; bu durum acentenin borcunu artırır.
3
Bu iki işlemin 120 Acenteler hesabı üzerindeki etkisini muhasebe mantığıyla eşleştir.
Borç azalışı (İptal) -> 120 Acenteler Alacak (21.00021.000 TL); Borç artışı (Komisyon İadesi) -> 120 Acenteler Borç (3.0003.000 TL).
120 Acenteler bir aktif hesaptır; artışlar borç, azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde acente cari hesapları, poliçe üretimi ve iptalleri sırasında brüt prim ile vergileri (BSMV) içerecek şekilde çalışır. Komisyonlar ise cari hesabı ters yönde etkiler.

İpuçları

1
Acentenin cari hesabında hem prim hem de BSMV tutarlarının bir arada takip edildiğini hatırlayın.
2
Poliçe iptali (storno) durumunda acentenin şirkete olan borcu azalırken, acentenin daha önce aldığı komisyonun iadesi şirkete olan borcunu tekrar artırır.
3
120 Acenteler hesabını bir T cetveli olarak düşünün: Üretim ve komisyon iadesi Borç tarafa, tahakkuk eden komisyon ve poliçe iptali Alacak tarafa kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Reasürans (devir) işlemlerinde sedan şirketin acente cari hesabı üzerindeki dolaylı etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm borç hareketlerini (Üretim Prim+Vergi ve Komisyon İadesi), sonra tüm alacak hareketlerini (Üretim Komisyonu ve İptal Prim+Vergi) ayrı ayrı toplayıp netleştirerek sağlamasını yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla