Soru

Zorluk: Çok zorÖzel Tükenmeye Tabi Varlıklar ve Tükenme Payları

Gümüşsoy Madencilik İşletmesi, 2024 yılında bir gümüş rezervi sahası için 1.200.0001.200.000 TL arama (Hesap 271) ve 1.800.0001.800.000 TL hazırlık ve geliştirme (Hesap 272) harcaması yapmıştır. İlk etapta sahadaki toplam rezerv 1.500.0001.500.000 ons olarak tahmin edilmiştir. 2024 yılında 300.000300.000 ons gümüş çıkarılmıştır.

2025 yılı başında işletme, üretim kapasitesini artırmak amacıyla 900.000900.000 TL tutarında ek hazırlık harcaması yapmış ve bu işlem sonucunda mühendisler, sahadaki toplam kalan rezervin 600.000600.000 ons olduğunu raporlamıştır.

2025 yılında 250.000250.000 ons gümüş üretimi gerçekleştirildiğine göre, işletmenin 2025 yılına ait gelir tablosunda raporlayacağı tükenme payı gideri kaç TL'dir?

  1. A
    500.000500.000
  2. B
    1.250.0001.250.000
  3. 1.375.0001.375.000Cevap
  4. D
    1.625.0001.625.000
  5. E
    1.975.0001.975.000

Cevap

İşletmenin 2025 yılı için ayırması gereken tükenme payı gideri 1.375.0001.375.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 1.375.0001.375.000 TL, 2024 yılından devreden 2.400.0002.400.000 TL net defter değerine 2025 yılındaki 900.000900.000 TL ek maliyetin ilave edilmesiyle bulunan 3.300.0003.300.000 TL'lik matrahın, revize edilen 600.000600.000 onsluk rezerv miktarına bölünmesi sonucu elde edilen 5,55,5 TL/ons birim oranının 2025 yılı üretimiyle çarpılması sonucunda bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
2024 yılı başlangıç maliyeti ve tükenme payı oranını hesaplayın.
Toplam Maliyet: 1.200.000+1.800.000=3.000.0001.200.000 + 1.800.000 = 3.000.000 TL. Birim Oran: 3.000.000/1.500.0003.000.000 / 1.500.000 ons = 22 TL/ons.
Varlığın başlangıçtaki birim tükenme maliyetini belirlemek için.
2
2024 yılı sonunda ayrılan tükenme payını ve net defter değerini bulun.
2024 Tükenme Payı: 300.000×2=600.000300.000 \times 2 = 600.000 TL. Net Defter Değeri: 3.000.000600.000=2.400.0003.000.000 - 600.000 = 2.400.000 TL.
2025 yılına devreden net maliyeti tespit etmek için.
3
2025 yılı başındaki güncel maliyet matrahını ve yeni tükenme oranını hesaplayın.
Yeni Matrah: 2.400.000+900.000=3.300.0002.400.000 + 900.000 = 3.300.000 TL. Yeni Birim Oran: 3.300.000/600.0003.300.000 / 600.000 ons = 5,55,5 TL/ons.
Rezerv ve maliyet değişikliklerini dikkate alan ileriye dönük (prospective) düzeltme kuralını uygulamak için.
4
2025 yılı üretim miktarı ile yeni oranı çarparak dönem giderine ulaşın.
2025 Gideri: 250.000×5,5=1.375.000250.000 \times 5,5 = 1.375.000 TL.
Cari dönemin üretim faaliyetine isabet eden tükenme maliyetini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Özel tükenmeye tabi varlıklarda rezerv revizyonu ve ek maliyetlerin ileriye dönük (net defter değeri üzerinden) muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Önce 2024 yılı sonundaki Net Defter Değerini (Maliyet - Birikmiş Tükenme Payı) hesaplayarak işe başlayın.
2
2025 yılındaki ek maliyeti net defter değerine ekleyin ve bu toplamı güncel rezerv tahminine bölün.
3
Yeni birim tükenme oranı 5,55,5 TL/ons çıkmalıdır. Bu oranı 2025 yılı üretim miktarıyla çarpın.

Daha Fazla Pratik

Rezerv miktarının artması durumunda birim tükenme payı oranının nasıl etkileneceğini analiz eden benzer bir senaryoyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla