Muhasebenin temel kavramlarından 'İhtiyatlılık' ilkesi, işletmelerin karşı karşıya kalabileceği risklerin ve belirsizliklerin makul bir dikkatle değerlendirilmesini öngörür. Bu kavramın temelinde, muhtemel zararların öngörüldüğü anda dikkate alınması, muhtemel karların ise ancak gerçekleştiğinde kaydedilmesi (asimetri) kuralı yatar.
Buna göre, yılı faaliyet dönemi sonunda gerçekleştirilen aşağıdaki işlemlerden hangisi, ihtiyatlılık kavramının bir uygulaması olarak değerlendirilemez?
- Aİşletmenin, vadesi gelmiş ancak borçlusunun ödeme güçlüğü içine girmesi sebebiyle tahsili riskli hale gelen bir ticari alacağı için karşılık ayırması.
- Bİşletme aleyhine açılmış ve tazminatla sonuçlanması kuvvetle muhtemel olan bir dava süreci devam ederken, ödenmesi beklenen tutar için gider yazılması.
- Cİşletme lehine devam eden bir tazminat davasında, davanın kazanılma ihtimali çok yüksek olsa dahi elde edilecek gelirin ancak karar kesinleştiğinde kaydedilmesi.
- Cari döneme ait olan ancak faturası henüz işletmeye ulaşmamış olan elektrik ve internet giderlerinin, tahmini tutarlar üzerinden dönemin giderlerine dahil edilmesi.Cevap
- EStoklarda bulunan ticari malların piyasa değerinin maliyet değerinin altına düşmesi durumunda, henüz satış gerçekleşmemiş olsa da değer düşüklüğü tutarı kadar karşılık ayrılması.
Cevap
Cari döneme ait gerçekleşmiş giderlerin (elektrik, internet vb.) faturası gelmese dahi dönemin giderlerine dahil edilmesi işlemi İhtiyatlılık değil, Dönemsellik kavramı gereğidir.
Elektrik ve internet gibi hizmetlerin tüketilmesiyle ortaya çıkan giderler, tutarları kesin veya tahmin edilebilir olsa da gerçekleşmiş olaylardır. Bu giderlerin ödemesi henüz yapılmamış veya faturası gelmemiş olsa dahi, gerçekleştikleri dönemin sonuçlarına yansıtılması 'Dönemsellik' kavramının (ve onun bir parçası olan Tahakkuk Esası/Eşleştirme İlkesi) gereğidir. Burada bir belirsizlikten ziyade, zamanlama farkı söz konusudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İhtiyatlılık vs. Dönemsellik (Tahakkuk Esası) Ayrımı
İpuçları
1
Bir işlemin ihtiyatlılık mı yoksa dönemsellik mi olduğunu anlamak için 'belirsizlik/risk' unsuru olup olmadığına bakın.
2
Giderleşen kalem eğer kesin bir borç (tüketilen elektrik gibi) ise dönemsellik; muhtemel bir kayıp (şüpheli alacak gibi) ise ihtiyatlılık söz konusudur.
3
İhtiyatlılık karları geciktirir, zararları öne çeker. Ancak faturası gelmemiş bir giderin kaydedilmesi karı yapay olarak düşürmek değil, doğru döneme yazmaktır.
Daha Fazla Pratik
İhtiyatlılık kavramının 'Sosyal Sorumluluk' kavramı ile sınırlarını (gizli yedek ayırma yasağı gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s