Examkin

Soru

Zorluk: ZorMali Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü Karşılığı

İşletme, 2025 yılında (X) Anonim Şirketinin sermayesinin %20\%20'sini temsil eden hisse senetlerini 1.000.0001.000.000 TL maliyet bedeli ile satın alarak "242 İştirakler" hesabına kaydetmiştir. 2025 yılı dönem sonunda bu hisse senetlerinin borsa değerinin 920.000920.000 TL'ye düştüğü tespit edilmiş ve gerekli karşılık ayrılmıştır. 2026 yılı içerisinde bu hisse senetlerinin yarısı 480.000480.000 TL'ye banka aracılığıyla satılmıştır. 2026 yılı dönem sonu itibarıyla işletmenin elinde kalan iştirak hisselerinin borsa değerinin 430.000430.000 TL olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin 2026 yılı dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 Karşılık Giderleri (B) 30.00030.000 / 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 30.00030.000Cevap
  2. B
    654 Karşılık Giderleri (B) 70.00070.000 / 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 70.00070.000
  3. C
    689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (B) 30.00030.000 / 242 İştirakler (A) 30.00030.000
  4. D
    654 Karşılık Giderleri (B) 20.00020.000 / 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 20.00020.000
  5. E
    653 Komisyon Giderleri (B) 30.00030.000 / 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (A) 30.00030.000

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırılması ve 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 30.00030.000 TL tutarında alacaklandırılması gerekmektedir.
İşletmenin elinde kalan iştirak hisselerinin maliyeti 500.000500.000 TL iken piyasa değeri 430.000430.000 TL'ye düşmüştür. Bu durum, toplamda 70.00070.000 TL karşılık ayrılması gerektiğini gösterir. Ancak, 2025 yılından devreden ve satış sonrası kalan 40.00040.000 TL'lik bir karşılık bakiyesi zaten mevcuttur. Bu nedenle, 'tamamlama yöntemi' ve 'İhtiyatlılık Kavramı' uyarınca sadece eksik kalan 30.00030.000 TL tutarında ilave karşılık ayrılarak ilgili gider ve karşılık hesabı çalıştırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
2025 yılı sonunda ayrılan toplam karşılık tutarını belirleme
1.000.000−920.000=80.0001.000.000 - 920.000 = 80.000 TL
Maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki olumsuz fark kadar karşılık ayrılır.
2
2026 yılındaki satış sonrası kalan karşılık bakiyesini hesaplama
80.000/2=40.00080.000 / 2 = 40.000 TL
Hisselerin yarısı satıldığında, bu hisselere isabet eden karşılık tutarı da satış kaydı sırasında kapatılır. Kalan hisselerin maliyeti 500.000500.000 TL'dir.
3
2026 yılı dönem sonunda olması gereken toplam karşılık tutarını hesaplama
500.000−430.000=70.000500.000 - 430.000 = 70.000 TL
Eldeki kalan hisselerin maliyeti (500.000500.000 TL) ile güncel borsa değeri (430.000430.000 TL) arasındaki farktır.
4
Dönem sonunda yapılması gereken ilave karşılık kaydını belirleme
70.000−40.000=30.00070.000 - 40.000 = 30.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, hesapta zaten 40.00040.000 TL bakiye olduğundan, sadece aradaki fark (30.00030.000 TL) kadar ilave kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık (Prudence) Kavramı ve Tamamlama Yöntemi
Bu soruyu puanla

Konular

Mali Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü Karşılığı

Bu konudan daha fazla soru