Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Akasya Madencilik İşletmesi, işletme ruhsatını aldığı bir bakır sahasında üretim yapabilmek amacıyla 1.500.0001.500.000 TL tutarında hazırlık ve geliştirme harcaması yapmış ve bu tutarı "272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Söz konusu sahadaki toplam bakır rezervi 500.000500.000 ton olarak tahmin edilmektedir. İşletme, ilk üretim döneminde 80.00080.000 ton bakır cevheri çıkarmıştır.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda hesapladığı tükenme payına ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 240.000240.000 (B) / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 240.000240.000 (A)Cevap
  2. B
    770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.000240.000 (B) / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000240.000 (A)
  3. C
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 240.000240.000 (B) / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000240.000 (A)
  4. D
    632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.000240.000 (B) / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 240.000240.000 (A)
  5. E
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 1.500.0001.500.000 (B) / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 1.500.0001.500.000 (A)

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken kayıt, 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına 240.000240.000 TL borç ve 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabına 240.000240.000 TL alacak şeklindedir.
Hazırlık ve geliştirme giderleri gibi özel tükenmeye tabi varlıklar, sahadaki rezervin çıkarılma oranına göre itfa edilir. Yapılan hesaplamada birim başına 33 TL tükenme payı düşmektedir (1.500.000/500.0001.500.000 / 500.000). Çıkarılan 80.00080.000 ton için toplam tükenme payı 240.000240.000 TL olur. Muhasebe standardı gereği bu tutar maliyet hesaplarında izlenmeli ve birikmiş tükenme payları hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim tükenme payının hesaplanması
Birim Tükenme Payı = 1.500.0001.500.000 TL / 500.000500.000 ton = 33 TL/ton
Maliyetin toplam rezerve oranlanmasıyla birim başına düşen tükenme maliyeti bulunur.
2
Dönem tükenme payı tutarının hesaplanması
Tükenme Payı = 80.00080.000 ton ×\times 33 TL/ton = 240.000240.000 TL
O dönem çıkarılan cevher miktarı ile birim tükenme payı çarpılarak dönem gideri bulunur.
3
Muhasebe kaydının yapılması
Borçlu Hesap: 740 Hizmet Üretim Maliyeti (240.000240.000 TL), Alacaklı Hesap: 278 Birikmiş Tükenme Payları (240.000240.000 TL)
Üretilen madenin maliyetine eklenen tükenme payı 740 borcuna, varlığın değerindeki azalış ise 278 alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Özel tükenmeye tabi varlıklarda itfa işlemi (tükenme payı) 'miktarsal üretim yöntemi' esas alınarak yapılır.

İpuçları

1
Maden işletmelerinde varlıkların itfası için 'Birikmiş Amortismanlar' yerine hangi özel hesabın kullanıldığını hatırlayın.
2
Birim tükenme payını bulmak için toplam maliyeti toplam rezerve bölün, ardından çıkan sonucu o yıl üretilen ton miktarıyla çarpın.
3
Hesaplama sonucunda 240.000240.000 TL bulmalısınız. Bu tutarın borç tarafında üretim maliyetini temsil eden 740 hesabı yer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

Eğer rezerv tahmini ilerleyen yıllarda değişirse (örneğin daha fazla maden bulunursa), kalan net değer yeni rezerv miktarına bölünerek yeni tükenme payı hesaplanır.

Alternatif Yöntem

Tükenme payını 'üretim oranı' üzerinden de bulabilirsiniz: (80.000/500.00080.000 / 500.000) = %16\%16. Ardından 1.500.0001.500.000 TL ×\times %16\%16 = 240.000240.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Bu konudan daha fazla soru