Soru

Zorluk: OrtaÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Zümrüt Madencilik İşletmesi, işletme ruhsatını aldığı bir krom sahasında üretim faaliyetlerine başlamadan önce aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

Harcama KalemiTutar (TL)
Arama Giderleri450.000450.000
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri750.000750.000

Sahanın toplam rezervi 400.000400.000 ton olarak tahmin edilmiştir. İşletme ilk üretim yılında bu sahadan 60.00060.000 ton maden çıkarmıştır.

Buna göre, işletmenin bu maden sahası için hesaplayacağı birim tükenme payı ve ilgili birikmiş tükenme payları hesabının niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Birim tükenme payı 33 TL'dir; 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı pasif karakterli (aktif düzenleyici) bir hesap olup alacak tarafına kayıt yapılarak artırılır.Cevap
  2. B
    Birim amortisman payı 33 TL'dir; 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı aktif karakterli bir hesap olup borç tarafına kayıt yapılarak artırılır.
  3. C
    Birim tükenme payı 33 TL'dir; 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı aktif karakterli bir hesap olup borç tarafına kayıt yapılarak artırılır.
  4. D
    Birim tükenme payı 3,3753,375 TL'dir; hazırlık ve geliştirme giderleri üzerinden ödenen %20\%20 KDV tutarı da varlığın maliyetine eklenerek hesaplama yapılır.
  5. E
    Birim tükenme payı 2020 TL'dir; birim pay toplam maliyetin rezerv miktarına değil, o yıl üretilen maden miktarına bölünmesiyle hesaplanır.

Cevap

Birim tükenme payı 33 TL'dir ve 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı pasif karakterli bir düzenleyici hesap olduğu için alacak tarafına kayıt yapılır.
Birim tükenme payı, varlığın toplam maliyetinin (1.200.0001.200.000 TL) toplam tahmini rezerve (400.000400.000 ton) bölünmesiyle 33 TL olarak hesaplanır. 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı, aktifte yer alan ancak özü itibarıyla pasif karakterli (düzenleyici) bir hesap olduğu için dönem sonu tükenme payı kaydında alacak tarafına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maliyetin hesaplanması
450.000+750.000=1.200.000450.000 + 750.000 = 1.200.000 TL
Arama giderleri (271) ve hazırlık-geliştirme giderleri (272) tükenmeye tabi varlığın maliyet unsurlarıdır.
2
Birim tükenme payının hesaplanması
1.200.000/400.000=31.200.000 / 400.000 = 3 TL/ton
Birim tükenme payı, toplam maliyetin toplam tahmini rezerve bölünmesiyle bulunur.
3
Muhasebe mantığının belirlenmesi
278 Birikmiş Tükenme Payları hesabı kullanılır.
Madenlerde değer azalışı tükenme payı ile izlenir; 278 hesabı aktif düzenleyici olduğu için pasif karakterlidir ve alacaklı çalışır.

Anahtar Kavram

Özel Tükenmeye Tabi Varlıklarda Birim Tükenme Payı Hesaplaması ve Düzenleyici Hesap İşleyişi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla