Soru

Zorluk: ZorÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Egem Madencilik İşletmesi, bir linyit sahasının işletme ruhsatını aldıktan sonra 2025 yılı içerisinde aşağıdaki harcamaları gerçekleştirmiştir:

- Arama Giderleri (271271): 1.400.0001.400.000 TL
- Hazırlık ve Geliştirme Giderleri (272272): 1.600.0001.600.000 TL

Maden sahasının toplam rezervi 600.000600.000 ton olarak tahmin edilmiş olup, 2025 yılında sahada 45.00045.000 ton linyit üretimi gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, işletmenin 2025 yılı sonunda yapması gereken tükenme payı kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV ihmal edilmiştir.)

  1. 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 225.000225.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 225.000225.000Cevap
  2. B
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 225.000225.000 / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 225.000225.000
  3. C
    278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 225.000225.000 / 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 225.000225.000
  4. D
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 120.000120.000 / 278 BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI 120.000120.000
  5. E
    740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 225.000225.000 / 272 HAZIRLIK VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 225.000225.000

Cevap

İşletme, toplam maliyet olan 3.000.0003.000.000 TL üzerinden ton başına 55 TL birim tükenme payı hesaplamalı ve 45.00045.000 ton üretim için toplam 225.000225.000 TL tutarında gider kaydı yaparak 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabını alacaklandırmalıdır.
Doğru kayıt, maliyet bedeli üzerinden hesaplanan 225.000225.000 TL tutarın üretim maliyetine (740) aktarılması ve karşılığında pasif karakterli bir aktif düzenleyici hesap olan 278 Birikmiş Tükenme Payları hesabının alacaklandırılmasıdır. Bu işlem, varlığın değerindeki azalışın doğrudan varlık hesabından değil, biriktirme yöntemiyle gösterilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam tükenmeye tabi varlık maliyetini hesaplayınız.
1.400.000+1.600.000=3.000.0001.400.000 + 1.600.000 = 3.000.000 TL
Arama (271271) ve Hazırlık/Geliştirme (272272) giderlerinin toplamı amortismana (tükenmeye) esas bedeli oluşturur.
2
Birim tükenme payını (oranını) bulunuz.
3.000.000/600.000=53.000.000 / 600.000 = 5 TL/ton
Toplam maliyetin toplam rezerv miktarına bölünmesiyle birim başına düşen tükenme payı bulunur.
3
Dönemlik tükenme payı tutarını hesaplayınız.
45.000×5=225.00045.000 \times 5 = 225.000 TL
Üretilen her ton için hesaplanan payın üretim miktarı ile çarpılması dönemsel gideri verir.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştiriniz.
Borç: 740 (225.000225.000), Alacak: 278 (225.000225.000)
Gider hesabı borçlanırken, pasif karakterli düzenleyici varlık hesabı olan 278 artış nedeniyle alacaklanır.

Anahtar Kavram

Tükenmeye tabi varlıklarda üretim miktarı yöntemiyle pay hesaplanması ve birikmiş tükenme payları hesabının kullanımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla