Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Dönen Varlıklar

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı stok sayımında, maliyet bedeli 50.00050.000 TL olan ve daha önce %10\%10 oranında değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış olan ticari malın noksan olduğu belirlenmiştir. Bu malların alışında %20\%20 oranında KDV ödenmiş ve ilgili dönemde indirim konusu yapılmıştır. Sayım noksanlığının nedeni dönem sonu itibarıyla tespit edilememiş ve işletme yönetimi tarafından bu tutarın zarar kaydedilmesine karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
  2. B
    158158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    391391 Hesaplanan KDV hesabı (I˙laveİlave EdilecekEdilecek KDVKDV) 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
  4. 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 50.00050.000 TL borçlandırılır.Cevap
  5. E
    644644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının 50.00050.000 TL borçlandırılması ifadesi yanlıştır; doğru tutar 60.00060.000 TL olmalıdır.
İşletmenin noksanlık tespiti sırasında yaptığı kayıtta 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına hem malın maliyetini (50.00050.000 TL) hem de bu mal için ödenen ve düzeltilmesi gereken KDV'yi (10.00010.000 TL) kaydetmesi gerekir. Dolayısıyla 197197 hesabının bakiyesi 60.00060.000 TL olur. Dönem sonunda noksanlığın nedeni bulunamadığında, bu tutarın tamamı (60.00060.000 TL) 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç kaydedilerek zararlaştırılır. 50.00050.000 TL üzerinden kayıt yapılması KDV tutarının ihmal edildiğini gösterir ve yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayım noksanlığının tespiti ve ilgili geçici hesaba aktarılması
197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Noksanlık tutarı, malın maliyeti (50.00050.000 TL) ve indiriminden vazgeçilen KDV (50.000×%20=10.00050.000 \times \%20 = 10.000 TL) toplamı üzerinden belirlenir.
2
Düzeltilmesi gereken KDV'nin kaydı
391391 Hesaplanan KDV (İlave Edilecek KDV) 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
VUK uyarınca zayi olan malların alış KDV'si indirim konusu yapılamaz; yapılmışsa ilave edilmelidir.
3
Mevcut stok değer düşüklüğü karşılığının iptali
158158 Borç 5.0005.000 TL, 644644 Alacak 5.0005.000 TL kaydı yapılır.
İşletme stoklarından çıkan (noksan) varlıklar için önceden ayrılmış karşılıkların kapatılması gerekir.
4
Noksanlığın dönem sonunda zarar hesabına devredilmesi
689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Nedeni bulunamayan noksanlıklar 197197 hesabından 689689 hesabına aktarılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Sayım Noksanlıklarında KDV Düzeltmesi ve Karşılık İptali

İpuçları

1
Sayım noksanlıklarında sadece malın maliyetini değil, vergi mevzuatı gereği düzeltilmesi gereken KDV'yi de dikkate almalısınız.
2
Önceden ayrılmış olan stok değer düşüklüğü karşılığının, mal işletmeden çıktığında nasıl kapatılacağını hatırlayın.
3
Noksanlık tutarı 197 hesabında toplanır ve bu hesabın toplam bakiyesi dönem sonunda 689 hesabına aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' (397) için, noksanlığın nedeninin personelden tahsil edilmesi senaryosuyla çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Zarar tutarını net olarak hesaplamak isterseniz: Brüt Zarar (60.00060.000) - Karşılık Geliri (5.0005.000) = Net Zarar Etkisi (55.00055.000). Ancak muhasebe kayıtlarında 'Brütlük İlkesi' gereği 689 hesabı toplam bakiye olan 60.00060.000 TL ile borçlandırılmalıdır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Dönen Varlıklar

Bu konudan daha fazla soru