Soru

Zorluk: OrtaÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

GÜNEŞ Madencilik A.Ş., rödovans sözleşmesiyle kiraladığı bir demir madeni sahasında yaptığı teknik incelemeler ve hazırlık çalışmaları sonucunda aşağıdaki verileri kaydetmiştir:

Harcama TürüTutarı (TL)
Arama Giderleri800.000800.000
Hazırlık ve Geliştirme Giderleri1.200.0001.200.000

Sahanın toplam görünür rezervi 500.000500.000 ton olup, işletme ilk faaliyet döneminde bu rezervin 50.00050.000 tonluk kısmını üretmiştir.

Buna göre, işletmenin ilk yıl için ayırması gereken 'Tükenme Payı' tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 200.000200.000 TLCevap
  2. B
    120.000120.000 TL
  3. C
    80.00080.000 TL
  4. D
    400.000400.000 TL
  5. E
    250.000250.000 TL

Cevap

İşletmenin ilk yıl ayırması gereken tükenme payı 200.000200.000 TL'dir.
Tükenme payı hesaplanırken arama giderleri ile hazırlık ve geliştirme giderlerinin toplamı olan maliyet bedeli (2.000.0002.000.000 TL), toplam tahmini rezerve (500.000500.000 ton) bölünerek birim tükenme payı (44 TL/ton) bulunur. Bulunan birim tutarın dönem içindeki fiili üretim miktarı (50.00050.000 ton) ile çarpılması sonucunda yıllık tükenme payı olan 200.000200.000 TL değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maliyet bedelini hesapla
800.000+1.200.000=2.000.000800.000 + 1.200.000 = 2.000.000 TL
Özel tükenmeye tabi varlıklarda maliyet, arama ve hazırlık giderlerinin toplamından oluşur.
2
Birim tükenme payını bul
2.000.000/500.000=42.000.000 / 500.000 = 4 TL/ton
Toplam maliyetin tahmini toplam rezerve bölünmesiyle birim üretim başına düşen pay hesaplanır.
3
Dönem tükenme payını hesapla
50.000×4=200.00050.000 \times 4 = 200.000 TL
Birim payın fiili üretim miktarı ile çarpılmasıyla o döneme ait gider tutarı bulunur.

Anahtar Kavram

Özel tükenmeye tabi varlıklarda tükenme payı, üretim miktarı esasına (miktar üzerinden itfa) göre hesaplanır.

İpuçları

1
Önce maden sahası için yapılan tüm yatırım harcamalarını (271 ve 272 hesapları) toplayarak toplam maliyeti bulun.
2
Toplam maliyeti, ton başına düşen maliyeti bulmak için toplam rezerve bölün.
3
Bulduğunuz birim ton maliyetini (44 TL), o yıl gerçekleşen üretim miktarı olan 50.00050.000 ton ile çarparak sonuca ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Elde edilen bu tükenme payının yevmiye kaydında hangi hesabın alacaklandırılacağını (278 Birikmiş Tükenme Payları) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla