Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMevduat İşlemleri

Banka müşterisi Bayan (B), 1515 Ocak 20262026 tarihinde açtırdığı 500.000500.000 TL tutarındaki vadeli tasarruf mevduat hesabını 1515 Şubat 20262026 tarihinde (vade sonunda) kapatmıştır. Hesaba tahakkuk eden brüt faiz tutarı 20.00020.000 TL olarak hesaplanmış ve bu tutar üzerinden %10\%10 oranında gelir vergisi (stopaj) kesintisi yapılmıştır. Banka, vade sonunda anapara ve net faiz tutarının tamamını müşterinin vadesiz tasarruf mevduat hesabına aktarmıştır.

Buna göre, bankanın vade sonundaki faiz tahakkuku ve net faiz tutarının mevduat hesabına ilavesine ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 18.00018.000
    Alacak: 300 Tasarruf Mevduatı 18.00018.000
  2. B
    Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 20.00020.000
    Alacak: 301 Ticari Mevduat 18.00018.000
    Alacak: 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler 2.0002.000
  3. Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 20.00020.000
    Alacak: 300 Tasarruf Mevduatı 18.00018.000
    Alacak: 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler 2.0002.000    Cevap
  4. D
    Borç: 640 Faiz Gelirleri 20.00020.000
    Alacak: 300 Tasarruf Mevduatı 18.00018.000
    Alacak: 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler 2.0002.000
  5. E
    Borç: 740 Mevduat Faiz Giderleri 20.00020.000
    Alacak: 300 Tasarruf Mevduatı 20.00020.000

Cevap

Banka, brüt faiz gideri olan 20.00020.000 TL tutarını '740 Mevduat Faiz Giderleri' hesabına borç kaydetmeli; bu tutardan kesilen 2.0002.000 TL vergiyi '380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler' hesabına, kalan 18.00018.000 TL net faizi ise müşterinin '300 Tasarruf Mevduatı' hesabına alacak kaydetmelidir.
Doğru kayıt, bankanın katlandığı brüt maliyeti gider yazmasını, devlet adına tahsil ettiği vergiyi borç olarak kaydetmesini ve müşteriye olan net borç artışını mevduat hesabında göstermesini sağlar. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na (BTDHP) göre 740 Mevduat Faiz Giderleri borçlu, 300 Tasarruf Mevduatı ve 380 Ödenecek Vergi, Resim, Harç ve Primler hesapları alacaklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt faiz tutarının belirlenmesi ve gider kaydının yapılması
740 Mevduat Faiz Giderleri hesabına 20.00020.000 TL borç kaydedilir.
Bankalar mevduat hesaplarına yürüttükleri faizleri brüt tutarları üzerinden dönem gideri olarak kaydederler.
2
Gelir vergisi (stopaj) kesintisinin hesaplanması
20.000×%10=2.00020.000 \times \%10 = 2.000 TL vergi hesaplanır.
Mevduat faiz gelirleri üzerinden bankalar tarafından kaynakta kesinti (stopaj) yapılması yasal bir zorunluluktur.
3
Net faiz tutarının hesaplanması ve hesaba aktarılması
20.000−2.000=18.00020.000 - 2.000 = 18.000 TL net faiz bulunur.
Müşterinin mevduat hesabına ilave edilecek tutar, brüt faizden yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
4
Yükümlülüklerin alacak tarafına kaydedilmesi
300 Tasarruf Mevduatı hesabına 18.00018.000 TL, 380 hesabına 2.0002.000 TL alacak kaydedilir.
Banka için hem müşteriye olan borç (mevduat) hem de devlete olan borç (vergi) artış gösterdiği için alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Mevduat Faiz Tahakkuku ve Brütlük Esası

İpuçları

1
Bankanın cebinden çıkan toplam maliyet (brüt faiz) gider olarak kaydedilmelidir.
2
Müşterinin hesabına sadece vergi düşüldükten sonraki net tutar aktarılır; vergi ise devlete ödenmek üzere ayrılır.
3
Tasarruf mevduatları için BTDHP'de 300 kodu kullanılır. Stopaj vergisi ise 380 nolu hesapta takip edilir.

Daha Fazla Pratik

Vade sonu gelmeden yapılan dönem sonu (31 Aralık) faiz reeskont kayıtlarını ve vergi mahsuplarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Mevduat İşlemleri

Bu konudan daha fazla soru