Soru

Zorluk: ZorMevduat İşlemleri

Ticari faaliyetle uğraşan (Y)(Y) İşletmesi, 1010 Aralık 20252025 tarihinde bir bankada 1.200.0001.200.000 TL tutarında, 9090 gün vadeli ve yıllık %40\%40 faiz oranlı bir ticari mevduat hesabı açtırmıştır. Banka, 31.12.202531.12.2025 tarihinde dönem sonu faiz tahakkuk işlemlerini usulüne uygun olarak gerçekleştirmiştir. Mevduat faizleri üzerinden yapılacak gelir vergisi stopaj oranı %15\%15’tir. Buna göre, 1010 Mart 20262026 tarihindeki vade sonunda bankanın yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. BORÇ: 311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadeli) 1.200.000 / BORÇ: 311.02 Ticari Mevduat Faiz Tahakkukları 28.000 / BORÇ: 780 Mevduata Verilen Faizler 92.000 // ALACAK: 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 18.000 / ALACAK: 310 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadesiz) 1.302.000Cevap
  2. B
    BORÇ: 311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadeli) 1.200.000 / BORÇ: 780 Mevduata Verilen Faizler 120.000 // ALACAK: 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 18.000 / ALACAK: 310 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadesiz) 1.302.000
  3. C
    BORÇ: 301 Tasarruf Mevduatı (Vadeli) 1.200.000 / BORÇ: 301.02 Tasarruf Mevduatı Faiz Tahakkukları 28.000 / BORÇ: 780 Mevduata Verilen Faizler 92.000 // ALACAK: 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 18.000 / ALACAK: 300 Tasarruf Mevduatı (Vadesiz) 1.302.000
  4. D
    BORÇ: 311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadeli) 1.200.000 / BORÇ: 311.02 Ticari Mevduat Faiz Tahakkukları 28.000 / BORÇ: 780 Mevduata Verilen Faizler 92.000 // ALACAK: 380 Ödenecek Vergi ve Fonlar 13.800 / ALACAK: 310 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadesiz) 1.306.200
  5. E
    BORÇ: 311 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadeli) 1.200.000 / BORÇ: 311.02 Ticari Mevduat Faiz Tahakkukları 28.000 / BORÇ: 780 Mevduata Verilen Faizler 92.000 // ALACAK: 310 Ticari Kuruluşlar Mevduatı (Vadesiz) 1.320.000

Cevap

Vade sonunda ana para hesabı ile önceki dönemden gelen faiz tahakkuku hesabı borçlandırılarak kapatılmalı, cari döneme ait faiz kısmı gider yazılmalı ve toplam faiz üzerinden hesaplanan stopaj kesildikten sonra kalan tutar mudi hesabına alacak kaydedilmelidir.
Doğru olan kayıt, 311 nolu vadeli ticari mevduat ana para hesabını ve 311.02 nolu (veya ilgili alt hesap) faiz tahakkuku hesabını borçlandırarak kapatırken; sadece 2026 yılına isabet eden faiz kısmını 780 nolu hesaba gider yazmaktadır. Ayrıca toplam faiz üzerinden hesaplanan %15 stopaj tutarı 380 nolu hesapta gösterilerek mudiye net ödeme yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam brüt faiz tutarının hesaplanması
120.000120.000 TL
Mevduatın 90 günlük toplam getirisini bulmak için: 1.200.000×0,40×(90/360)=120.0001.200.000 \times 0,40 \times (90 / 360) = 120.000 TL.
2
2025 yılına ait (tahakkuk ettirilmiş) faiz tutarının hesaplanması
28.00028.000 TL
10-31 Aralık arası geçen 21 gün için: 1.200.000×0,40×(21/360)=28.0001.200.000 \times 0,40 \times (21 / 360) = 28.000 TL. Bu tutar 31.12.2025'te tahakkuk hesaplarına alınmıştır.
3
2026 yılına ait faiz giderinin hesaplanması
92.00092.000 TL
Vade sonuna kadar kalan 69 gün (90 - 21) için: 120.00028.000=92.000120.000 - 28.000 = 92.000 TL.
4
Vergi kesintisinin (Stopaj) hesaplanması
18.00018.000 TL
Toplam brüt faiz üzerinden %15 stopaj uygulanır: 120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL.
5
Mudiye ödenecek net tutarın belirlenmesi
1.302.0001.302.000 TL
Ana para + (Toplam Faiz - Stopaj) = 1.200.000+(120.00018.000)=1.302.0001.200.000 + (120.000 - 18.000) = 1.302.000 TL.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde ticari mevduatların dönem sonu faiz tahakkukları ile vade sonu ödeme kayıtlarının dönemsellik ilkesine göre ayrıştırılması.

İpuçları

1
Ticari mevduat ile tasarruf mevduatı arasındaki hesap kodu ayrımına dikkat edin.
2
Mevduat iki farklı yıla sarktığı için 31.12.2025 tarihindeki tahakkuk tutarını toplam faizden düşerek cari yıl giderini bulun.
3
90 günlük toplam faiz üzerinden %15 stopaj hesaplayıp, bu tutarı bankanın ödeyeceği vergi olarak (380) kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Vadeli döviz tevdiat hesaplarında (DTH) vade sonu kur değerlemesi ve faiz tahakkuku içeren senaryoları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam ödenecek tutarı (Brüt Faiz - Vergi) bulup, ardından borç tarafındaki 2025 tahakkuk tutarını çıkararak 2026 giderini sağlama yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla