Soru

Zorluk: OrtaMali Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü Karşılığı

İşletme, aktifinde 500.000500.000 TL maliyet bedeliyle kayıtlı olan ve "242 İştirakler" hesabında izlediği hisse senetleri için önceki dönem sonunda 60.00060.000 TL karşılık ayırmıştır. Cari dönem sonu itibarıyla yapılan değerleme çalışmalarında, söz konusu iştirak hisselerinin borsa değerinin 480.000480.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    654 Karşılık Giderleri hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    242 İştirakler hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 60.00060.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin önceki dönemden kalan 60.00060.000 TL tutarındaki karşılık bakiyesini, cari dönemdeki yeni değer düşüklüğü ihtiyacı olan 20.00020.000 TL'ye düşürmek için aradaki 40.00040.000 TL fark kadar "243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)" hesabını borçlandırarak iptal kaydı yapması gerekir.
Doğru yanıt olan karşılık hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması ifadesi, işletmenin ihtiyatlılık kavramı gereği ayırdığı 60.00060.000 TL'lik karşılığın, hisselerin değerinin 440.000440.000 TL'den 480.000480.000 TL'ye yükselmesi üzerine artık gereksiz kalan 40.00040.000 TL'lik kısmının muhasebe sisteminden çıkarılmasını ifade eder. Bu işlemde düzenleyici hesap olan 243 nolu hesap borçlandırılarak azaltılırken, karşılığında 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemden devreden karşılık bakiyesini belirle.
60.00060.000 TL
Mevcut karşılık tutarını bilmek, yapılacak düzeltmenin miktarını belirlemek için gereklidir.
2
Cari dönem sonu itibarıyla olması gereken değer düşüklüğü tutarını hesapla.
500.000480.000=20.000500.000 - 480.000 = 20.000 TL
Maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki fark, ayrılması gereken güncel karşılık tutarını gösterir.
3
İptal edilecek karşılık tutarını hesapla.
60.00020.000=40.00060.000 - 20.000 = 40.000 TL
Eski karşılık tutarı yeni ihtiyaçtan fazla olduğu için aradaki farkın iptal edilmesi (gelir kaydedilmesi) gerekir.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştir.
Borç: 243 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 40.00040.000 / Alacak: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar 40.00040.000
Pasif karakterli düzenleyici hesabın azaltılması borç kaydıyla, iptal edilen tutarın gelire dönüştürülmesi ise ilgili gelir hesabı ile yapılır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda değer artışı olduğunda, sadece daha önce ayrılmış olan karşılık tutarı kadar iptal (reversal) yapılabilir; maliyet bedelinin üzerine çıkılamaz.

İpuçları

1
Karşılık iptal işlemlerinde, önceki dönem bakiyesi ile cari dönem sonu ihtiyacını karşılaştırın.
2
Cari dönem sonundaki değer düşüklüğü 20.00020.000 TL'dir (500.000480.000500.000 - 480.000). Eldeki mevcut karşılık ise 60.00060.000 TL'dir.
3
Mevcut bakiyeyi gereken seviyeye indirmek için 40.00040.000 TL'lik bir ters kayıt (iptal) yapmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğer değer 500.000500.000 TL'nin üzerine çıksaydı (örneğin 520.000520.000 TL), iptal edilecek tutarın neden hala en fazla 60.00060.000 TL olacağını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla