Soru

Zorluk: ZorÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Mercan Madencilik İşletmesi, 20242024 yılı başında işletme ruhsatını aldığı bir mermer sahası için 2.400.0002.400.000 TL tutarında hazırlık ve geliştirme harcaması yapmıştır. Sahada başlangıçta 400.000400.000 ton mermer rezervi bulunduğu tahmin edilmiştir. 20242024 yılında 50.00050.000 ton mermer çıkarılmış ve dönem sonunda tükenme payı ayrılmıştır. 20252025 yılı başında yapılan teknik incelemeler sonucunda, sahadaki toplam kalan rezervin 300.000300.000 ton olduğu tespit edilmiştir. 20252025 yılında ise 80.00080.000 ton mermer üretimi gerçekleştirilmiştir.

Bu verilere göre, 20252025 yılı dönem sonu bilançosunda "278 Birikmiş Tükenme Payları" hesabının kalan tutarı kaç TL'dir?

  1. A
    560.000
  2. B
    780.000
  3. C
    810.000
  4. 860.000Cevap
  5. E
    940.000

Cevap

2025 yılı dönem sonu itibarıyla Birikmiş Tükenme Payları hesabının bakiyesi 860.000 TL olmalıdır.
Doğru cevap olan 860.000 TL, işletmenin ilk yıl ayırdığı 300.000 TL ile rezerv değişikliği sonrası güncellenmiş oranla hesapladığı 560.000 TL'nin toplamıdır. Muhasebe prensipleri gereği, rezerv tahmini değiştiğinde varlığın kalan net defter değeri (2.100.000 TL), yeni kalan rezerv miktarına (300.000 ton) bölünerek yeni bir birim pay (7 TL) elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
2024 yılı başlangıç birim tükenme payını hesapla.
2.400.000 TL/400.000 ton=6 TL/ton2.400.000 \text{ TL} / 400.000 \text{ ton} = 6 \text{ TL/ton}
Varlığın maliyeti, tahmini rezerv miktarına bölünerek birim başına düşen tükenme payı bulunur.
2
2024 yılı için ayrılacak tükenme payını hesapla.
50.000 ton×6 TL/ton=300.000 TL50.000 \text{ ton} \times 6 \text{ TL/ton} = 300.000 \text{ TL}
Dönem içinde çıkarılan miktar ile birim pay çarpılarak yıllık itfa tutarı bulunur.
3
2025 yılı başındaki net defter değerini tespit et.
2.400.000 TL300.000 TL=2.100.000 TL2.400.000 \text{ TL} - 300.000 \text{ TL} = 2.100.000 \text{ TL}
Rezerv revizyonu yapılacağı zaman, kalan maliyetin (net defter değerinin) yeni rezerve dağıtılması gerekir.
4
Rezerv değişikliği sonrası 2025 yılı için yeni birim tükenme payını hesapla.
2.100.000 TL/300.000 ton (yeni kalan rezerv)=7 TL/ton2.100.000 \text{ TL} / 300.000 \text{ ton (yeni kalan rezerv)} = 7 \text{ TL/ton}
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler ileriye dönük olarak uygulanır ve kalan tutar yeni tahminlere göre itfa edilir.
5
2025 yılı tükenme payını hesapla.
80.000 ton×7 TL/ton=560.000 TL80.000 \text{ ton} \times 7 \text{ TL/ton} = 560.000 \text{ TL}
Güncel birim pay üzerinden cari yılın üretim maliyeti hesaplanır.
6
2025 yılı sonu itibarıyla toplam birikmiş tükenme payını bul.
300.000 TL (2024)+560.000 TL (2025)=860.000 TL300.000 \text{ TL (2024)} + 560.000 \text{ TL (2025)} = 860.000 \text{ TL}
Birikmiş tükenme payları hesabı düzenleyici bir hesap olup, varlığın tükenen kısmının kümülatif toplamını gösterir.

Anahtar Kavram

Rezerv Revizyonu ve İleriye Dönük Düzeltme

İpuçları

1
Birikmiş tükenme payları kümülatif bir hesaptır, her iki yılın payını da içermelidir.
2
Rezerv tahmini değiştiğinde, kalan net değeri yeni rezerve bölerek yeni bir birim pay hesaplamanız gerekir.
3
İlk yıl 300.000 TL itfa ayrıldıktan sonra kalan 2.100.000 TL'lik maliyeti, yeni kalan 300.000 tonluk rezerve dağıtın.

Daha Fazla Pratik

Tükenme payı ayrıldığında yapılacak yevmiye kaydında hangi hesapların borçlandırılacağını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla