Soru

Zorluk: ZorTelafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

İşletmenin 20252025 yılı sonu genel geçici mizanı borç ve alacak toplamları bakımından birbirine eşit çıkmıştır. Ancak muhasebe kayıtlarında yapılan detaylı incelemede şu iki hatanın yapıldığı belirlenmiştir:

I. İşletmenin bankadaki ticari mevduat hesabına yatırdığı 4.8004.800 TL tutarındaki nakit, yevmiye defterine 8.4008.400 TL olarak kaydedilmiştir.
II. Bir satıcıya nakit olarak ödenen 3.6003.600 TL tutarındaki borç taksiti kayıtlara hiç alınmamıştır.

Bu hataların işletmenin dönem sonu finansal tabloları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Aktif ve pasif toplamları gerçek durumdan 3.6003.600 TL daha fazla görünmektedir.Cevap
  2. B
    Mizanın borç ve alacak toplamları gerçekte olması gerekenden 3.6003.600 TL daha fazla çıkmıştır.
  3. C
    Bankalar hesabı 3.6003.600 TL fazla, Kasa hesabı 3.6003.600 TL eksik bakiye vermektedir.
  4. D
    Bankalar hesabı 3.6003.600 TL fazla, Satıcılar hesabı 3.6003.600 TL eksik bakiye vermektedir.
  5. E
    Hatalar birbirini dengelediği için dönem net kârı 3.6003.600 TL hatalı hesaplanmıştır.

Cevap

Aktif ve pasif toplamlarının gerçek durumdan 3.6003.600 TL daha fazla görünmesi
Doğru cevap olan ifade, hataların bilanço üzerindeki net etkisini tam olarak açıklamaktadır. Bankaya yatırılan paranın fazla kaydedilmesi Bankalar hesabını (Aktif) 3.6003.600 TL artırmıştır. Satıcıya yapılan ödemenin kaydedilmemesi ise Satıcılar hesabının (Pasif) borç tarafına yapılacak azalış kaydının atlanmasına, dolayısıyla borcun 3.6003.600 TL daha yüksek görünmesine neden olmuştur. Her iki taraftaki bu artış, bilanço toplamını 3.6003.600 TL şişirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın etkisini analiz edin.
102102 Bankalar (Borç) +3.600+3.600 TL fazla, 100100 Kasa (Alacak) +3.600+3.600 TL fazla kaydedilmiştir.
4.8004.800 yerine 8.4008.400 yazılması her iki tarafta 3.6003.600 TL'lik suni bir artış yaratır.
2
İkinci hatanın etkisini analiz edin.
320320 Satıcılar (Borç) 3.600-3.600 TL eksik, 100100 Kasa (Alacak) 3.600-3.600 TL eksik kaydedilmiştir.
Ödemenin kaydedilmemesi, yapılması gereken borç ve alacak kayıtlarının mizan toplamlarına girmemesi demektir.
3
Mizan üzerindeki net etkiyi hesaplayın.
Borç Toplamı: +3.6003.600=0+3.600 - 3.600 = 0; Alacak Toplamı: +3.6003.600=0+3.600 - 3.600 = 0.
Hatalar miktar olarak eşit ve zıt yönlü olduğu için mizan denkliğini bozmamıştır (Telafi edici hata).
4
Hesap bakiyeleri ve bilanço üzerindeki etkiyi belirleyin.
102102 Bankalar +3.600+3.600 TL (Aktif fazla), 320320 Satıcılar +3.600+3.600 TL (Pasif fazla).
Bankalar hesabı fazla rakamla borçlandırılmış, Satıcılar hesabı ise ödeme düşülmediği için olması gerekenden yüksek kalmıştır.

Anahtar Kavram

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizan denkliğini bozmayan ancak bilanço kalemlerini yanlış gösteren hatalardır.

İpuçları

1
Mizanın denk çıkması her zaman kayıtların hatasız olduğu anlamına gelmez; bazı hatalar birbirini nötrleyebilir.
2
Her iki hatanın yevmiye maddelerini ayrı ayrı düşünerek Borç ve Alacak taraflarına etkisini +/+/- olarak not edin.
3
Kasa hesabı her iki işlemde de 'Alacak' tarafında yer almaktadır. Birinde fazla çıkış yapılmış, diğerinde ise hiç çıkış yapılmamıştır. Bu durum Kasa hesabını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, hatalardan birinin gelir tablosu hesabı (örneğin bir giderin eksik kaydedilmesi) olduğu senaryoyu inceleyerek özkaynaklar üzerindeki etkiyi analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hataları birer düzeltme kaydı gibi düşünerek net bakiye değişimlerini hesaplayabilirsiniz. Hata I düzeltmesi: 100 Borç / 102 Alacak 3.600. Hata II düzeltmesi: 320 Borç / 100 Alacak 3.600. İkisini birleştirdiğinizde 100'ler birbirini yok eder ve 320 Borç / 102 Alacak 3.600 kalır. Bu da gerçek durumun mevcut durumdan 3.600 TL 'daha düşük' olması gerektiğini gösterir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla